Mistrzowska owsianka

Zawsze zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Tak było od lat. W owsiankowych mistrzostwach równolegle z walką o złote mieszadło toczy się także kulinarna bitwa o tytuł mistrza specjalnej owsianki. W drugiej kategorii w tym roku zwyciężył Australijczyk Rob Reed. Przygotował cannoli z owsianki, łącząc w ten sposób rodzinne korzenie. Mama Sycylijka, ojciec Szkot. Rurkę wypełnił kremem z Marsalii, czyli sycylijskim winem, przetartą przez sito owsianką, cukrem, pudrem i prażonymi płatkami owsianymi. Relacje z tych zawodów są dostępne w sieci. Jeśli w przyszłym roku będziemy mieli ochotę tam się wybrać, ale jednak okaże się, że nie możemy, to będzie można oglądać transmisję. A zawody 2 października 2027. Wcześniej będziemy mogli poznać historię tego konkursu.

Najlepsza owsianka na świecie. Polska premiera 27 listopada, a patrząc na zwiastuny wydaje się, że otuli nas ten dokument takim ciepłem, takim jak robi to owsianka w zimowe poranki. Dodam jeszcze, że organizatorzy Mistrzostw kilkanaście lat temu ustanowili Światowy Dzień Owsianki, aby zachęcić innych do jej przygotowywania i wypada on 10 października. Zawody o złote mieszadło odbywają się w Szkocji od ponad 30 lat, ale owsianka i owiec były przygotowywane znacznie wcześniej i to nie tylko w Szkocji, choć do Szkocji jeszcze w tych smakach wrócimy. Według badaczy, owiec był wykorzystywany przez człowieka już 32 tysiące lat przed naszą erą. Zanim stał się rośliną uprawną, rósł dziko i stanowił idealne pożywienie dla zwierząt. Udomowienie owsa wiąże się z rozwojem rolnictwa i uprawą jęczmienia oraz pszenicy.

I prawdopodobnie zboże to pochodzi z ziemszyznego półksiężyca, czyli terenu na Bliskim Wschodzie ciągnącego się od Egiptu przez Palestynę, Syrię po Mezopotamię, gdzie około 10 tysięcy lat przed naszą erą powstały pierwsze obszary rolnicze. Przez wieki owiec był raczej dodatkiem do pszenicy i jęczmienia. Starożytni Grecy i Rzymianie karmili nimi konie. Jednak z czasem na chłodniejszych terenach Europy, takich jak dzisiejsza Szwecja, Dania, Finlandia, Szkocja, Niemcy czy Polska, owiec miał o wiele lepsze warunki do wzrostu niż pszenica i stał się pokarmem kultur zbieraczych, a następnie na stałe wpisał się w menu. Hanna i Paweł Lisowie w Kuchni Słowian przywołują przepis nie na owsiankę, ale na owsiany kisiel. Dziś postne danie wigilijne znane na Podlasiu i Lubelszczyźnie. Podlaski kisiel owsiany podawany jest na zimno z dodatkiem miodu, cukru lub owoców albo też na słono z podsmażoną na oleju cebulą.

Natomiast haggis konsystencją może przypominać odrobinę kaszankę. Jest przyrządzany z owczych podrobów wymieszanych z cebulą, mąką owsianą, tłuszczem oraz przyprawami i tradycyjnie duszony w owczym żołądku. Dziś coraz częściej używa się sztucznej osłonki. Może brzmi niezbyt apetycznie, ale w zależności od tego, jak się go poda, może smakować znakomicie. Ta najbardziej popularna forma to haggis podawany z sosem oraz puree z brukwi i ziemniaków. W trakcie dwutygodniowej podróży po Szkocji postanowiłam spróbować wszystkich możliwych haggisów, więc jadłam je dwa razy dziennie, ale więcej o haggisie i innych potrawach opowiem być może kiedyś w szkockich smakach. A zanim skupię się na owsianych przepisach z Polski, zahaczę jeszcze o Stany Zjednoczone, bo to tam powstały płatki owsiane. Produkt jaki dziś znajdziemy w sklepach został spopularyzowany przez Quaker Oat Company około 1877 roku, choć płatki owsiane pojawiły się na rynku trochę wcześniej.

To jest tłumaczenie z książki Staropolskie przepisy kulinarne receptury rozproszone z XVI i XVIII wieku pod redakcją profesora Dumanowskiego w ramach cyklu Monumenta Polonia Culinaria z Muzeum Pałacu Jana III w Wilanowie. I jeśli o te dwie potrawy opisywane przez Cyreniusza chodzi, to owsianki przygotowywane przez żołnierzy. Pierwszy sposób, najpierw mąkę owsianą smażono w maśle, następnie zalewano wodą i długo gotowano. Solono, wkrajono sporo chleba i tak jedzono, a drugi sposób to bardzo długo gotowana kasza doprawiana masłem i solą do smaku. Syreniusz podaje mnóstwo przepisów na obiec. W książce, o której przed chwilą wspomniałam znajdziemy np. receptury na dania prozdrowotne. Według Szymona Syryńskiego mąka owsiana z odrobiną agrestu, dla małego kwasku, była podawana w czasie gorączki.