Stalin: Dajcie mi aluminium

Więc jeżeli my na przykład potrzebujemy aluminium, to musimy mieć hutę aluminium, ale wcześniej musimy mieć na przykład tlenek glinu, który jest wytwarzany z boksytów. A więc powstaje w Związku Radzieckim Tychwińska Huta Tlenku Glinu, tak zwane TGZ. Znowu Europa Tychwin. No ale dlaczego właśnie tam Rosjanie zdecydowali się zbudować ten zakład? Bo w pobliżu są kopalnie boksytów. To jest bardzo ważne. Mamy kopalnie boksytów, obok budujemy hutę tlenku gliną, gdzie indziej budujemy hutę aluminium, a jeszcze gdzie indziej budujemy zakład produkcji półproduktów, półfabrykatów i komponentów z aluminium. Czyli tak naprawdę potrzebujemy kopalni, Chuty tlenku glinu, chuty aluminium i zakładu obrobkowego. Potrzebujemy właściwie czterech zakładów przemysłowych, żeby na końcu z piątego wyszedł samolot.

Te trzy zakłady, najpierw jeden uruchomiony w latach 30., drugi w roku 40., trzeci w budowie, one mają odpowiadać właśnie za produkcję półproduktów, półfabrykatów, komponentów związanych z metalurgią lotniczą. A zatem mamy najpierw w tym ciągu, w tym procesie, mamy najpierw coś takiego jak TGZ, Huta Tlenku Glinu, potem mamy te DAS, WAS, Hute Aluminium, potem mamy zakład numer 95. I w Związku Radzieckim próbują wyjść z tego wąskiego gardła, budują kolejne zakłady, budują kolejne huty, w tym rozwijają przemysł na Uralu. On dopiero powstaje, on nie jest w pełni wydajny, nie jest w pełni gotowy 22 czerwca 1941 roku. Ale jest w procesie. Te procesy się nie zakończyły.

Można produkować gorsze samoloty z gorszymi silnikami, można produkować samoloty o konstrukcji mieszanej albo zgoła jakieś drewniane płótoloty, ale one nigdy nie będą przecież samolotami porównywalnymi z najnowszymi, w pełni metalowymi maszynami wroga. I jeżeli to będzie walka jeden na jeden, to lotnictwo niemieckie będzie zawsze przeważać radzieckie pod względem jakości wykonania samolotów w warunkach wojny totalnej. W tej wojnie o aluminium, a jak aluminium to przemysł lotniczy, Rosjanie nie mają żadnych szans z Niemcami. Na papierze oczywiście nie mają żadnych szans. Ja powiedziałem, że przed wojną rządzi DAS, WAS i TGZ. Żeby przełamać monopol tych europejskich zakładów, stopniowo na Uralu powstaje UAS, powstaje BAS, czyli ta bogosławska huta aluminium oraz powstaje nowokuźniecka, stalińska huta aluminium.

Ale jadą w pustkę. To znaczy to uralskie centrum aluminiowe, ono dopiero się budzi. A te europejskie zakłady padają jeden po drugim. Owszem, wywożą maszyny, inżynierów, robotników, ale nie da się do końca ewakuować huty, a już zupełnie nie da się ewakuować kopalni. Wszystko, co zbudował Stalin cierpieniem milionów obywateli ZSRR w latach 30-tych. TGZ, DAS, WAS, zakłady numer 95, zakłady numer 150. To wszystko trzeba oddać albo wywieźć. W październiku 1941 roku staje TGZ, wcześniej staje DAS, potem staje VAZ. Rosjanie nie mają aluminium. Rosjanie nie mają dostaw półfabrykatów z aluminium.