Stalin: Dajcie mi aluminium
Jeżeli podoba Ci się odcinek możesz nas wesprzeć w serwisie 🔶PATRONITE.PL🔶Albo postawić nam symboliczną kawę w serwisie🔷BUYCOFFEE.TO🔷
I zwłaszcza ten ostatni parametr, produkcja aluminium. Jest chyba najbardziej zdumiewający i pokazuje znaczenie z jednej strony programu Lend Lease, z drugiej strony pokazuje znaczenie wojny wielofrontowej z perspektywy niemieckiego związania na wielu odcinkach jednocześnie. Koniec końców też pokazuje z jednej strony radziecki w wymiarze przemysłowym i wojskowym do pewnego stopnia prymitywizm, ale także i umiejętność adaptacji w warunkach głębokich niedoborów. Związek Radziecki przetrwał wojnę z Niemcami, Bo się do niej przygotowywał 10 lat, bo miał przestrzeń i mógł się wycofać w rozumieniu ewakuacji przemysłu, Związek Radziecki przetrwał II wojnę światową dzięki programowi Lend-Lease i wreszcie Związek Radziecki przetrwał II wojnę światową dzięki uwiązaniu Niemiec w wojnie wielofrontowej.
I rola Lend-Lease'u, rola pomocy alianckiej jest szczególnie widoczna nie w czołgach, nie w samolotach, nawet nie w samochodach, chociaż tu już w sposób wyraźny jest ona jednak widoczna. Nowa jest opowieść jak Amerykanie, Brytyjczycy i Kanadyjczycy podtrzymali Rosjan, jak nie dali im upaść, a potem dzięki dostawom maszyn, surowców pomogli Związkowi Radzieckiemu odtworzyć swój potencjał, zwiększyć swój potencjał. A dzięki zwiększeniu potencjału, skokowo zwiększyć możliwości i efektywność bojową Armii Czerwonej. I koniec końców, w II wojnie światowej mamy zdumiewającą historię. Potęga przemysłowa Niemiec, państwa, które w ciągu jednego roku mogło wytworzyć więcej aluminium niż Związek Radziecki wytwarzał przez cały okres II wojny światowej, a mimo to Związek Radziecki wyprodukował więcej samolotów niż Niemcy.
Istnieją przesłanki, by sądzić, że im się to uda. Wcześniej informowałem już o konkretnych zobowiązaniach podjętych za pana zgodą. Obecnie przedstawiam kolejne potrzeby, prosząc o ich rozważenie i rekomendację oraz uwzględnienie. Tutaj taka uwaga, Hariman, będący specjalnym przedstawicielem Roosevelta w sprawie Lend-Lease. On najpierw jeździł do Wielkiej Brytanii, załatwiał sprawy Lend-Lease dla Brytyjczyków, a jesienią 1941 roku był przedstawicielem Roosevelta w Moskwie. Rozmawiał z przedstawicielami radzieckimi, rozmawiał osobiście ze Stalinem i właśnie Harriman uważał, że Związek Radziecki może przetrwać niemiecką inwazję, Ale potrzebuje jak najbardziej wsparcia materiałowego. W 1941 roku mieliśmy o tym odcinek dla Patronów.
Tak naprawdę państwem odpowiedzialnym za Lend-Lease względem Związku Radzieckiego, państwem numer jeden, była Wielka Brytania. Amerykanie otworzyli szeroko Wrota zakładów przemysłowych, ktoś powie sakiewkę, dopiero w roku 1942. Wtedy ta pomoc amerykańska stała się dominująca. Wcześniej była to pomoc brytyjska, ale Harriman wysyłając telegram do Roosevelta, on podkreślał, że trzeba natychmiast skierować strumień Nie tylko właśnie w postaci czołgów, samolotów, butów czy jedzenia, ale w postaci surowców niezbędnych do podtrzymania istnienia radzieckiego przemysłu, który co prawda został ewakuowany na wschód, na linię Wołgi, na Ural, na Syberię.
Ale o ile można przenieść huty, no to nie można przenieść kopalń. I nie każdą hutę da się łatwo wywieźć. Nie da się łatwo wywieźć złóż. Nie da się ich w ogóle wywieźć. Problem leży w tym, że wywiezione fabryki potrzebują czasu na ponowne uruchomienie. Problem polega w tym, że jeżeli huty zostały ewakuowane w sposób częściowy, to nie odtworzą szybko albo w ogóle swoich przedwojennych zdolności produkcyjnych. że surowce, benzyna, chemikalia, metale, to wszystko jest tak samo ważne dla podtrzymania Związku Radzieckiego, jak czołgi czy samoloty. No ale w ogóle, tak naprawdę, czy Związek Radziecki miał szansę wygrać wojnę z Niemcami, gdyby nie nadeszła pomoc aliancka w ramach Lend-Lease? Nie, nie wygrałby.
Mówiłem o tym wielokrotnie, Związek Radziecki nie wygrałby, a nawet być może by nie przetrwał wojny z Niemcami bez Lend-Lease. Bo Związek Radziecki dzięki swoim przygotowaniom do wojny trwającym całe lata 30 XX wieku. Także te przygotowania były realizowane na przykład w oparciu o implementację zachodnich technologii. Ale Związek Radziecki TKD przygotowywał się do wojny i to pozwoliło mu przetrwać pierwszą rundę z Niemcami. Bez Lend-Lease, samodzielnie w wymiarze przemysłowym. Ale potem była druga runda, trzecia runda, czwarta runda tej wojny. I żeby przejąć inicjatywę, żeby ruszyć na zachód, żeby zacząć odzyskiwać utracone terytoria i żeby wreszcie bić Niemców, radziecki przemysł potrzebował Lend-Lease.
I Harriman kończy tak. Biorąc pod uwagę ogromne poświęcenia, na jakie zdobywają się Brytyjczycy w dostawach Lend-Lease do ZSRR, aby zapewnić szybkie dostawy, z całą stanowczością apeluje o podjęcie wszelkich możliwych kroków w kraju, aby nadać tym materiałom i ich dostawom najwyższy priorytet. W przypadku większości z nich liczy się każdy dzień. Wszystkie powyższe punkty przedstawione przez zespół, brat i inni członkowie mojej misji zyskują pełne i bezwarunkowe poparcie, podpisano Harriman. Chodzi o to, że Roosevelt dostaje w październiku 1941 roku nabiórko informacji od Harrimana. Że Związkowi Radzieckiemu posypał się przemysł, że kluczowe zakłady przemysłu ciężkiego albo zostały ewakuowane i są rozmontowane w wagonach, albo zostały te tereny, gdzie znajdują się kopalnie, huty, elektrownie dostarczające prąd do wielkich zakładów przemysłowych, że to wszystko pochłania Barbarossa, że Rosjanie tracą najcenniejsze tereny Ukrainy Wschodniej, że tracą Donbas, że stracili linię Dniepru, że stracili Dniepropietrowsko.
XX wieku to nie było państwo z pierwszej ligi mocarstw przemysłowych. To było państwo wyraźnie ustępujące Niemcom, Amerykanom czy Brytyjczykom i pod pewnymi względami od nich cały czas zależne. Rozwój Związku Radzieckiego techniczny, przemysłowy, a w końcu i wojskowy byłby niemożliwy bez kontaktu z tak zwanymi kapitalistami. To pokazała pierwsza pięciolatka, to pokazały lata trzydzieste, to pokazał pakt Ribbentrop-Mołotow, a potem pokaże to Lend-Lease. Wszystkie te procesy wystąpiły na korzyść Związku Radzieckiego przez cały ten okres. Gdyby nie wystąpiły, sytuacja Związku Radzieckiego byłaby o wiele trudniejsza i skutkowałaby olbrzymią niewydolnością. Jeszcze większą niewydolnością Armii Czerwonej na polach II wojny światowej. To jest fakt, który radziecka, a potem rosyjska propaganda bardzo skrzętnie starały się po 1945 roku ukryć.
Ale jak spadł Junkers Ju 88 albo Messerschmitt Me 109, no to patrzono na to inaczej. Kilka tysięcy niemieckich samolotów zostało w ten sposób przetworzonych, czy raczej rozebranych, celem pozyskania surowców wtórnych z wraków niemieckich masz. Zakłady przetwórstwa złomu były obok Lend-Lease'u i UAZ-u jednym z trzech najważniejszych źródeł pozyskiwania aluminium dla Związku Radzieckiego, to znaczy dla zakładów metalurgii lotniczej. Ale to złomiarstwo dawało jakieś znaczące efekty? To tak naprawdę był liczący się czynnik w radzieckim przemyśle aluminiowym? W statystykach z 1942 roku czasami jedna szósta pozyskanego w Związku Radzieckim aluminium pochodziła z wraków samolotów. To było statystycznie w krytycznym roku 1942 bardzo ważne źródło pozyskiwania metali.
Tak samo jak potrzebowali aluminium z USA, z Kanady i z Wielkiej Brytanii, bo Kanada, Wielka Brytania i Stany Zjednoczone dostarczały Rosjanom aluminium i dostarczyły w czasie wojny mniej więcej tyle aluminium, ile wytworzyły radzieckie huty, a właściwie ile wytworzyła jedna radziecka huta. Znowu, statystyki są tutaj nieco rozbieżne. Mówi się o 308, 328 czy 330 tysiącach ton aluminium, które dostarczono w ramach Lend-Lease w latach 1941-1940. Ale tak czy inaczej jest to około drugie tyle. Związek Radziecki miał do dyspozycji w czasie Wielkiej Wojny Ojczyźnianej około 600-650 tysięcy ton aluminium. To nie jest dużo, jeśli spojrzymy na produkcję amerykańską i niemiecką, ale Związkowi Radzieckiemu wystarczyło.
Największe dostawy aluminium przypadają w ramach Lend-Lease na rok 1944, ale zarówno w roku 1942 jak i w roku 1943 dostawy aluminium z Lend-Lease były wyższe niż produkcja krajowa, a w roku 1944 dostawy aluminium z Lend-Lease były dwa razy wyższe niż radziecka produkcja aluminium. W każdym radzieckim czołgu T-34 i S-122, w każdym radzieckim samolocie był jakiś pierwiastek albo brytyjski, albo kanadyjski, a przede wszystkim amerykański. Dlatego, że hutę aluminium w Związku Radzieckim w latach II wojny światowej przeszły proces głębokiej modernizacji technicznej. Znacząco poprawiono i rozbudowano ciągi produkcyjne na bazie maszyn pozyskanych w ramach Lend-Lease.
Dostarczano gotowe, surowe aluminium, które było wykorzystywane w procesie produkcji podzespołów na etapie tworzenia stopów, na etapie produkcji półfabrykatów. Dostarczano maszyny, dostarczano całe ciągi technologiczne, dostarczano, jak powiedziałem, tę benzynę wysokooktanową, chemikalia do uszlachetniania benzyny. Radzieckie lotnictwo nie istniałoby w II wojnie światowej bez land lease albo istniałoby w postaci kukuruźników i ławoczkinów, czyli samolotów z poprzedniej epoki. I absolutnie kluczowe dla Rosjan były dostawy surowego aluminium w mniejszym zakresie wyrobów walcowanych ze stopów lekkich, ale i tak je dostarczano do ZSRR. Ale najważniejsze było surowe aluminium. I jest w tej opowieści jeszcze jeden kluczyk. Na troszkę osobny odcinek.
Dzisiaj jedynie zaznaczę, zamarkuję. Aluminium zaczęło napływać do Związku Radzieckiego w ramach Lend-Lease szerszym strumieniem dopiero w roku 1942. Między jesienią 1941, a latem i jesienią 1942 roku wystąpiło 10-12 krytycznych miesięcy dla radzieckiego przemysłu. Nie dość, że się ewakuował, nie dość, że stracił pierwotne miejsca dyslokacji, to produkcja aluminium była niezwykle osłabiona. A Lend-Lease jeszcze nie napływał. A mimo to Związek Radziecki zdołał w roku 1942 skokowo podnieść produkcję samolotów. Oczywiście częściowo dzięki masowemu wykorzystaniu konstrukcji mieszanych, drewna i tak dalej. Ale pewnym asem w rękawie Stalina i Związku Radzieckiego były jeszcze wielkie magazyny rezerw surowcowych. Oni przed wojną zgromadzili rezerwy węgla, zboża, metali.
Kiedy stracili czasowo fabryki, kiedy stracili część złóż, kiedy stracili część kopalni i hut, zaczęli wydawać zapasy aluminium z rezerwy strategicznej. W 1942 roku wydali 90% rezerw strategicznych. Doszli do całkowitej ściany, ale do roku 1943 dzięki skokowemu wzrostowi dostaw Lend-Lease udało się ponownie wypełnić magazyny. Ale jak powiedziałem, historia radzieckich magazynów strategicznych rezerw to już jest opowieść na inny odcinek. O roli jaką one odegrały w utrzymaniu państwa radzieckiego. Stalin mówił dajcie mi aluminium, a będę mógł kontynuować wojnę i dostał je. Po II wojnie światowej Związek Radziecki w swojej polityce historycznej nie chciał już o tym pamiętać, o tym uzależnieniu od Lend-Lease.
Pokazano wszystkie 14 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Kamil i Norbert omawiają paradoks II wojny światowej, w którym mocarstwo gospodarczo Niemcy przegrało z słabszym Związkiem Radzieckim.
Norbert wyjaśnia, że Związek Radziecki, choć słabszy gospodarczo, miał kluczowe zasoby, takie jak aluminium, które pomogły mu wyprodukować więcej broni niż Niemcy.
Kamil i Norbert omawiają rolę programu Lend-Lease w pomocy Związku Radzieckiemu, w tym w zakresie dostaw surowców i maszyn przemysłowych.
Kamil i Norbert omawiają znaczenie aluminium w produkcji wojskowej, w tym w zakresie produkcji samolotów i czołgów T-34.
Kamil i Norbert przedstawiają historię rozwój przemysłu aluminium w Związku Radzieckim, w tym w zakresie programu industrializacji i budowy zakładów przemysłowych.
Stalin kontynuuje rozwój przemysłu aluminiowego na Uralu, skupiając się na budowie huty aluminium w Kamieńsku Uralskim. Proces jest wolny i spowolniony.
Podczas II wojny światowej produkcja aluminium w Niemcach przewyższa Radzieckiego, co wpływa na rozwój lotnictwa.
Rozkłady ewakuacji i produkcji aluminium, w tym zakłady 95 i 150, a także role huty UAZ w Kamieńsku Uralskim. Analiza źródeł aluminium, w tym wraków samolotów.
Opis dostaw aluminium z Lend-Lease, ich wpływ na produkcję radzieckich samolotów i czołgów, a także analiza potencjału radzieckiego w porównaniu do niemieckiego.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.
Jeżeli podoba Ci się odcinek możesz nas wesprzeć w serwisie
🔶PATRONITE.PL🔶
Albo postawić nam symboliczną kawę w serwisie
🔷BUYCOFFEE.TO🔷