TNNBU#14.1: Uniwersytet-Idea

Oczywiście nie chcemy nigdy i nigdzie kształcić takie właśnie chodzące dwunożne kalkulatory, wąsko wyprofilowane i nastawione na wartości użytkowe i na zarabianie pieniędzy przede wszystkim. Bo wykształcenie uniwersyteckie, jak już powiedziałem, to jest wykształcenie wszechstronne, ono zawsze takie było. Jest bardzo interesujący tekst Leszka Kołakowskiego, który rozważał tę sprawę funkcji użytkowych i funkcji innych tych takich, powiedzmy,

Z wyższej półki, związanych z humanizmem, z wartościami kulturowymi, obywatelskimi itd. Czyli wartościami autotelicznymi, jak byśmy powiedzieli. I Leszek Kołakowski pisał o tym konflikcie oczekiwań wobec uniwersytetu. Niepodobna w rzeczy samej udowodnić, że każdy podatnik odnosi widoczne i wymierne korzyści z tego, że ktoś inny zna język chetycki lub japońskie ogrody. Należy raczej postawić pytanie ogólniejsze. Po co w ogóle istnieje ta kultura, która nie służy ani postępowi technicznemu, ani pomnażaniu materialnego dobrobytu itd.

? Na to pytanie jest jednakowoż tylko jedna odpowiedź. Po to, by ludzkość była tym, czym była zawsze. Jeśli kultura jest luksusem, to może dlatego, że sama ludzkość jest luksusem natury. Koniec cytatu. Jeszcze jedno. Leszek Łakowski, który oczywiście spędził Też swoją karierę naukową na uniwersytetach i polskich, i zagranicznych. I miałem okazję słuchać jeszcze wykładów Leszka Kołakowskiego przed 1968 rokiem. W 1968 roku byłem na trzecim roku studiów, kiedy się działy wydarzenia marcowe i to wszystko, co jest z tym związane.

Ale miałem szczęście właśnie uczestniczyć w zajęciach prowadzonych przez znakomitych Na przykład filozofów takich jak Krzysztof Pomian czy Leszek Kołakowski, ale także wielu innych. I Leszek Kołakowski napisał taki esej. Po co uniwersytet? I mówi tak. Instytucja, która ma kształcić elitę umysłową kraju, Musi stosować dość ostry przymus, jeśli chce to zadanie godnie spełnić. Życie studentów, zarówno studentów jak i nauczycieli, nie może być łatwe, jeśli cywilizacja nasza ma istnieć.