TNNBU#14.1: Uniwersytet-Idea

To sylwetka pana profesora gadacza, filozofa i religioznawcy, Tak jak wspomniałem, dzisiaj Pan Profesor pracuje na Wydziale Nauk Humanistycznych Akademii Górniczo-Uczniczej. Ale także proponuję drugą myśl przewodnią na dzisiejszy wykład. Jej autorem jest Karl Jaspers, wybitny filozof, badacz społeczny Niemiec. I ta myśl dotyczy już tego, co jest wewnątrz uniwersytetu. Jak powinien działać uniwersytet. I ta myśl jest następująca.

Relacji, która ma polegać na stawianiu pytań i przyjmowaniu, że nie ma wiedzy absolutnej, że stale tę wiedzę musimy tworzyć. I to jest przejaw naszej odpowiedzialności. To sylwetka Karla Jaspersa, niemieckiego psychiatry i filozofa i wymienione są jego prace. Ja cytuję pracę, która dotyczy idei uniwersytetu, w Polsce jest dostępna, warto ją naprawdę przeczytać. Jeśli te dwie myśli połączyć, tę myśl, którą wyraził Tadeusz Gadacz i tę myśl, którą wyraził

Carl Jaspers. To dochodzimy do tego, by zrozumieć, że uniwersytet jest z jednej strony organizacją, z drugiej strony instytucją. Jest z jednej strony czymś, społecznym urządzeniem, które wytwarza wartości egzystencjalne i wartości instrumentalne. I pogodzenie tej zdolności do wytwarzania tego, co jest nam potrzebne praktycznie, co jest stosowalne z tym, co działa w innym porządku, w porządku egzystencjalnym, co jest przeżywane, utrwalane przez doświadczenie, co staje się w wyniku relacji między ludźmi, jest sprawą najtrudniejszą.

Tu nie ma absolutnej wiedzy, zamkniętej, sklasyfikowanej, którą przekazujemy. Ta wiedza musi być stale wytwarzana, a więc stale uniwersytet musi się rozwijać. Idea uniwersytetu może rodzić się w indywidualnym umyśle, ale staje się za sprawą zbiorowego społecznego wysiłku. Łączymy więc individualizm z pewną formą wspólnotowości. Rola uniwersytetu w wytwarzaniu wartości egzystencjalnych polega na tym, że dokonuje się w nim I tutaj znów przywołam Karla Jaspersa. Proces wychowania majeutycznego. Co to znaczy? Takiego, który wspomaga rozwinąć możliwości tkwiące w studentach.