Mentionsy Mentionsy
SpoilerMaster
SpoilerMaster

S08E16: "Służący" (1963) || Gościnnie: dr Michał Mizera

12.11.2026 ·1 godz 25 min · 7 rozdziałów · 1 sponsor

Opowiadam o filmie "Służący" (1963) Josepha Loseya, który 13 listopada 2026 wraca do polskich kin w wersji 4K dzięki firmie dystrybucyjnej Reset. W drugiej części odcinka rozmawiam o scenarzyście filmu, Haroldzie Pinterze, z teatrologiem, dr Michałem Mizerą z Wydziału "Artes Liberales" Uniwersytetu Warszawskiego.

0:20 · Wprowadzenie i historia Josepha Loseya 1

To słowo tycoon amerykańskie, oznaczające po polsku właśnie magnata, padało w tych wywiadach często i sam Losey rysował siebie samego jako takiego potomka amerykańskich bogaczy, amerykańskiej arystokracji. Jego siostra później odkłamywała część tych faktów. Zwracając uwagę na to, że owszem, rodzina nie biedowała i owszem, sytuowała się znacznie powyżej klasy średniej, ale nie była rodziną aż tak potężną, aż tak kapitalistycznie przerysowaną, jak Joseph Losey opowiadał w wywiadach. Innymi słowy, jak czyta się wywiady z Losey'em, to od razu widzimy obrazy z filmu Orsona Wellesa. Wspaniałość Ambersonów, tak jakbyśmy świadkowali absolutnie największemu bogactwu i potędze amerykańskiego kapitału w takim wcieleniu niemalże.

20:00 · Film Służący i jego adaptacja 1

Co jednak mamy na ekranie? Na ekranie mamy popis operatorski Douglasa Slocumba, późniejszego operatora Poszukiwaczy Zaginionej Arki i scenografa Richarda McDonalda, który zrealizował z Josephem Loseyem niezliczoną ilość filmów i bez którego tego służącego, tak jak go znamy, naprawdę by nie było. Ponieważ oczywiście mieszkanie Tonego nigdy nie istniało, to że widzimy tę konkretną ulicę na początku nie oznacza, że kamera wchodzi do jakiegokolwiek realnego budynku. McDonald's zbudował serię dekoracji w londyńskim studio odpowiadających kolejnym pomieszczeniom i wielu badaczy zwraca uwagę, że tak naprawdę to mieszkanie i to jak ono się zmienia

42:09 · Harold Pinter - dramaturg i jego wpływ na brytyjską dramaturgię 1

We wspomnianym Dozorcy, o którym tyle rozmawialiśmy już, punktem wyjścia była autentyczna sytuacja, mianowicie w domu, w którym mieszkał Pinter, Brat właściciela przyjął bezdomnego na kilka tygodni. Więc to jest przecież właściwie wyjściowa klamra tego dramatu. Więc był rzeczywiście obserwatorem rzeczywistości. A jego pochodzenie, o którym wspomniałeś, zdaje się dawało mu ten rodzaj ironicznego dystansu wobec zastanej tradycji brytyjskiej. W tym sensie ciekawostką jest, Coś zupełnie zaskakującego w tej galerii mistrzów, wzorców, matryc, z których korzystał Pinter, mianowicie ten słynny epizod pracy, wspólnie z resztą z reżyserem służącego, Josephem Losey'em, nad adaptacją w poszukiwaniu straconego czasu.

70:00 · Relacje klasowe w filmie 1

To też jest to, że to jest ten syn żydowskiego krawca, który Tak umiejętnie, można powiedzieć, wykpił ten świat sfer wyższych, że świat sfer wyższych odpłacił mu się uwielbieniem, najwyższym w zasadzie laurem, jaki można otrzymać w ogóle na tej świeckiej ziemi, że tak powiem. I to jest paradoks. Czy on rzeczywiście był już pod koniec życia takim żyjącym klasykiem? Ja nie znam tych późnych lat Pintera, też nie wiem na ile on był wtedy aktywny. Dla mnie Pinter głównie żyje w kinie, żyje też dzięki innym dwóm filmom, które zrobił z Losey'em, tzn. adaptacji Posłańca, Elpy Hartleya, która dostała Złotą Palmę w Cannes, no i dzięki filmowi Wypadek, który jest

Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.