Twierdza Grudziądz 1945

Do miasta przybywa Hans Lamperle, kreisleiter miasta Grudziądz i powiatu grudziądzkiego, człowiek NSDAP, ale kreisleiter Lamperle Z którego nawet niektórzy Niemcy szydzą z racji jego otyłości. Jest nietypowym, można by powiedzieć, bażantem nazistowskiej partii. Z jednej strony wydaje się jowialny, a z drugiej strony jest bezwzględny i niesamowicie zdeterminowany. Kiedy w 1945 roku nadchodziła Armia Czerwona, większość baronów NSDAP uciekała. Złote bażanty partii wiały na zachód. Lamperle nie. On został w Grudziądzu, walczył do końca i zginął. W tym sensie Grudziądz swoją historią w skali może mikro przypomina Wrocław, gdzie partia twardą ręką, mówię o nazistach, trzymała władzę do końca.

A zatem żołnierze wojsk lądowych, 83 Dywizja Piechoty, brygada zapasowa Hermann Göring, do tego kilka batalionów fortecznych, Volkssturmu, alarmowych typu Gneisenau. A zatem Armia Rezerwowa, Armia Polowa i Luftwaffe razem bronić będą przy wspólnym wsparciu NSDAP niemieckiego Grudziądza. Miejscowe władze nakazują ewakuację ludności cywilnej na zachodni brzeg Wisły, przy czym miasto nie jest oblężone, miasto nie jest okrążone, a więc jeszcze ludność w pełni nie wychodzi. Miasto jest zaopatrywane z zachodu, ma dwa mosty i broni go dywizja, a zatem wszystkie warunki zostają spełnione, aby Grudziądz stał się prawdziwą twierdzą. Ale te siły wystarczały Niemcom, żeby obsadzić fortyfikację w mieście? Niemców w mieście, gotowych do walki, jest nie więcej jak 15 tysięcy.

Kreisleiter Lamperle, On 11 lutego, świadom tego, że miasto za chwilę zostanie okrążone, wydaje odezwę. Szef struktury NSDAP w Grudziądzu. Niemieccy towarzysze, nie uważajcie walki o nasze miasto za nieszkodliwą. Od kilku dni artyleria wroga powoduje straty niemal wyłącznie wśród ludności cywilnej. Dlatego konieczne jest, aby kobiety i dzieci opuściły miasto. Jedźcie do krewnych lub znajomych do Rzeszy. Dzieci nie mają czego szukać na obszarze działań wojennych, dlatego troszczcie się o ich ochronę, żeby nikt nie rzucał przeciwko Wam gorzkich oskarżeń. Z Warlubia kursują jeszcze do poniedziałku włącznie pociągi specjalne. Później nie będziemy już się mogli zająć transportem. Idźcie przez Wisłę do Dragacza, skąd odbiorą Was ciężarówki do dworca. Nie bierz ze sobą więcej bagażu, niż możesz unieść. Każda zbędna sztuka jest obciążeniem.