Polacy i Czesi. Dwie drogi, jeden finał

To jest taki czas, gdzie państwa małe i średnie mają chwilę dla siebie. Pierwsza wojna światowa kończy się rewolucjami w Niemczech, w Rosji, kończy się rozpadem, już o tym wspomniałem, Austro-Węgier, kończy się zupełnie nowym rozdaniem politycznym na obszarze Europy Środkowej. Pojawiają się na mapie nowe państwa niepodległe, takie jak Finlandia, Estonia, Łotwa, Litwa, Polska i właśnie Czechosłowacja. Zmienia się zupełnie struktura Serbii, późniejszej Jugosławii, bo do tego państwa zostają dołączone obszary Bośni, obszary Chorwacji. Węgrzy tracą Słowację i tak dalej. Zmieniają się granice Bułgarii, Rumunii, Turcji. No siłą rzeczy Związku Radzieckiego, który traci na rzecz państw niepodległych swoje najbardziej wysunięte na zachód obszary dawnej carskiej Rosji.

To znaczy ten system bezpieczeństwa oparty na Francję oddziaływał na kawałek Europy, a nie dotyczył tylko samej Czechosłowacji. Dwie drogi, jeden finał. Byli też wrogami Zachodu, natomiast nie wszyscy wrogowie nas, Polaków, czyli patrz ZSRR, byli oczywistymi wrogami dla Zachodu. Więc wytworzyła się taka specyficzna sytuacja powiedzmy wzajemnej rywalizacji, kto jest ważniejszy w środkowej Europie, Polska czy Czechosłowacja. W tym systemie bezpieczeństwa okresu międzywojennego, w tym systemie, kiedy łapaliśmy oddech.

Mimo, że prezydent Benesz obejmuje ponownie władzę w Czechach, w 38 roku wyjechał, w 45 roku powraca jako bohater narodowy, no to mimo, że armia amerykańska stacjonuje na obszarze Czechosłowacji, w Pilźnie, na granicy zachodniej mamy armię amerykańską. Więc tam ta sytuacja jest przecież w teorii zupełnie inna niż u nas. Całe nasze terytorium zajęła Armia Czerwona i narzuciła nam rząd komunistyczny, zaakceptowany przez Zachód latem 45 roku jako rząd jedności narodowej, połączone rządy, tak zwany rząd lubelski z londyńskim. To w Czechach jest nieco inaczej, ale tam również demokracja jest reglementowana. Tam również tak naprawdę tak zwana Czeska Rada Narodowa wyznacza jakie partie w ogóle mają prawo funkcjonować w Czechosłowacji, a jakie nie.

Że państwo czeskie odzyskuje Czechosłowację staje się de facto państwem niepodległym, niezależnym i samodzielnym bez teoretycznego wpływu mocarstw. Ale rządzą już w Czechosłowacji siły podległe w dużej mierze Moskwie. I w 1946 roku mają miejsce wybory, gdzie komuniści zdobywają dosyć silną pozycję, gdzie Clement Gottwald w 1946 roku, czyli komunista drogą demokratycznych, ale nie do końca demokratycznych wyborów, zostaje premierem, Benesz jest prezydentem. I w roku 1946 widzimy stopniowo odchodzenie czechosłowackiej polityki od porozumienia z Zachodem. Wyraźne faworyzowanie strony radzieckiej. W roku 1947 Stalin dokręca śrubę, nakazuje czeskim komunistom przygotować się do pełnego przejęcia władzy.