Zachód. Gościni: prof. Agata Bielik-Robson

który przejmuje po Imperium Rzymskim całą schedę realnego, światowego dziedzictwa i zaczyna tym światem zarządzać. Jest proświatowy, zwrócony ku światu, jest polityczny i w końcu doprowadza do tego, co zdaniem Hegla jest istotą zachodniości, czyli do chrześcijaństwa reformowanego. Takiego, który już wręcz postawi na sekularyzację, czyli już kompletne wejście w świat i jakby przejęcie go na takiej zasadzie, że praca nad tym światem jest dobra. A czy jest tak, że Zachód i Wschód się wymyślają wzajemnie? Bo to jest teza Larry'ego Wolfa z wymyślania Europy Wschodniej, wydanego zresztą po polsku tak 5 lat temu.

Nazwało to wszystko piękną duszą, co jest u Hegla negatywnym terminem i zaczęło przetwarzać świat po to, żeby właśnie nie było już nigdy więcej nędzy, poddaństwa politycznego, wojen i jak to mówi Kant, zapanował wieczysty spokój. I oczywiście pokój. I oczywiście Brzozowski bierze stronę Hegla, tak? Jest tym polskim heglistą i mówi w Polsce, która ciągle jest rozdarta między wschodem a zachodem, musimy zdecydować się na ten drugi. Tak jak Zachód nie musi podejmować decyzji już to, czego czym jest, tam już te instytucje i te wartości trwają. Ale to jest też patowa sytuacja, że nie może jej podjąć, tak? On nie może być niczym innym, a my mamy tę przestrzeń arbitralności.

Czyli tak sobie amuzom. No takie powtórzenie typu Antagona po prostu, tak. No trochę sobie amuzom, ale to w sumie było bardzo nihilistyczne doświadczenie. No i nagle właśnie pojawia się ta perspektywa dołączenia do Zachodu. Najpierw rok 1989, a potem właśnie rok wejścia do Unii, który chyba rozweselił mnie jeszcze bardziej. I ja należę do tego pokolenia bardzo prozachodniego, wychowanego na brzozowskim. Na heglu też. No jednak moja formacja to jest Instytut Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie do heglizmu przysposabiał nas Marek Siemek, bardzo prozachodni, proheglowski myśliciel. Taki właśnie obrońca zachodniego cogito po prostu do końca.