Sprawa 47: Grace i Kathleen Holmes

Clarence walczył w obu wojnach światowych. W trakcie II wojny światowej rodzina Holmesów mieszkała niedaleko Londynu i ucierpiała w wyniku niemieckich bombardowań, ale udało im się przeżyć. Jednak przez pół roku byli zmuszeni żyć stłoczeni w schronie. Clarence został ranny podczas wojny. Po jej zakończeniu zdecydował, że wraz z rodziną przeprowadzą się do Australii, dzięki czemu będzie w stanie zapewnić im lepszy start w życiu. Przybyli do Sydney w dniu 18 urodzin Grace. Rodzina wynajęła dwa pokoje przy ulicy Williama w dzielnicy King's Cross w Sydney. Grace znalazła pracę w fabryce odzieży, żeby pomóc z domowym budżetem. W lipcu 1950 roku przeprowadzili się do Tukli na centralnym wybrzeżu stanu Nowa Południowa Walia.

Nad wodą leżała deska, po której ludzie zwykli przechodzić. Gdy dotarli do strumienia, Grace i Kathy Holmes właśnie próbowały przejść po tej desce. Dziewczyny kierowały się na południe wzdłuż brzegu jeziora, w przeciwnym kierunku niż bracia Massey. Chłopcy nie znali wcześniej Grace ani Kathy. Była wtedy około 15.30. Raymond Massey złapał dziewczyny za ręce i pomógł im przejść przez strumień. Podziękowały mu i ruszyły dalej na południe wzdłuż brzegu. Bracia Massey przeszli przez strumień i poszli dalej na północ. Około 100 metrów dalej napotkali mężczyznę, który miał na imię William Birdle. Niespodziewanie wyłonił się zza kilku dębów. William Bertil miał 25 lat.

On również pochodził z Anglii, ale mieszkał w Australii od trzeciego roku życia. Wcześniej pracował w kopalni węgla w Lithgow, znajdującego się 200 kilometrów na zachód od Tukli. Do Tukli przeprowadził się dwa lata wcześniej. Mieszkał tam z matką, ojczymem, siostrą i dwoma przyrodnimi braćmi. Pracował jako kopacz studni, a także łowił krewetki i ryby. Bracia Massey również pasjonowali się wędkarstwem i przez kilka minut rozmawiali z Berthlem o łowieniu ryb. Opisali, że Berthel był ubrany w krótkie spodenki i biały sportowy podkoszulek. Nie miał na sobie żadnego obuwia. Po rozmowie William Berthel ruszył na południe, w tym samym kierunku, w którym wcześniej poszły Grace i Kathy.

Łącznie około 60 osób zgłosiło się do pomocy przy poszukiwaniach. Policja została powiadomiona dopiero około godziny 1.30 w nocy, w środę 30 sierpnia. Sierżant Kempton, który dobrze znał teren, gdzie zaginęły dziewczyny, przejął dowodzenie nad akcją poszukiwawczą. Sierżant Kempton podzielił poszukujących na dwie grupy. Sam poprowadził jedną z nich na południe, w kierunku miejsca zwanego jako Entrance, oddalonego o 13 kilometrów. Stamtąd rozpoczęto przeszukiwanie terenu, kierując się na północ w stronę domu Holmesów. Drugą grupą kierowali Fred Jackson i jego przyjaciel Stuart Brown. Wśród dwóch miejscowych, którzy im pomagali, znajdował się Robert Bertle i jego syn, William Bertle.

Ta grupa ruszyła bezpośrednio w rejon dżungli jeziora Tagra. Przeszukiwali linię brzegową, zarośla, burz i tereny podmokłe, aż do około 500 metrów na południe od chatki Duncana. Po kilku godzinach poszukiwań zaczęto mieć przeczucie, że gdyby Grace i Kathy były żywe i po prostu się zgubiły, to do tej pory dotarłyby już do brzegu jeziora. Do grupy zaczęło się wkradać niepokojące przeczucie. Coraz bardziej czuli, że nie szukają już żywych dziewcząt, lecz ciał. Robert i William Bertle dostali polecenie, by wsiąść do łodzi i przeszukać brzeg jeziora od strony wody. Pozostali członkowie grupy zostali wysłani dalej na południe, by połączyć się z ekipą poszukiwawczą kierowaną przez sierżanta Kemptona.

Nie minęło sporo czasu, zanim wieści rozniosły się po całym małym miasteczku. Bracia Massey zorientowali się, że dziewczyny, którym pomogli przejść przez strumień, to te same, które właśnie odnaleziono martwe. Zgłosili się na policję, informując, że widzieli je około 15.30 i że mężczyzna imieniem William Berthel szedł wówczas niedaleko za nimi. strumień, przy którym bracia Massey spotkali dziewczynki, znajdował się około 500 metrów od miejsca, w którym znaleziono ciała. Case File wróci za chwilę. Dziękujemy za wspieranie nas poprzez wysłuchanie sponsorów tego odcinka.

Po zakończeniu oględzin detektyw Wayland podszedł do Williama Bertla, który stał nieopodal pod drzewem. Bertl miał około 173 centymetry wzrostu i był dobrze zbudowany. Ważył mniej więcej 90 kilo. Bertl sądził, że nadal jest tylko częścią ochotniczej grupy poszukiwawczej, pomagającą policji dostać się łodzią na miejsce. Detektyw Wayland zaczął go jednak wypytywać o jego obecność w pobliżu miejsca, gdzie dziewczyny były dzień wcześniej. Waylen. Nazywam się detektyw Waylen z policji w Newcastle. Prowadzę śledztwo w sprawie śmierci sióstr Holmes. Bertl. Tak, to ja was przywiozłem łodzią. Czy często bywasz w tej okolicy? Kiedyś tu chodziłem na połów krewetek, ale od jakiegoś miesiąca mnie tu nie było.

Ale ja tutaj nie przyszedłem. To dokąd doszedłeś? Aż za tamten zakręt. Bertl wskazał kierunek na północ, sugerując detektywowi Waylenowi, że nie zbliżył się do miejsca zbrodni, które znajdowało się około 500 metrów dalej od miejsca, w którym spotkał Masseyów. Waylen. Gdy Masseyowie spotkali dziewczynki, były akurat przy kładce nad strumieniem. Czy przeszedłeś przez ten strumień? Bertl. Tak, przeszedłem po desce, ale tylko na drugą stronę i zaraz zawróciłem. Dlaczego wróciłeś, skoro już przeszedłeś mostek? Tylko się przechadzałem, zmęczyłem się i wróciłem do domu. Po co byłeś nad jeziorem wczoraj po południu? Po prostu poszedłem na spacer. Co miałeś wtedy na sobie?

Gdzie były? Mama była z tyłu domu, szukała mnie. Dlaczego twierdzisz, że cię szukała? Zapytała, gdzie byłem. A czemu miałby o to pytać? Bardzo się o siebie troszczymy i martwią się, gdy długo mnie nie ma. Co jej powiedziałeś? Że byłem na spacerze. Czy pójdziesz z nami i pokażesz dokładnie, dokąd dotarłeś wczoraj? No dobra. Bertl szedł wzdłuż brzegu jeziora na północ, do miejsca znajdującego się około 100 metrów na południe od strumienia i prowizorycznego mostka z deski. Był to więc punkt mniej więcej 400 metrów na północ od miejsca zbrodni. To właśnie to miejsce Bertl wskazał Whalenowi jako najdalszy punkt, do którego dotarł i zapewniał, że dalej nie poszedł.

Bertl był wtedy boso. Wayland zauważył, że ślady stóp, które zostawiał, były bardzo podobne do tych, które widział w pobliżu miejsca zbrodni. Bertl miał deformację prawej stopy, podobną do tej widocznej w odciskach odnalezionych na miejscu. Zauważył również inne, podobne odciski w pobliżu, tym razem prowadzące w przeciwnym kierunku, na południe. Waylon uznał, że to również ślady Bertla, co oznaczałoby, że mężczyzna kłamał, twierdząc, że nie przeszedł dalej na południe wzdłuż brzegu. Policja już wcześniej sprawdziła z innymi uczestnikami poszukiwań, gdzie dokładnie przebywał Bertu. Ustalono, że podczas akcji poszukiwawczej nie zapuszczał się tak daleko oraz nie był na miejscu zbrodni. Przez cały ten czas znajdował się na łodzi.

Chciałbym ci pokazać kolejne podobne ślady. Pójdziesz z nami? Tak. Wayland zaprowadził Bertla w miejsce oddalone o niecałe 10 metrów od punktu z poruszoną ziemią i plamami krwi. Tam, gdzie policja uważała, że doszło do zabójstwa. To wciąż było około 70 metrów od bagna, gdzie znaleziono ciała dziewczyn. Wayland, to również ślady podobne do tych, które już ci pokazywałem. Bertu, nie przyznam, że to moje ślady. Mogę ci też pokazać podobne odciski w miejscu naprzeciwko chaty Duncana. Pójdziesz z nami? Dobrze. Waylon ruszył z Bertlem jeszcze około 80 metrów dalej na południe, mijając miejsce zbrodni. Wskazał kolejne ślady, przypominające te, które zostawił Bertl, ale obok nich widniały też ślady zostawione przez buty sportowe.

Waylon, pokazywałem Ci już ślady w pobliżu miejsca, gdzie, według nas, doszło do zabójstwa dziewczyn. Uważam, że te na piasku są identyczne z Twoimi. Chcę, żebyś im się przyjrzał. Bertl spojrzał na odciski i powiedział... Nie przyznam, że to moje. Waylen, widzisz inne ślady, które wyglądają jak odciski butów sportowych? Bertu, tak, wyglądają jak buty sportowe. Grace miała na sobie buty sportowe i sądzę, że te ślady należą do niej. A te, które są bardzo podobne do twoich, znajdują się tuż obok nich. Czy możesz jakoś wyjaśnić podobieństwo między nimi a twoimi? Nie przyznam, że to moje ślady. Nie byłem na tej plaży od miesiąca. Ostatni raz, jak mówiłem, byłem tu szukać sieci Winterbottoma.

Spójrz na świeżość tych śladów. Moim zdaniem zostały zrobione w ciągu ostatnich 24 godzin. Są świeże i na pewno nie mają miesiąca. Bertl zamilkł na dłuższą chwilę, po czym powiedział... Może zostawiłem je, gdy byłem tu w niedzielę? Wylan, co robiłeś tutaj w niedzielę? Szukałem sieci Winterbottoma. Dlaczego więc powiedziałeś mi, że nie było cię tu od miesiąca, skoro byłeś tu w niedzielę? Bertl nie odpowiedział. Po tej rozmowie na miejsce zbrodni przybył technik kryminalistyki, detektyw Clark. W miejscu, gdzie znaleziono ciała dziewczynek, zauważył rozbitą butelkę po winie leżącą w wodzie obok nich. Badanie krawędzi wskazało, że butelka została rozbita bardzo niedawno.

Dodatkowo wykonał odlew śladów pochodzących od butów sportowych z tego miejsca. Następnie poproszono Williama Bertla, aby przeszedł się po piasku w naturalny sposób. Wykonano odlew jego prawej stopy. Prawa stopa Bertla była zdeformowana przez palce młotkowate. Jego podwinięte, przypominające szpony palce pozostawiały w piasku nietypowe ślady. Zamiast płaskiego odbicia widać było tylko głębokie wgłębienia, jakby palce były skierowane prosto w dół. Według zeznań detektywa Clarka, odciski stopa Bertla pasowały do innych śladów znalezionych na miejscu zbrodni, zarówno tych w pobliżu miejsca ataku, jak i tych w okolicy odcisków butów sportowych w rejonie chaty Duncana.

Odciski butów sportowych odpowiadały obuwiu noszonemu przez Grace Holmes. Policja odprowadziła Bertla do jego domu w Tukli. Funkcjonariusze poprosili go o przekazanie ubrań, które miał na sobie, gdy widzieli go bracia Masi. Bertl się zgodził. Ponieważ sam wcześniej twierdził, że ma na sobie dokładnie te same ubrania co wtedy, rozebrał się i przekazał szorty, zielony sweter i niebieski podkoszulek. Następnie przebrał się w inny zestaw ubrań. Bertl został przewieziony na posterunek policji. Tymczasem detektyw Whalen udał się do braci Massey, by uzyskać od nich bardziej szczegółowe zeznania. Kiedy detektyw Whalen rozmawiał z braćmi Massey, William Bertl pozostał na posterunku policji pod nadzorem innego funkcjonariusza, detektywa Dogana.

W pewnym momencie Bertl niespodziewanie zaczął mówić. Teraz sobie przypominam, dlaczego byłem w niedzielę przy dżungli. Dwie kobiety przyjechały z Sydney, żeby pogadać ze mną o wykopaniu studni na ich posesji. Te dwie kobiety, mój brat Albert i siostra Sally, wyszli z domu, żeby obejrzeć to miejsce. Ja nie poszedłem z nimi. Powiedziałem, że dołączę później. Wyszedłem chwilę po nich, ale nie mogłem ich znaleźć. Poszedłem więc do chaty Duncana, a potem wróciłem do domu. Detektyw Dogan zapisał, co powiedział mu Berthel. Gdy Waylen wrócił, odbył z Berthel kolejną rozmowę. Waylen. Rozmawiałem z Raymondem Masseyem. Powiedział, że kiedy wy i jego bracia rozmawialiście, miałeś na sobie biały podkoszulek, a nie niebieski, który mi oddałeś.

Powiedzieli też, że nie miałeś wtedy zielonego swetra, tylko biały podkoszulek i szorty. Berthel. — Miałem na sobie te ubrania, które wam oddałem. — Masz biały podkoszulek? — Tak, czasem je noszę. — Co masz teraz na sobie? — Bertu stijał sweter, pod którym miał biały podkoszulek. — Waylen, widziałeś kogoś jeszcze poza braćmi Masi tamtego popołudnia? — Bertu, tak, widziałem dwóch młodych chłopaków. Jeden miał łuki strzały. Znałeś Grace lub Kathy? Nie, nigdy ich nie spotkałem. Widziałem je tylko raz koło domu Freda Jacksona, który robił wyprzedaż. Przeszły obok, a pan Jackson mi je wskazał. Po tej rozmowie detektyw Dogan przekazał detektywowi Waylenowi nową wersję wydarzeń podaną przez Bertla, dotyczącą jego rzekomego spaceru po dżungli w niedzielę 28 sierpnia.

Waylen odniósł się do tego w rozmowie z Bertlem. Ale przecież powiedziałaś mi wcześniej, że byłeś tam, żeby szukać sieci Winterbottoma. Bertl, to się nie zgadza. Ta wersja jest prawdziwa. W takim razie gdzie dokładnie miała być ta studnia? Na posesji Reeda. Ale przecież posesja Rita nie leży w tym kierunku. Tak, później się dowiedziałem, że nie. Z tą informacją Waylon udał się do domu Bertla. Siostra Williama przekazała mu kilka białych podkoszulków należących do brata. Potwierdziła, że William nosił je rzadko, ale wszystkie wyprał rankiem w dniu, w którym odnaleziono ciała dziewczynek. Siostra i ojciec Williama odpowiedzieli również na pytania dotyczące tego, co robił w niedzielę, 28 sierpnia.

No to już mnie macie. Chcę prawnika. Odmawiam dalszych odpowiedzi, dopóki nie porozmawiam z adwokatem. Waylen Czy jesteś gotów złożyć pisemne oświadczenie o tym, co się według ciebie wydarzyło? Bertu, nie złożę żadnego oświadczenia i nie odpowiem na żadne pytania, dopóki nie porozmawiam z prawnikiem. Bertl został przewieziony na posterunek policji w Newcastle, gdzie postawiono mu zarzut morderstwa Grace i Kathy Holmes. Podczas sekcji zwłok znaleziono kilka włosów zaciśniętych w prawej dłoni Kathy. Na dolnej części jej szyi znaleziono również odłamki szkła pasujące do rozbitej butelki. Pobrano próbki włosów od Bertla, by porównać je z tymi znalezionymi u Kathy, ale nie pasowały. Później ustalono, że włosy należały do Grace.

Policja przeprowadziła też test widoczności na ścieżce wzdłuż jeziora Tagra. Stwierdzono, że przez większość drogi wzdłuż brzegu jeziora dziewczyny znajdowały się w polu widzenia Bertla. U Bertla stwierdzono powierzchowne zadrapania na prawym przedramieniu, zasklepioną ranę na knykciach i dwie świeże rany na palcu prawej ręki. Nie znaleziono odcisków palców, nie używało się jeszcze testów DNA, a na ubraniach Bertla nie było krwi. Nie było też świadków przestępstwa. Jednak Berthold znajdował się w pobliżu miejsca zbrodni. Szedł za dziewczynkami, a ślady stóp na miejscu pasowały do jego zdeformowanej stopy. Dodatkowo Berthold wielokrotnie zmieniał wersję wydarzeń. Początkowo twierdził, że nie zbliżył się do miejsca zbrodni na mniej niż 400 metrów.

Później, gdy pokazano mu pasujące ślady, zmieniał zeznania. To stanowiło podstawę aktu oskarżenia przeciwko Williamowi Berthold. W oczekiwaniu na proces policja otrzymała informację od współwięźnia Williama Bertla, Roberta Humphreysa. Humphreys zeznał, że zapytał Bertla, zrobiłeś to? Na co Bertl miał odpowiedzieć, tak, ale muszą mi to udowodnić, bo nie mogę dopuścić, żeby ludzie mówili, że w mojej rodzinie jest morderca. Robert Humphreys odsiadywał wyrok za przestępstwa związane z nieuczciwością. Zeznania współwięźniów są z zasady uznawane za mało wiarygodne. Humphreys zeznawał podczas śledztwa koronera w sprawie śmierci dziewczyn, ale nie został powołany jako świadek przez prokuraturę w procesie karnym.

Proces karny odbył się w Centralnym Sądzie Karnym w Sydney w dniach od 11 do 20 grudnia 1950 roku. Dotyczył jedynie zabójstwa Kathy Holmes. Mimo, że prokuratura dysponowała identycznym materiałem dowodowym w obu sprawach, zaplanowano osobny proces w sprawie morderstwa Grace. Detektyw Clark zeznawał w sprawie odcisków stóp. Między odlewami gipsowych śladów Bertla i tymi znalezionymi w pobliżu miejsca zbrodni występowały drobne różnice. Clark stwierdził jednak, że pomimo tych różnic, odciski wykazywały cechę charakterystyczną, deformację prawej stopy, i był przekonany, że ślady pasowały do Bertla. Różnicę wytłumaczył różną jakością piasku, z której pobrano odlewy.

Obrona powołała własnego biegłego, który zeznał, że odciski stopy Bertla nie pasowały do śladów znalezionych w pobliżu miejsca zbrodni. Po zapoznaniu się z całym materiałem dowodowym, ława przysięgłych ogłosiła werdykt. Sprawa została uznana za zbyt poszlakową, a dowody z odcisków stóp za zbyt zawiłe i niewiarygodne dla przysięgłych. Bertl pozostał w areszcie do czasu procesu w sprawie Grace Holmes. Jednak ponieważ nie planowano przedstawić żadnych nowych dowodów, prokuratura zdecydowała się wycofać zarzuty. Bertl był wolnym człowiekiem. Policja była przekonana, że miała właściwego podejrzanego, ale nie dysponowała wystarczającymi dowodami, by przekonać ławę przysięgłych.

Powiedział, nic nam ich nie zwróci, ale świadomość, że ich zabójca został osądzony dałoby chociaż odrobinę spokoju. Gdybym wiedział, kto to zrobił, zastrzeliłbym go. Pogłoska o uciekinierze ze szpitala psychiatrycznego była jedną z wielu krążących w tamtym czasie, ale ostatecznie okazała się całkowicie fałszywa. Żaden pacjent nie uciekł. Nigdy nie została wyznaczona żadna nagroda. Żaden inny podejrzany nie został publicznie przedstawiony. William Berthel pozostał w okolicach Tukli przez kilka lat po uniewinnieniu. Nie wiadomo, dokąd się później przeniósł, ani co zrobił z resztą życia.