Przyszłość edukacji

To był gest prób banowania, zakazywania sztucznej inteligencji, zwłaszcza tej generatywnej, żeby dzieciaki się nią nie wysługiwały, robiąc zadania domowe, żeby po prostu nie delegowały na nią za dużo zadań. I to był taki pierwszy ruch, który wydaje mi się, że zweryfikował się negatywnie. To znaczy okazało się, że banowanie tej technologii, weryfikowanie, sprawdzanie czy coś powstało za pomocą AI czy nie, okazało się szalenie trudne. Jestem strasznie ciekawa, jak ty właśnie z perspektywy rodzica, ale też edukatora, popularyzatora nauki, patrzysz na te ostatnie dwa lata szkoły i sztucznej inteligencji. Jak ten mariaż, tudzież ta relacja z twojej perspektywy wygląda? Mam kilka refleksji po tym, co powiedziałaś.

Natomiast jeżeli do tych narzędzi będzie jeszcze wiedza, jak wykorzystywać te narzędzia, to tak, to możemy robić takie cuda jak przeszczepianie serca czy jak operacje neurochirurgiczne. No, ja się z Tobą bardzo mocno zgadzam w tym narzędziowym podejściu. W ogóle to, jak teraz rozmawiamy, to mam takie wrażenie, że chyba brakuje takiego konkretnego przedmiotu i ja myślę zwłaszcza tutaj o dzieciakach, który by nie tylko pokazywał, jak praktycznie ewentualnie korzystać z narzędzia, ale jakie są też tego narzędzia ograniczenia i konsekwencje. To myślę, że jest bardzo ważne. Może ci powiedzieć, że ja na koniec już tego ubiegłego roku akademickiego miałam taką sytuację, że pozwoliłam swoim studentom i studentkom, którzy studiują u nas sztuczną inteligencję i biznes na Koźmińskim, korzystać z AI w wykonaniu zadania.

Była to świadoma decyzja, powiedziałam, że możecie, chcecie, proszę bardzo, zadanie może być wykonane z modelem, proszę tylko jakąś tam listę promptów, jak korzystaliście z modeli, jakąś refleksję na temat tego, co zrobiliście i słuchaj, Pierwszy raz dostałam co najmniej kilka prac, gdzie ktoś napisał mi na samej górze, ja świadomie nie korzystałem ze sztucznej inteligencji i to nie jest kwestia tego, że nie potrafię, bo jak najbardziej oni potrafią, ale taka była moja decyzja, że chcę pokazać siebie, że w tej konkretnej pracy, mimo że mam możliwość zrobić to szybciej, efektywniej, za jajem, ja wybieram może niedoskonały, ale swój własny styl wypowiedzi, żeby pani, pani profesor mnie lepiej poznała. I to była świadoma, wiesz, oczywiście wypowiedź już dorosłej osoby, studentki w tym przypadku, która postawiła na to, że w dobie AI ona jednak, wiesz, bucia na sobie własną ścieżkę.

I myślę, że ty trochę o tym mówisz, kiedy mówisz o tym, że nauczyciel, wykładowca, ale zwłaszcza nauczyciel pewnie szkolny, to powinna być taka osoba, która właśnie ci taki kontekst pokazuje, że gdzieś fajnie jest skorzystać z AI, ale może czasami, kiedy wszyscy korzystają z AI, to może ciekawiej by było nie skorzystać, zobaczyć co się stanie. że te narzędzia mogą mieć swoje ograniczenia, że jest jakaś cena, którą trzeba zapłacić, kiedy się z nich korzysta i są jakieś z tego tytułu płynące ewidentnie benefity czy wartości. I tak sobie myślę, bo teraz słyszę dużo o tym, że nowy przedmiot w szkole startuje, w szkole polskiej, on się nazywa edukacja zdrowotna i w zasadzie wydaje mi się, że idea jest fajna, ja ją obserwowałam w USA, bo moja córka jak chodziła do szkoły w Bostonie, to tam był przedmiot, który się nazywał Social Health i to był przedmiot o

O higienie, o diecie, ale też bardzo o relacjach społecznych, o tym, czym jest przyjaźń, o tym, czym są uzależnienia, też uzależnienia od technologii. Wydaje mi się, że może to jest trochę inspirowane takim podejściem, ale zastanawiam się, czy tam nie brakuje właśnie takiego komponentu, nie tylko moja relacja z innymi ludźmi, ale moja relacja właśnie z AI, moja podmiotowość. Wiesz, ja sobie myślę, że akurat AI, nie tylko AI, ale akurat AI jest takim tematem, czy takim zbiorem tematów, które bardzo trudno jest dopasować do konkretnego przedmiotu i tak naprawdę, gdyby ktokolwiek mnie pytał, to ja bym bardzo odradzał. Takie próby. Natomiast ja bym bardzo chciał, żeby ten wątek AI, jakkolwiek go sobie zdefiniujemy, żeby on był na każdym przedmiocie.

Skoro nie da się tego dopasować w konkretne miejsce, to na wszelki wypadek polska szkoła w ogóle o tym nie mówi. I z AI jest dokładnie tak samo. Napisałem coś takiego. To jest zbiór 70 ponad scenariuszy lekcji dla trzech grup wiekowych w szkole podstawowej. Dla klas 1-3, klas 4-6 i klas 7-8. Oferowałem to dwóm ministerstwom, żadne tego nie chciało. Nawet powiedziałem, dam wam otwarty plik, możecie sobie to obrandować. Nie tylko żadne tego nie chciało, ale później spotkałem ich z tego powodu ogromne nieprzyjemności, że w ogóle na coś takiego wpadłem i że coś takiego zrobiłem. Wiem, brzmi to dziwacznie, ale uwierz mi Olu, uwierzcie mi Państwo, tak rzeczywiście było, nie wchodząc w szczegóły. Moim marzeniem byłoby stworzenie takiego kompleksowego programu dla szkoły podstawowej, dla liceum też może być, ale dla szkoły podstawowej głównie, właśnie o AI-u.

Edukacji, zdrowia, no w zasadzie każdy aspekt naszego życia, to właśnie to jest dla mnie motywacja i to jest taki, nie tam jeden dzwonek, po prostu te wszystkie dzwony w tych kościołach w Krakowie biją głośno tymi dzwonami, róbmy coś, róbmy coś, bo za chwilkę całe pokolenie będzie w pewnym sensie pokoleniem straconym, niestety dokładnie tak samo, jak było z mediami społecznościowymi. I ja mogę jakoś tam... Pomyśleć sobie, no dobra, media społecznościowe to był jakiś fenomen, być może nie spodziewaliśmy się go, być może nie wiedzieliśmy, że on się tak szybko rozwinie, no więc gdzieś tam może dałbym to rozgrzeszenie, ale z AI już go nie daję. Bo my trochę popełniamy dokładnie ten sam błąd. Oczywiście to jest inny rodzaj technologii, inny też będzie wpływ na nasze życie, w tym na edukację, ale my popełniamy ten sam błąd.

Jest nas 11 uniwersytetów, łącznie z całej Europy, od Hiszpanii aż po Polskę, w międzyczasie dwa uniwersytety niemieckie, Grecja, Francja, Chorwacja, Luksemburg. Jest nas bardzo dużo krajów i w każdym z tych krajów jest uczelnia. W Polsce jest to Koźmiński i razem z CampusAI tworzymy teraz taką eksperymentalną właśnie przestrzeń, Można ją nazwać metaversum, w którym możesz spotkać sztuczną inteligencję, AI-owych agentów i asystentów, którzy mogą na przykład doradzać ci, gdzie pojechać na Erasmusa i dlaczego to jest w ogóle fajne, żeby gdzieś się wybrać, jak kształtować swoją ścieżkę kariery. Będzie tam też przestrzeń taka stricte edukacyjna, która będzie dotyczyła sztucznej inteligencji. Inspiracją jest Roblox, inspiracją jest Minecraft, bo to są gry bardzo dla tego pokolenia Z, alfa, zrozumiałe, oczywiste i to ma być przestrzeń, w której my

Uczymy o sztucznej inteligencji, ale właśnie nie robiąc tylko pogadanki na temat tego, co to jest ta sztuczna inteligencja, tylko ktoś może samodzielnie zbudować prosty model, może sobie zrobić wykład z jakimś awatarem, może odpytać jakiegoś agenta, czego brakowało w tym wykładzie albo ma jakieś dodatkowe pytania z wykładu, który głosił mój awatar, ale nie zostały one zaadresowane w tej części wykładu, która jest dostępna na platformie, więc rozmawia sobie z takim AI-owym konsultantem tego wykładu, który mu tam ewentualnie może podpowiedzieć jakieś dodatkowe źródła. EUonAIR to nowa inicjatywa 10 europejskich uczelni koordynowana przez Akademię Leona Koźmińskiego w Warszawie i wspierana przez Komisję Europejską w ramach programu Erasmus+. Celem projektu jest odpowiedzialne i etyczne wdrażanie sztucznej inteligencji do edukacji w programach studiów, badaniach i mobilności akademickiej.

Powstaną nowe kierunki, kursy, mikropodyplomy oraz modele współpracy między uczelniami. Centralnym elementem będzie wirtualny Campus MyAI University, cyfrowa przestrzeń do nauki, badań i współpracy tworzona przez CampusAI, które rozwija środowisko 3D wykorzystujące AI. EUonAIR jest obecnie w fazie prototypu i będzie stopniowo rozwijany w najbliższych latach jako fundament przyszłego modelu Uniwersytetu. To jest naprawdę w jakimś sensie początek i ja jestem świadoma, że to, co wiemy dzisiaj na temat tej technologii, za dwa, trzy lata może się zdezaktualizować. Wiesz, że ten campus trzeba będzie cały czas podciągać, że tak powiem, do zmieniającej się rzeczywistości, ale myślę, że się z tobą zgadzam, że być może takich prób jest za mało i być może my rzeczywiście potrzebujemy, ja zresztą myślę, że dlatego też komisja tak uwierzyła w ten nasz projekt, potrzebujemy jakichś przynajmniej standardów albo benchmarku, albo dobrych praktyk,

Absencję technologiczną, która jest celowo zaplanowana, żebyś się nauczył szyć, liczyć, cokolwiek, pięknie rysować. Z drugiej strony, no właśnie tworzenie sytuacji, w której nie ma tego kodu dobrych praktyk i tej szczerej rozmowy, Okej, ja mogę być nauczycielem, który się nie zna na tym tak dobrze jak dzieciaki. Porozmawiajmy o tym, jak z tego korzystacie. Zróbmy z tego publiczną dyskusję, która dotyczy nas wszystkich. Ja myślę, że to jest szalenie ważne, żeby tak było. Ja nawet miałam, muszę ci powiedzieć, w pewnym momencie taką koncepcję, żeby wprowadzać do szkoły myślenie algorytmiczne, żeby może nawet trochę... Przyszedł od informatyki per se, chociaż kodowanie oczywiście jest ważną umiejętnością, ale żeby myśleć w kategoriach tego, jakie algorytmy są wśród nas. I wtedy można zacząć też bardzo ciekawą rozmowę o tym, jakimi algorytmami specyficznie są algorytmy AI-owe.

Tak, ja się z Tobą absolutnie zgadzam. Tomku, musimy kończyć, wiosłujemy do brzegów, żeglujemy do brzegów w naszej rozmowie, ale myślę, że tu się pojawiło co najmniej kilka jakichś ciekawych koncepcji. Ja mogę mieć tylko nadzieję, że one zostaną jakoś gdzieś usłyszane, wypatrzone i że naszymi wspólnymi wysiłkami jednak będziemy wpuszczać więcej takiego krytycznego, świadomego oglądu tej technologii do szkół. To, że ta technologia wśród dzieciaków już jest, to jest dla mnie absolutnie jasne. Badania amerykańskich nastolatków pokazują, że jedna trzecia z nich już w tym momencie na co dzień de facto rozmawia z botami, w najróżniejszych rolach zresztą, osadzonymi właśnie od prywatnych ról, gdzie trzeba bardzo według mnie uważać, prawda, AI jako przyjaciel.

Myślę, że tam się sporo pułapek czai na te dzieciaki w takim podejściu. Po AI jako mentor, doradca, coach, to mogą być z kolei bardzo ciekawe role dla tej technologii, ale myślę, że to jest emergentny, właśnie taki samorzutny proces, który się dzieje kompletnie poza szkołą i strasznie ważne jest, żeby, tak jak ty powiedziałeś wcześniej, szkoła go złapała na widelec. Tak myślę. Mam pełną świadomość, bo ja takie szkoły spotykam w swojej pracy, że są szkoły, często to są szkoły prywatne, prowadzone przez fundacje, czasami przez jakieś stowarzyszenia, w których te wątki się pojawiają. I super. Tylko że... To dotyczy dość niewielkiego procenta szkół wszystkich w Polsce.