Ja tu idę jak do Raju
Nominowany do nagrody Prix Europa reportaż o Wspólnocie Burego Misia. W przepięknym miejscu na Kaszubach ksiądz Kuba założył osadę, w której mieszka kilkanaścioro Burych Misiów. Wspólnie z ich opiekunami - Burymi Niedźwiedziami oraz przyjaciółmi, Kuba stara się spełniać wszystkie ich marzenia.
Mi się dwa, mi się dwa. Misia podobał się obóz. Też katarki miałyśmy. Ogniska i kiebaski. I fajne zabawy były. Dobrze podziałał. Jaćka i co? I co Jaćka? Skąd masz te kwiatuszki? My Cię kochamy! Będziesz miała złoty medal! W miejscu księdza. W miejscu księdza. Ty słuchaj się, Paweł. Ksiądz Kuba jest bomba. Kuba to jest mój kochany tata. Pierwszy obóz zorganizowałem w 1984 roku.
Przed wojną była taka bardzo żywa tradycja druży nieprzetartego szlaku, czyli obozów harcerskich dla osób niepełnosprawnych. I w tradycji harcerskiej obóz się musi nazywać. Ja byłem Burym Niedźwiedziem, miałem taką ksywę w harcerstwie, Bury Niedźwiedź. I któregoś wieczorem mówiłem, ach, nie będzie Bury Miś, nie? Obóz Burego Misia. Jak wróciłem do Krakowa, to wysłałem wszystkim takie małe kartki, zapraszam was na wspominanie harców w kaszubskich lasach. I od tego rozpoczęło się w ogóle spotkania, rozpoczęła się wspólnota, potem już następne obozy. Ci ludzie są naszymi przyjaciółmi, więc to nie jest nic niezwyczajnego. I to jest normalna sprawa, że robię pranie czy podcieram tyłek, wcinanie paznokci, no wszystko. To robią wszyscy.
Ta atmosfera, tu mi się kocha, ten kocha, ten przytuli. Nie chcę tu się przechwalać czy coś w tym stylu, ale w tym momencie mogłabym siedzieć w Londynie u wujka. No i wszyscy mnie nakłaniali, no co ty, jedziesz na obóz zamiast do Londynu, dziewczyno, taka okazja. A ja nie potrafiłam nie przyjechać tutaj po raz trzeci. Wiedziałam, że będę miała Karola i w ogóle ta cała atmosfera, ten klimat obozu, to jest coś pięknego. Jeszcze Kaszuby, świeże powietrze. Osada Burego Misia, to jest to. To jest raj na ziemi. Ci młodzi ludzie w zdecydowanej większości czują się odpowiedzialni za przygotowanie nie tylko programów obozowych, zabaw, pląsów, podchodów nocnych dla Burych Misiów i wszystkiego, co tu się dzieje.
Oni się muszą martwić o to, żeby była wędlina, żeby było masło, żeby był ser, żeby były warzywa, owoce pod wieczorki. Ja kilkanaście lat żyję w tej wspólnocie i ciągle mnie to wzrusza, że ci młodzi ludzie są niezwykli, myślę o Burych Niedźwiedziach, są niezwykli w tym, że oni nie traktują tego jak jakiejś akcji, jakiejś przygody. Oni wyjeżdżają z obozu Burego Misia jutro, a już planują, gdzie załatwią pływalnię, żeby co tydzień jeździć z Burymi Misiami na pływalnię, gdzie będą się spotykali na przygotowaniu kółka teatralnego. Obóz Burego Misia jest takim świętem, który podsumowuje to wszystko, cośmy przeżyli w ciągu całego roku. Złoty pięćdziesiąt się należy. Co by tu kupić no? Ty nie masz pieniędzy już o ile dobrze wiadomo.
Zostało mi dziesięć i dwa grosze. Michał, skąd masz pieniądze jak ci się skończyły? Same się rodzą. Dla nas to jest w ogóle drugi turnus, bo byliśmy też na pierwszym turnusie. No i właśnie trafiła nam się taka fucha w naszej takiej właśnie obozowej kawiarence. Pierwszy raz przyjechałam na obóz Burego Misia z Misiakiem po pierwszym roku studiów, czyli pięć lat temu. Praktycznie każdego dnia się pakowałam, dzisiaj już wyjeżdżam, wyjeżdżam, wyjeżdżam. Ja myślę sobie, że takie moje opory trwały, dopóki ja patrzyłam na dzieciaki z taką litością. O Boże, jakie te dzieci są biedne itd., itd. Do momentu, kiedy nie pozwoliłam sobie na taki komfort, nie wiem, przytulenia tego kogoś i przyjęcia go takim, jakim on jest, to się bałam, myślę sobie. Jeżeli człowiek nie pokona takiej bariery litości, to będą to być może dla niego trzy zmarnowane tygodnie, bo on ciągle będzie przed sobą widział człowieka chorego.
Teraz właśnie skończyłam studia i od września podejmuję tutaj pracę na osadzie Burego Misia i nie ma, że mi się daje nie krowy na pewno, ale ja myślę sobie, że do wszystkiego można przywyknąć. To jest rzecz, którą ja po prostu czuję, że muszę zrobić. Tu mamy dwa kilometry. Ja tu idę jak do Raju. Nie było żadnego Burego Misia. Nie byli zorientowane. Tu jest odbudowane. Tu było rozalabalisko, tu nie było nic. Tu była drewniana chałupa.
No pewnie, odpoczniesz teraz. W 1986 roku kupili to gospodarstwo. To był pierwszy dom, który powstał, ale w międzyczasie zmarli rodzice Romana, zaraz potem zmarła mama Jacka i zostali sami, więc zamieszkali na osadzie Burego Misia i trzeba było szybko zaadoptować pomieszczenia w tym domu rodzinnym. Potem następny Burej Miś, Wikuś, trafił na osadę i ten dom okaże się już za mały dla nich, a w międzyczasie jeszcze zmarła opiekunka Lodzi. I zbudowaliśmy na miejsce stodoły ten dom malutki, taki parterowy misiak. Także w tej chwili w godziwych i myślę, że nie najgorszych warunkach żyje sobie tutaj kilkanaścioro burych misiów. To są przede wszystkim ci, którzy nie mają rodziców albo
Bo on przez wiele lat nie miał jak gdyby nikogo, nie miał rodziców. On w wieku dwóch lat trafił do domu dziecka, gdzie rodzice zostali pozbawieni praw rodzicielskich i był w domu dziecka, gdzie właśnie nie był przypisany do nikogo. Wczoraj wjeżdżały dzieciaki z domu dziecka z Katowic właśnie, z takiej grupy specjalnej. One też pytają co muszą zrobić, żeby... Żeby trafić na osadę Burego Misia. Taki Paweł na przykład uzdrawiał Michała, który jest niewidomy. Mówię, kurczę, gdybym ja mu przywrócił wzrok, to na pewno bym sobie zasłużył na to, żeby być na osadzie Burego Misia. I cały czas nakładał mu ręce przez całe trzy tygodnie, żeby go uzdrowić. Mówi, kurde, nie udało mi się, ale będę próbował dalej. Ja tam po skończeniu jakiegoś tam wieku został przekazany do internatu, nie wiadomo po co, z którego prysnął. I zasilił Rzeszę Bezdomnych i przez dwa lata mieszkał na dworcu, jak wielu takich absolwentów domów dziecka.
I stamtąd został jakby zabrany przez nas, bośmy go szukali jako wspólnotę. Niedźwiedzie, którzy wcześniej opiekowali się, przyjaźnili go, szukali i myśmy go znaleźli w Rybiku na dworcu. Najpierw go okąpali, potem po niego pojechałem do Bytomia i wracając z Bytomia mieliśmy wypadek. Nic się nie stało, ale ja tam wezwałem karetkę pogotową, żeby Adasia zbadali. Ten lekarz odbierał ze szpitala, pokazał mi zdjęcie i mówił, niech ksiądz spojrzy, jaki on ma uraz czaszki, ile urazów czaszki ma, jak był bity od wczesnego dzieciństwa. I to są takie nieodwracalne zmiany w czasach, w kościach czaszki. I być może też wiele takich, mówi, jego zachowań emocjonalnych jest związane z takimi uszkodzeniami mechanicznymi. I on uciekał wiele razy za Sadę Burego Misia, cztery albo pięć razy próbował uciekać co jakiś czas.
Oni się tutaj kłócą i bardzo dobrze się kłócą. To nie jest tak łatwo zdobyć zaufanie Burego Misia. My jesteśmy tutaj grupą i ta grupa w sumie jest bardzo silna. My sobie wzajemnie pomagamy. To jest tak, że Bure Niedźwiedzie sobie pomagają, Kuba nam pomaga, Bury Misie nawet nam pomagają. Kiedy na przykład pojawia się taki Olek, który miał problem, żeby tutaj tak normalnie zafunkcjonować. Nie nazwałbym go trudnym Burymisiem, ale jest bardziej zagubiony niż inne Bury Misie. No, no, Olek potrafi uderzyć, potrafi wziąć nóż, butelkę w rękę i straszyć, że on nam coś zrobi. Ja mam nadzieję, że jesteśmy na dobrej drodze w tej chwili. Ja myślę, że to nie do końca jest praca, nie? To już taki pół mój domi jest, wydaje mi się. Ja mam, może inaczej, nawet jakbym powiedziała, że ja mam dwa domy. Jeden dom mam tutaj, drugi dom mam w Poznaniu, tam, gdzie moja rodzina rodzona mieszka.
To jest dwór strażacki. To był pierwszy wyrób w Starochowicach. Jak będziemy mieć pompę strażacką i wąż, to wtedy dopiero wyjazd już na akcję pazarniczą. Samochód strażacki stoi dlatego, że byłem strażakiem i kiedy się nadarzyła okazja taki samochód dostać, tośmy go wzięli. Wyremontujemy, będziemy mieli swoją sekcję, żeśmy przygotowali ćwiczenia z Państwem Strażem Pożarnym w Kościerzynie. Frajda jest taka, że kiedy Olek bawi się samochodami, to oczywiście w pokoju są samochody, karuzele i Bóg wie co jeszcze, a kiedy ten samochód naprawdę wjechał na osadę w Burego Misia, kiedy on do niego wsiadł, do tego samochodu, no to przez dwa tygodnie był strażakiem, bilem, nikim więcej i cały czas myślał tylko o tym, żeby tym samochodem jeździć. Ja myślę, że marzenia Pan Bóg daje ludziom po to, żeby się nad nimi chwilę zastanowili, żeby próbowali chociaż w części zrealizować, bo dzięki tym marzeniom są i ludzie piękniejsi, i świat jest piękniejszy.
Ja myślę, że Osada jest takim miejscem, do tej pory była, mam nadzieję, że będzie dalej, takim miejscem, w którym my próbujemy te nasze marzenia zrealizować. Ja myślę, że nie ma takiego większego marzenia jakiegokolwiek człowieka, kiedy marzy o tym, żeby wszyscy byli szczęśliwi. Ale skoro wszyscy nie mogą być szczęśliwi, to chociaż ci, którzy żyją obok nas, mogą być szczęśliwi. To nie jest takie sobie o, dmuchnął facet i wszystko się potoczyło jak w cudownej bajce. Między nimi dlatego powstała fundacja, Fundacja Burego Misia, która ma jakby wąską grupę osób stanowiących zarząd, pracujących społecznie. Wspólnota Burego Misia, Kuba.
Bogu dzięki jesteśmy instytucją ludzi dobrej woli. Mamy setki, tysiące przyjaciół, którzy w różnej formie nam pomagają. Jeżeli we wspólnocie Burego Misia, tej szerokiej wspólnocie, żyje około 500 burich misiów z ich rodzinami, wolontariusze w Krakowie, Bytomiu, Gliwicach, Poznaniu, w Nowym Tomyślu, większość tego, co jest piękne, na zasadzie jest budowane przez nas. Właśnie przez rodziców, przez nas, mieszkańców osady Burego Misia. I właśnie dlatego to jest piękne. My przechodzimy obok domu, obok domu, któryśmy zbudowali, obok miejsca, któreśmy sobie wykreowali, takie jak potrzebujemy, jakie nam jest bliskie i oni się cieszą z tego, dlatego że to jest ich. Ela, jedziecie do szpitala rowerkiem? Do szpitala jedziecie? Tak. Tak?
Ma słabość do jedzenia i dlatego planem rocznym naszym było gotowanie i zrobienie książki kucharskiej ze zdjęciami, w których oni rysowali. Te grupy osadowe, które tutaj są, jest ich sześć. Ilu jest opiekunów, tyle jest grup. Każda z tych grup przygotowuje coś bardzo szczególnego. Na przykład dziewczyny z lodzią na czele zajmują się fotografiką w tym roku i przygotowują wystawę zdjęć z osady Burego Misia. Ktoś inny tam projektuje ciuchy i będzie jakaś kolekcja mody. Chłopcy z kolei przygotowują bryczkę, a Roma z Jackiem przygotowują sztukę teatralną. I coś tam się wokół tych programów dzieje. Romek, powiedz, jak to jest? Odwiesił cię ksiądz Kuba? Mogłeś już służyć do mszy? Ale się zastanawiam. Roma, dlaczego ty byłeś zawieszony? Ścierpię od ciebie domogiem.
Wielu ludzi głupiało od tego, że nic nie robili. Tutaj mogę pracować. Tu możesz pracować. Gdy patrzy na jego niesprawność, no nie ma w ogóle możliwości życia, bo on sam nie sięgnie po kanapkę, on sam nie sięgnie po kubek kawy, gdzie pije przez słomkę. On, kiedy trafił 4 lata temu na osadę Burego Misia, to w ogóle był nierozumiany. Myśmy długo się wsłuchiwali w to, co on mówi. Ale te cztery lata on spędza przed radiem, taśmi magnetofonowymi, gdzie on się uczy mówić. On żył w Domu Pomocy Społecznej, gdzie często po kilka godzin czekał na to, żeby ktoś go wysadził na ubikację, żeby on swoje podstawowe potrzeby fizjologiczne mógł zrealizować. Czekał godzinami, a tu ma na wyciągnięcie ręki każdego, kto wokół niego żyje. I to nie musi być jego opiekun, to może być również Burymiś, który mu w każdej chwili pomoże, bo on żyje w środowisku ludzi życzliwych.
Pokazano wszystkie 15 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.