EUROREMONT #2 | Agata Pyzik

Do tej pory jest, nawet jeżeli nie nieco upraszczającą, a taką totalnie wstrząsającą wizją, której właśnie kapitalizm żarł się jakby w nasze umysły i kompletnie przedefiniował kulturę, która z jednej strony nadmiernie obfituje w stymulanty, a z drugiej strony sprawia, że wszyscy są jakby znudzeni i cierpią z powodu pustki. No jakby te wszystkie obserwacje cały czas, jeśli chodzi o funkcjonowanie online i tak dalej, no są cały czas aktualne i też chyba zależy mi, żeby to było tak czytane w takim kontekście, że to nie jest jakby jedna z wielu, to nie jest jedna z tych książek, które zaczęły jak krzywy po deszczu powstawać później, na przykład, nie wiem, zaczęło powstawać bardzo dużo książek w rodzaju takich, że na przykład moda polska była fajna albo, że Luksus w PRL-u, estetyka PRL-u, ale gdzie są moje wielbłądy?

I jakby powstało od tego czasu bardzo dużo takich Bardzo dużo książek, z których każda się koncentrowała na jednej tej rzeczy albo właśnie na modzie PRL-owskiej, właśnie tym, jak zdobywano na ciuchach czy gdzie indziej te wspaniałe zachodnie ubrania albo się stylizowano na to, albo muzyka, albo design. Design zwłaszcza stał się szalenie popularny. Ale jakby żadna z tych książek nie dobiera się do, nie wiem, do partii robotniczej, albo do KC, albo czegoś takiego, a ja chciałam to zrobić. Krytyczne takie też spojrzenie ze strony politycznej, tak? Bo to wszystko było bardziej takie trivia. Tak, to znaczy ja się chciałam zastanowić po prostu, co z tego było cenne, ponieważ ta książka nie jest nostalgiczna, to nie chodzi o nostalgia, o tym, że No kiedyś mieliśmy takie piękne meble albo wspaniałe kino albo sztukę, tylko ta książka jest o czymś innym.

Jeszcze wtedy chodzi mi o początek lat dziesiątych. I na przykład działalność Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie jest mi generalnie bardzo bliska. No bo właśnie to było takie odzyskiwanie artystów Epoki PRL jak Andrzej Wróblewski czy Alina Szapocznikow, którzy oboje byli na przykład zaangażowanymi lewicowcami, bez pominięcia tego elementu ich historii intelektualnej. I dla mnie było niesamowite, że kiedy na przykład odbywała się wspaniała zresztą konferencja o Andrzeju Wróblewskim, gdzie na przykład miał odczyt David Crowley, taki też profesor Royal College of Art, który był takim też moim trochę dobrym duchem na początku pobytu Wielkiej Brytanii i na przykład miał też tam referat Jérôme Bazin, taki wspaniały kurator wystawy Zimna Rewolucja, która ostatnio miała miejsce w Zachęcie i też Joanna Kordiak.

Po raz pierwszy oczywiście, bo nie ostatni. Pojawiało się wiele takich pytań w tej zachodniej prasie, dlaczego te kraje Europy Wschodniej są tak rasistowskie. Ja sama sobie starałam odpowiedzieć na to pytanie. I oczywiście to jest bardzo złożone. I jakie to jest paradoksalne, biorąc pod uwagę, że w tym okresie socjalistycznym mieliśmy mniejszości, mieliśmy właśnie emigrantów. Przecież obecnie się odbywa kilka ciekawych projektów na temat właśnie emigrantów. Czasami z bardzo odległych krajów, też z Bliskiego Wschodu i tak dalej, którzy w czasie PRL-u przyjechali na przykład do Polski i zakładali rodzinę. Te mniejszości istnieją. Oczywiście mniejszość wietnamska, ale jakby większość z nich przyjechała w latach 90.

Na przykład to, że została zlikwidowana wielonarodowość tych przedwojennych krajów. Że to miało być po prostu skoszarowanie ze sobą etnicznie O tym, że ludzie o tej samej etnicznej przynależności w poszczególnych krajach i że to było takie podsycanie nacjonalizmu, które miało być częściowo... Mówisz w trakcie Związku Radzieckiego? Tak, mówię o PRL-u, mówię o tym, jak nacjonalizm istniał w PRL-u i te wszystkie rocznice i dawanie polskiemu społeczeństwu tych wszystkich akcentów narodowych, oczywiście z pominięciem np. Powstania Warszawskiego, okej, To było takie przekupstwo, kupienie sobie jakiegoś poparcia.