EUROREMONT #2 | Agata Pyzik

Takim krytykiem kapitalizmu, tego jak neoliberalna gospodarka wpływa na kulturę i w ogóle na nasze myślenie. Tam jeszcze inni pisarze, np. Owen pisał o lewicowych estetykach z przeszłości, o modernizmie, który był militancki i przywoływał takie estetyki konstruktywizmu, albo Niemiec weimarskich, albo lat 60. w Anglii i wiele było takich Ale było też teoretyzowanie współczesnej kultury, na przykład Mark pisał o hip-hopie i jakiejś takiej, to była taka krytyka klasowa i powiązanie on pisał o tym jak hip-hop, grime i dubstep są nowym punkiem. Mnie to bardzo fascynowało, bo się też interesowałam muzyką i na przykład wydaje mi się, że no to już się teraz może zmieniło, ale Jakby w Polsce brakowało mi chyba takiego teoretyzowania kultury, które jakby spajałoby w jakiś sposób artefakty i jakby sztukę i teoretyzowanie na jej temat z jakąś teorią polityczną, tak?

Tego nie chciałam Jakby to nie chciałam, żeby zostało utracone. No ale dzisiaj widzimy, rzeczywiście Ukraina zmieniła wszystko i jakby nie chcę się wdawać w szczegóły, ale to, jak ja dzisiaj widzę swoją... Bo wiesz, jakby w czasach, kiedy mieszkałam w Anglii, kilka razy byłam w Rosji, ale byłam tylko w dużych miastach, w Moskwie i w Petersburgu, więc jakby oczywiście słyszało się i dużo czytałam na ten temat, nie wiem, w artykułach na przykład u Stodzieła z tej grupy właśnie petersburskiej. W której pisałaś też. Tak. I o tym właśnie, jak nacjonalistyczna jest Rosja, tak? I oczywiście, ale to jest tak, że wiesz, że nie spotykasz, ja nie spotkałam i nigdy nie rozmawiałam z kimś takim, aczkolwiek to, co mnie zszokowało, to to, jak byłam w 2015 roku, zdarzyło mi się być w Moskwie na kilka dni przed obchodami zwycięstwa.

Nigdy tego nie zapomnę. 9 maja, tak? Tak, to znaczy ja byłam tuż przed, ponieważ pisałam artykuł o infrastrukturze, znaczy pisałam artykuł do Guardiana, bo na przykład i dzisiaj i słusznie na przykład Ukraina naprawdę może mieć bardzo dużo do zarzucenia zachodowi. No bo na przykład pomyśl, jak to jest możliwe, że Wielka Brytania, znaczy oczywiście wiemy, jak to jest możliwe, ale jak to jest, wiem, to jest możliwe dlatego, że po prostu do Anglii sprowadzało się bardzo wielu oligarchów, których na przykład ówczesny burmistrz Londynu... A do niedawna premier tego kraju Boris Johnson po prostu stwarzał im ulgi podatkowe albo stwarzał im genialne po prostu warunki dla osiedlania się kapitału oligarchów rosyjskich.

Tak, napisali taki statement. To jest na przykład takie czasopismo internetowe, które miało pokazać fajność młodej Rosji i fajność nowego młodego wschodu, jakby zachodowi. I na przykład publikowało artykuły o modzie rosyjskiej albo raperach. I oni też aktywnie propagowali ten postsowiecki szyk, do którego przejdziemy. Pisałam tam w książce, czy ja używam tego sformułowania już post-Sowiecik, Ja nie kojarzę, ale być... Ale jakby pisze o tym, co tak naprawdę jest pod sowieckim szykiem. To znaczy właśnie moja niechęć czy sceptycyzm wobec dzieciaków z Anglii, zamożnych często, do Berlina polega na tym, że właśnie chodzi o to, żeby potaplać się w atmosferze, w której tworzył David Bowie swoją trylogię berlińską

I to jest właśnie ten imperializm, z którego być może nie zdawaliśmy sobie sprawy. I to jest właśnie to, że ta krytyka nie była rozpowszechniona, ponieważ zbyt wiele i zbyt skomplikowana sieć zależności gospodarczych po prostu łączyła Zachód z Rosją. Jest dużo rzeczy, o których chciałabym z tobą porozmawiać, ale wydaje mi się, że będziemy już trochę się zbliżać do końca, bo nasza energia również się w pewnym momencie kończy. Chciałabym zakończyć takim trochę otwartym pytaniem, może takimi jakimiś pomysłami na przyszłość. Jeśli byś miała możliwość w jakiejś sytuacji dopisać jeden rozdział tej książki lub jedną część, co byłoby dla ciebie ważne, o czym byś napisała? Wiesz, strasznie trudne pytanie, ponieważ ja ze względu na różne wydarzenia, na przykład to, że ja wyjechałam z Anglii, ja po prostu muszę powiedzieć, że nie spaliłam za sobą mostu, ale ja naprawdę zamknęłam ten rozdział w swoim życiu.

To jest też z powodu klimatu w Polsce. Dlatego, że ja wróciłam kilka miesięcy po objęciu rządów przez PiS, kiedy naprawdę sama pamiętasz jak było, po prostu wszyscy byli na ulicy, No właśnie mnie już nie było też w Polsce wtedy, ale przeżyłam to właśnie przez media społecznościowe, więc trochę w inny sposób oczywiście. No rozumiem, ale wiesz, ja właśnie wtedy wróciłam, to był najgorszy moment z wielu powodów do powrotu, chociaż ja sobie też wtedy mówiłam, że nie ma Nigdy nie ma dobrego momentu, bo na przykład z dzisiejszej perspektywy to takie relatywnie dobre lata na przełomie lat zerowych i dziesiątych też dzisiaj inaczej widzimy, prawda? Na czym to było ufundowane? To było takie strasznie brutalne przebudzenie. Z jednej strony Brexit się wydarzył i ta moja Anglia, która była taką moją drugą ojczyzną, po prostu zaczęła mi się jawić w zupełnie innym świetle i ja nie doświadczyłam nigdy rasizmu.

I podsycanie tych takich mikronacjonalizmów. No i tutaj też jakby zdaję sobie sprawę, że właśnie rzeczywiście trzeba będzie zrewidować to słowo nacjonalizm, ponieważ on rzeczywiście w różnych kontekstach może oznaczać różne rzeczy i czym innym jest, nie wiem, nacjonalizm szkocki, tak, jak Szkocja chciała się oderwać od Wielkiej Brytanii, a Szkocja jest bardzo, dużo bardziej progresywna politycznie niż na przykład Anglia właśnie w tym wypadku, więc Wydaje mi się, że to jest wyzwanie, które stoi też przed lewicą i przed, nie wiem, takimi publicystami czy autorami jak ja, którzy będą chcieli, bo mam nadzieję, że jakby moja, w cudzysłowie, przygoda z pisaniem o Europie Wschodniej się nie zakończyła, bo cały czas jest to kontekst, który jest dla mnie ważny i w swoich, nie wiem, artykułach czy w innej jakiejś tam twórczości nawiązuje do tego.