Mentionsy

Podkast amerykański
Podkast amerykański
14.03.2026 06:00

272. Irański zamach stanu w 1953: jak Amerykanie obalili demokratyczny rząd Iranu

Dziś opowiemy o punkcie zwrotnym w relacjach amerykańsko-irańskich: wydarzeniu, które sprawiło, że z potencjalnych sojuszników w walce z zachodnim imperializmem Amerykanie stali się dla Irańczyków takimi samymi imperialistami jak wcześniej Brytyjczycy - a nawet gorzej, bo jeszcze dwulicowymi.

Wesprzyj nas na Patronite! https://patronite.pl/podkastamerykanski

W dzisiejszym odcinku zajmiemy się historią zamachu stanu w 1953 roku, który obalił demokratycznego premiera Iranu Mohammeda Mossadegha. Przewrotu, o którym na Zachodzie niewielu ludzi pamięta, ale w Iranie jest raną, która się nigdy nie zagoiła.

Skąd wzięli się Amerykanie w Iranie? Dlaczego zaangażowali się w obronę interesów Brytyjczyków i Anglo-Iranian Oil Company, znienawidzonego przez zwykłych Irańczyków monopolisty? Jaką rolę odegrały w tym amerykańskie wybory prezydenckie w 1952 roku? Dlaczego Eisenhower, przeciwnik „kompleksu wojskowo-przemysłowego”, zgodził się na tajną akcję CIA w Iranie?

Posłuchajcie o historii wojskowego przewrotu, w którym swoje role odegrali szach, jego siostra bliźniaczka, premier w piżamie, sympatyzujący z nazistami generał, irańscy zapaśnicy, człowiek o ksywie „Bezmózgi” i wnuk amerykańskiego prezydenta.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 5 wyników dla "BP"

British Petroleum, czyli BP.

Czyli to BP.

Od 1954 roku jako BP, tak jak wspominaliśmy, no ale poza tym, skoro Amerykanie zainwestowali, no to powinni też mieć jakiś swój udział, więc powstaje taki konglomerat, w którym uczestniczy nie tylko BP, ale także firmy amerykańskie.

No i powstaje to konsorcjum, proszę Państwa, BP dostaje 40% udziałów, Shell dostaje 14%, a amerykańskie firmy dostają po 8%, każda z pięciu.

Ale łącznie jak ktoś potrafi liczyć, to zobaczy, że 40 tyle samo co BP.