Mentionsy

żonglowała cudzymi słowami, tak jak zresztą robił to Thomas Mann i będę też inscenizowała taką scenę odbijania pewnych pomysłów na to, czym jest sztuka, czym jest naśladowanie, imitacja, czym jest oryginalność, a te inscenizacje rozgrywam pomiędzy dwiema postaciami.

Jedna to rzecz jasna Thomas Mann, a druga to niemiecki filozof Theodor Adorno i muszę Państwu powiedzieć, że

Kiedy myślałam sobie ostatnio o tej parze, to doszłam do wniosku metodą takiej archeologii własnych sympatii lekturowych, że z tej pary zawsze bardziej interesował mnie Teodor Adorno niż Thomas Mann, a to dlatego, że interesowała mnie w tym jego projekcie filozoficznym pewna przewrotność, to znaczy zainteresowanie sztuczkami, różnego rodzaju przewrotkami także myślowymi,

No więc kiedy bardzo często wracam do Adorna, to za każdym razem staram się też tropić takie momenty niespójności, pewnego rodzaju aporii, nierozstrzygalników, które bardzo zajmowały tego filozofa, ale zajmowały też Thomasa Manna.

To jest cytat z listu Thomasa Manna do Theodora Adorna.

Ten list pochodzi z 1952 roku i Thomas Mann dzieli się wrażeniem po przeczytaniu książki Adorna, książki w poszukiwaniu Wagnera.

Dlatego tak uparcie powtarzał, że zrozumienie twórczości Thomasa Manna, prawdziwe odsłanianie jego dzieła, rozpoczyna się dopiero wtedy, kiedy przestaniemy zajmować się w tym, co napisano w Bedeckerze.

Ja próbuję to karkołomne wyzwanie podjąć, przy czym już w tym rozpoznaniu Adorna, żeby Czarodziejską Górę oglądać sobie trzykrotnie, tkwi podobieństwo do tego, co sam Thomas Mann rekomendował swoim czytelnikom, a rekomendował, żeby Czarodziejską Górę czytać przynajmniej dwukrotnie.

To wprost pisze Adorno, kiedy mówi Thomas Mann uważał, że sztuka to figiel.

jak rzekomo miał określić sam autor swojego Fausta, a jak Thomas Mann chciałby traktować czarodziejską górę.