Mentionsy
Występy gościnne #13 | Kuglarstwo „Czarodziejskiej góry” T. Manna
Czy „Czarodziejska góra” Thomasa Manna jest rzeczywiście powieścią o rozwoju bohatera? A może raczej przewrotnym literackim figlem, który podważa sam ideał Bildung?
W wykładzie dr Katarzyny Trzeciak przyglądamy się słynnej powieści Manna z nieoczywistej perspektywy. Przezpojęcia kuglarstwa, sztuczki i gry z czytelnikiem. Punktem odniesienia staje się także filozofia Theodora W. Adorna, który widział w sztuce przestrzeń ironii, napięć i ukrytych sprzeczności.
Wydarzenie zorganizowane przez Goethe-Institut w Krakowie oraz Księgarnię De Revolutionibus Books wramach obchodów roku Thomasa Manna, dofinansowane ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury. Produkcjapodcastów na podstawie zapisu dźwiękowego wydarzenia - Dziennik Literacki/Instytut Książki. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Inne Tradycje.
Szukaj w treści odcinka
Ten narrator, który cały czas traktuje protekcjonalnie Hansa, to też jest szalenie istotna konstrukcja z perspektywy tej kategorii, którą się nakłada na Czarodziejską Górę, czyli kategorię Bildung.
Chcemy gatunku Bildung, ale ostatecznie otrzymujemy Manowski Figiel.
W tym sensie Czarodziejska Góra jest nie tylko dokumentem swojej epoki, swoistym rekwiem dla przedwojennej kultury sanatoryjnej, jak sugerował sam Mann, ale jest przede wszystkim odtrutką na fantazję o ciągłym bildung, o rozwoju poprzez mentorstwo, autorytety i ideowe abstrakcje.
Teraz odrobinę więcej o tym, dlaczego Czarodziejska Góra to właściwie powieść rejestrująca kryzys pewnego etosu, etosu bildung, dorastania i takiego etosu, który silnie jest związany z pewnymi konwencjami towarzyskości.
Kryzys Bildung polega na pogorszeniu i krytyce tej późnooświeceniowej koncepcji.
Bildung, czyli rozwój jednostki poprzez doświadczenia estetyczne oraz jej ostatecznej pozytywnej integracji ze światem.
Na tym zasada się ten ideał Bildung.
Rozumiejąc Bildung jako pojęcie historycznie określone, jeden z badaczy, Martin Kowal, twierdzi, że okres modernizmu to był ostatni rozdział pewien rodzaj historycznego domknięcia tej koncepcji i literatury na niej opartej, czyli powieści o formowaniu, czyli Bildungsroman.
o antybildungsroman.
I na koniec jeszcze powrót do Bildung, dlaczego ostatecznie Czarodziejska Góra jest powieścią bardzo przewrotną, pokazującą ideał Bildung w kryzysie.
Bildung to swego rodzaju pokojowe rozwiązanie, pewien sposób unikania przyszłych konfliktów pomiędzy jednostką i społeczeństwem.
I teraz bardzo często badacze Bildung podkreślają, lokując konkretnie ten etos historycznie,
Ostatnie odcinki
-
Występy gościnne #19 | Imiona Krymu
05.06.2026 04:40
-
Na południe #2 | Wyobrażona inność, peryferyjna...
02.06.2026 04:40
-
Gdzie mieszkają książki #3 | Dzień Dziecka
01.06.2026 06:19
-
Nie takie obce – rozmowy o przekładzie #13 | Ke...
29.05.2026 04:45
-
Nie takie obce – rozmowy o przekładzie #12 | Ws...
26.05.2026 04:50
-
Rozmowy o esejach #2 | "Żywa i martwa"
22.05.2026 05:09
-
Występy gościnne #18 | Dziewczyńskość. Dzieje ...
19.05.2026 04:40
-
Nie takie obce – rozmowy o przekładzie #11 | To...
15.05.2026 04:50
-
Występy gościnne #17 | Zespół Odepa, czyli zupe...
12.05.2026 04:40
-
Brakarnia #9 | Retelling we współczesnej liter...
08.05.2026 04:40