Mentionsy

Dziennik Literacki. Podkast
Dziennik Literacki. Podkast
10.03.2026 05:40

Występy gościnne #13 | Kuglarstwo „Czarodziejskiej góry” T. Manna

Czy „Czarodziejska góra” Thomasa Manna jest rzeczywiście powieścią o rozwoju bohatera? A może raczej przewrotnym literackim figlem, który podważa sam ideał Bildung?

W wykładzie dr Katarzyny Trzeciak przyglądamy się słynnej powieści Manna z nieoczywistej perspektywy. Przezpojęcia kuglarstwa, sztuczki i gry z czytelnikiem. Punktem odniesienia staje się także filozofia Theodora W. Adorna, który widział w sztuce przestrzeń ironii, napięć i ukrytych sprzeczności.

 Wydarzenie zorganizowane przez Goethe-Institut w Krakowie oraz Księgarnię De Revolutionibus Books wramach obchodów roku Thomasa Manna, dofinansowane ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury. Produkcjapodcastów na podstawie zapisu dźwiękowego wydarzenia - Dziennik Literacki/Instytut Książki. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Inne Tradycje.

 

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 11 wyników dla "Czarodziejska Góra"

I gdzieś pomiędzy tymi różnymi odsłonami myślenia o kuglarstwie jest Czarodziejska Góra.

Trzykrotnie oglądać sobie utwór, jakim jest Czarodziejska Góra.

Tomasz Mann chciał powiedzieć, że czarodziejska góra i literatura w ogóle to właśnie literatura.

I mówił wprost, że dzieło Czarodziejska Góra posiada własną ambicję.

W wykładzie w Princeton Mann przekonuje, że Czarodziejska Góra jest historią oderwania od życia rzeczywistego i czynnego, jest powieścią, która brzmi niczym łabędzi śpiew sanatoryjnej formy egzystencji.

W tym sensie Czarodziejska Góra jest nie tylko dokumentem swojej epoki, swoistym rekwiem dla przedwojennej kultury sanatoryjnej, jak sugerował sam Mann, ale jest przede wszystkim odtrutką na fantazję o ciągłym bildung, o rozwoju poprzez mentorstwo, autorytety i ideowe abstrakcje.

Teraz odrobinę więcej o tym, dlaczego Czarodziejska Góra to właściwie powieść rejestrująca kryzys pewnego etosu, etosu bildung, dorastania i takiego etosu, który silnie jest związany z pewnymi konwencjami towarzyskości.

Czarodziejska Góra w tej analizie nie pojawia się szczegółowo, natomiast Kowal uznaje tę powieść jako reprezentującą kryzys tego podgatunku i stojącą za nim idei.

Czytana kilkukrotnie, Czarodziejska Góra ukazuje swoje wielopoziomowe kuglarstwo i bezlitosny śmiech dekomponujący uwagę.

I na koniec jeszcze powrót do Bildung, dlaczego ostatecznie Czarodziejska Góra jest powieścią bardzo przewrotną, pokazującą ideał Bildung w kryzysie.

Pozostawia nas czarodziejska góra i ja też w tym momencie się zatrzymuję.