Mentionsy

No więc kiedy bardzo często wracam do Adorna, to za każdym razem staram się też tropić takie momenty niespójności, pewnego rodzaju aporii, nierozstrzygalników, które bardzo zajmowały tego filozofa, ale zajmowały też Thomasa Manna.

To jest cytat z listu Thomasa Manna do Theodora Adorna.

Ten list pochodzi z 1952 roku i Thomas Mann dzieli się wrażeniem po przeczytaniu książki Adorna, książki w poszukiwaniu Wagnera.

I tak pisał Mann do Adorna.

W teorii estetycznej tej monumentalnej książce Teodora Adorna z 1970 roku

Ja próbuję to karkołomne wyzwanie podjąć, przy czym już w tym rozpoznaniu Adorna, żeby Czarodziejską Górę oglądać sobie trzykrotnie, tkwi podobieństwo do tego, co sam Thomas Mann rekomendował swoim czytelnikom, a rekomendował, żeby Czarodziejską Górę czytać przynajmniej dwukrotnie.

I to, co rozpoznaje Łukasiewicz, świetnie zgadza się z tym, co wyznaje w tym okołowagnerowskim liście do Adorna Samman, kiedy mówi, że nigdy nie pobudzał go iluzjonistyczny charakter dzieła sztuki, iluzjonistyczny w tym, że sztuka miałaby być naśladowaniem jakiegoś istniejącego życia.

Dlatego dopiero ta arogancko zgłaszana przez Munna i wsparta rekomendacją Adorna ponowna lektura całości, otwiera nas na wewnętrzne niuanse.

W tym tekście, od którego prawie zaczynałam, czyli w eseju Adorna, glosa do portretu Tomasa Manna, Adorno pokazuje, że w takim obrazie, który Mann powtarzał we wspomnieniu, jego twarz przyjmuje coś z pierota.