Odcinek 3: Wojna języków

W życiu codziennym płynnie przechodziło się między tymi językami, w zależności od kontekstu, dynamiki rodzinnej czy wygody. Rosyjski i ukraiński współistniały. Ale jeśli spojrzymy głębiej, zwłaszcza teraz, po czasie, to dostrzeżemy, że to nie była neutralna dwujęzyczność, że pod tym współistnieniem kryła się hierarchia. Rosyjski nawet w niepodległej Ukrainie utrzymał status języka prestiżu, pozostał językiem kultury i show-biznesu, często nauki, awansu społecznego, a nawet kojarzył się z otwarciem na świat. Ukraiński pozostawał językiem rodzinnym, lokalnym, ale też niektórym kojarzył się z czymś zaściankowym.

Częściowo, jak pewnie będziemy o tym mówić, oni starają się przechodzić na ukraiński, ale są tacy, którzy tego nie robią. Natomiast nawet ci, którzy tego nie robią, jak na przykład wspominana we wcześniejszych odcinkach pani Żenna z Nowego Jorku, Ona i inni też dostrzega wartość języka ukraińskiego i dostrzega rolę jaką może spełniać język narodowy, który jest wspierany mocno przez instytucje państwowe. Tak i dokładnie chciałabym do tego dodać, że właśnie duże znaczenie w budowaniu tej hierarchii ma właśnie polityka językowa państwa ukraińskiego i powstają różne inicjatywy, które mają właśnie zachęcić Ukraińców do uczenia się ukraińskiego i do zjednoczenia narodu ukraińskiego również ponad granicami właśnie wokół języka ukraińskiego jako ich własnego języka.

I te inicjatywy są nie tylko inicjatywami państwowymi, ale również bardziej oddolnymi. I na przykład od wielu lat już Radio Ukraińskie co roku organizuje tak zwane Dyktando Jedności Narodowej. I to jest dyktando, które jest transmitowane na żywo w radiu i telewizji publicznej. I co roku jest to nowy tekst pisany przez jakiegoś znanego autora. I ten tekst jest czytany również przez znaną osobę. I to dyktandom piszą Ukraińcy w Ukrainie i na całym świecie. I w tym dyktandzie, tak jak właśnie mówiła Dominika w felietonie, nie chodzi o perfekcję języka ukraińskiego, tylko właśnie o próbę podjęcia, zmierzenia się z tym językiem ukraińskim, ponieważ nawet tutaj błędy są częścią tego doświadczenia i tego właśnie budowania własnej tożsamości we wspólnocie opartej o język ukraiński.

Dzięki. Do usłyszenia w następnym odcinku. To był kolejny odcinek podcastu Ukraina Globalnie. Czekamy na Wasze pytania i komentarze. Kontakt do nas znajdziecie w opisie tego odcinka. A ta audycja jest możliwa dzięki wsparciu Narodowego Centrum Nauki. Do usłyszenia w następnym odcinku.