STO LAT SAMOTNOŚCI & W POKOJU OBOK (2024) - recenzja Tomasza Raczka

No i przede wszystkim potrafi nasączać swoją osobowością aktorów, z którymi pracuje. Te jego filmy almodowarowskie Aż pachną Hiszpanią. Są hiszpańskie nie tylko dlatego, że bohaterowie mówią po hiszpańsku, ale dlatego, że myślą po hiszpańsku, że to są filmy zanurzone głęboko w kulturze Hiszpanii. I teraz Almodóvar bierze coś, co jest kompletnie abstrakcyjne dla niego. Opowieść o dwóch kobietach, jedną Gratilda Swinton, drugą Julianne Moore. Znowu, nie hiszpańskie aktorki. Są to przyjaciółki. Julianne Moore właśnie napisała nową książkę i pojawia się w Nowym Jorku po to, żeby promować tę książkę i przy tej okazji dowiaduje się o swojej przyjaciółce, granej przez Tilda Swinton, która jest chora i która jest w szpitalu.

Postanawia ją odwiedzić, bo od dawna się nie widziały, a kiedyś przyjaźniły się i mieszkały razem. No i dowiaduje się, że jej przyjaciółka jest chora na raka. I właściwie to jest wszystko, co mogę powiedzieć, bo za chwilę Grana przez Tilda Swinton Marta poprosi Ingrid, żeby pobyła z nią, żeby jej towarzyszyła. Poprosi ją o to, żeby z nią wyjechała razem odpocząć do domku nad jeziorem. I potem to już jest psychodrama. Zbliżania się w trakcie oczekiwania na rozwiązanie, ostateczne rozwiązanie, mówiąc wprost, na śmierć.

Ale jest filmem obcym. Jest filmem co prawda zatopionym w kolorach Almodowarowskich i jest co prawda filmem bardzo starannie zagranym przez dwie wybitne aktorki. Ale ja myślę, że Almodóvar, choć kocha Tilda Swinton i Julianne Moore, nie umie z nimi pracować tak jak z Penélopą Cruz, czy z Antoniem Banderasem, czy jego aktorkami hiszpańskimi, które tworzyły jego świat w filmach wcześniejszych. Julianne Moore i Tilda Swinton chcą zagrać najbardziej almodówarowsko jak można, ale nie potrafią.

Julianne Moore i Tilda Swinton grają dobrze. Chwilami bardzo dobrze, a jednak ich role nie są wybitne. Podobny film niedawno powstał w Polsce. Ten film nazywa się Lęk, a podobne role, tylko w tym wypadku to nie są przyjaciółki, a siostry, zagrały Magdalena Cielecka i Marta Nieradkiewicz. To jest film słową Mira Fabickiego. Tam też chodzi o podobną sytuację. Jedna z kobiet jest chora, druga jej towarzyszy w chorobie i w zbliżaniu się do śmierci, a także w rozumieniu tego, czym jest lęk przed śmiercią i jakie są sposoby na to, żeby ten lęk okiełznać, bo przecież nie oswoić.

I powiem Państwu, że Polski Lęk uważam za lepszy film niż W POKOJU OBOK ALMODOWARA, choć oba filmy są o tym samym. Nie, nie opowiadają tej samej historii, ale opowiadają o tym samym za pomocą innej historii w podobny sposób. Dlatego się rozczarowałem, Ten film został zrobiony od samego początku tak, jak to sobie Almodóvar wymyślił. Kiedy napisał rolę chorej Marty, Poprosił Tilda Swinton, aby to zagrała.

I zapytał Swinton, czy ma kogoś na myśli, kto mógłby zagrać Ingrid, czyli tę przyjaciółkę, która będzie jej towarzyszyła. I wtedy Tilda Swinton powiedziała, tak, oczywiście, przede wszystkim myślę, że to powinna zrobić Julianne Moore. Almodóvar powiedział, też o niej myślałem. No i Julianne Moore oczywiście się zgodziła i one wylądowały razem przed kamerą. Cały czas są razem praktycznie, cały czas razem. Julianne Moore będzie musiała dużo się dowiedzieć, Julianne Moore jako Ingrid, będzie musiała dużo się dowiedzieć o Marcie, o tym, co się z nią działo przez te lata, kiedy się nie widywały.