STO LAT SAMOTNOŚCI & W POKOJU OBOK (2024) - recenzja Tomasza Raczka

No i przede wszystkim potrafi nasączać swoją osobowością aktorów, z którymi pracuje. Te jego filmy almodowarowskie Aż pachną Hiszpanią. Są hiszpańskie nie tylko dlatego, że bohaterowie mówią po hiszpańsku, ale dlatego, że myślą po hiszpańsku, że to są filmy zanurzone głęboko w kulturze Hiszpanii. I teraz Almodóvar bierze coś, co jest kompletnie abstrakcyjne dla niego. Opowieść o dwóch kobietach, jedną Gratilda Swinton, drugą Julianne Moore. Znowu, nie hiszpańskie aktorki. Są to przyjaciółki. Julianne Moore właśnie napisała nową książkę i pojawia się w Nowym Jorku po to, żeby promować tę książkę i przy tej okazji dowiaduje się o swojej przyjaciółce, granej przez Tilda Swinton, która jest chora i która jest w szpitalu.

Marta jest świetelnie chora i ma tego świadomość, ale chce, żeby to wszystko, co jest jeszcze przed nią, odbyło się na jej warunkach. Więc sobie to wszystko wymyśla. Stwarza sobie pewien scenariusz. Ale żeby on się mógł odbyć, potrzebna jest jej jeszcze jedna osoba. Potrzebna jest aktorka w tym scenariuszu bardzo ważna. I obsadza w tej roli Julianne Moore, czyli właśnie Ingrid. Ten film to są rozmowy, przede wszystkim ich rozmowy. I ten film jest taki, że chwilami się zapomina, że to Almodóvar.

Ale jest filmem obcym. Jest filmem co prawda zatopionym w kolorach Almodowarowskich i jest co prawda filmem bardzo starannie zagranym przez dwie wybitne aktorki. Ale ja myślę, że Almodóvar, choć kocha Tilda Swinton i Julianne Moore, nie umie z nimi pracować tak jak z Penélopą Cruz, czy z Antoniem Banderasem, czy jego aktorkami hiszpańskimi, które tworzyły jego świat w filmach wcześniejszych. Julianne Moore i Tilda Swinton chcą zagrać najbardziej almodówarowsko jak można, ale nie potrafią.

Julianne Moore i Tilda Swinton grają dobrze. Chwilami bardzo dobrze, a jednak ich role nie są wybitne. Podobny film niedawno powstał w Polsce. Ten film nazywa się Lęk, a podobne role, tylko w tym wypadku to nie są przyjaciółki, a siostry, zagrały Magdalena Cielecka i Marta Nieradkiewicz. To jest film słową Mira Fabickiego. Tam też chodzi o podobną sytuację. Jedna z kobiet jest chora, druga jej towarzyszy w chorobie i w zbliżaniu się do śmierci, a także w rozumieniu tego, czym jest lęk przed śmiercią i jakie są sposoby na to, żeby ten lęk okiełznać, bo przecież nie oswoić.

I zapytał Swinton, czy ma kogoś na myśli, kto mógłby zagrać Ingrid, czyli tę przyjaciółkę, która będzie jej towarzyszyła. I wtedy Tilda Swinton powiedziała, tak, oczywiście, przede wszystkim myślę, że to powinna zrobić Julianne Moore. Almodóvar powiedział, też o niej myślałem. No i Julianne Moore oczywiście się zgodziła i one wylądowały razem przed kamerą. Cały czas są razem praktycznie, cały czas razem. Julianne Moore będzie musiała dużo się dowiedzieć, Julianne Moore jako Ingrid, będzie musiała dużo się dowiedzieć o Marcie, o tym, co się z nią działo przez te lata, kiedy się nie widywały.

Jaki jest jej główny, poza chorobą, problem w życiu? Czy jest jeszcze szansa, żeby ten problem rozwiązać? Czy ona może w tym odegrać jakąś rolę? Ona, Ingrid? To wszystko jest jej zadanie. I jej myśli, i nasze myśli, bo my towarzyszymy Ingrid, czyli Julianne Moore, w towarzyszeniu Marcie. Ten film oczywiście opowiada o lęku przed śmiercią i oczywiście próbuje troszkę zracjonalizować, a troszkę uciec w magię.