DUCHY INISHERIN i BLISKO (2022) - recenzja Tomasza Raczka

A może uda się? Może to nie będzie taka doskonale antyczna tragedia? Tak naprawdę to jest opowieść o przyjaciołach. Colin Farrell gra Jednego z dwóch przyjaciół, którzy od lat razem spędzają czas. On się nazywa Padryk. Jest trochę młodszy z tej dwójki. Starszy, Colm, którego gra Brendan Gleason. Jest muzykiem, świetnie gra na skrzypcach. Jest utalentowany, ma swoje pasje. Padryk nie ma pasji. On w ogóle taki jest nie za bardzo rozgarnięty. Umie rozmawiać o rzeczach błahych, o rzeczach codziennych, o szczegółach, ale nie ma ani jakiegoś poczucia humoru, ani pomysłowości w tym, co opowiada, ani nawet szczególnego wdzięku.

Jest taki zwyczajny. Jego przyjaciel Colm nie jest aż tak bardzo zwyczajny. W wymiarze tej wysepki nawet można by powiedzieć, że jest nadzwyczajny. I któregoś dnia Colm mówi do Patricka, nie chce się więcej z tobą przyjaźnić. Ale dlaczego? Pyta Patrick. Bo nie. Bo to już mi się znudziło, teraz chcę zająć się sobą. A ty mi przeszkadzasz, nudzisz mnie. Te rozmowy z tobą ciągle o tym samym zabierają mi życie, zabierają mi czas. A ja chcę czas mojego życia, który jest ograniczony, tę resztę czasu, poświęcić czemuś wartościowemu.

Zrobi scenariusz na podstawie swojej sztuki teatralnej, bo on jest człowiekiem teatru. I był człowiekiem teatru, teraz jest człowiekiem teatru i kina. Ale on z teatru się wywodzi, z Aeschylusa i Sofoklesa. I umiał to zrobić w taki sposób, że stworzył sam tak doskonały scenariusz. W tym doskonałym scenariuszu, w tym doskonałym filmie zagrali fantastycznie aktorzy. Aż cztery nominacje do Oscarów za role główne i za role drugoplanowe. Colin Farrell jako Padraic i jego przyjaciel, który nie chce już być jego przyjacielem, czyli Brenton Gleeson jako Colm.

Te stosunki domowe są na tyle serdeczne i bliskie, że chłopcy raz nocują w jednym domu, raz w drugim, całymi dniami się bawią, są sobie bardzo bliscy. Jeden z nich Leo jest takim rwisem, a drugi Remi jest artystycznie uzdolniony. Tak jak mieliśmy artystycznie uzdolnionego Kolma w DUCHY INISHERIN, to tutaj artystą grającym fantastycznie koncerty muzyki poważnej jest Remi. Przed Remim prawdopodobnie kariera. Ale na razie mają 13 lat. Idą do szkoły. I tu okazuje się coś dziwnego, bo ta ich przyjaźń, która była tak serdeczna, tak bliska, okazuje się w szkole zbyt bliska.

Nie pozwolić się odsunąć na margines i nie pozwolić się wyrzucić z szyku, tylko stanąć na jego czele. No ale Remi tego nie potrafi. I kiedy w szkole chłopcy są wyśmiewani, to jeden z nich słabnie I zaczyna bardziej chcieć należeć do grupy, niż umieć kontynuować bliską przyjaźń. I oddala się od przyjaciela. I nie mówiąc mu tego tak dosłownie, jak mówił Colm Patrickowi, ale właściwie robi to samo. To znaczy przestaje być

Takie trzy łyki dają nowy zapał do mówienia i do słuchania. Powiedziałem, że trochę osobiście nawiążę i muszę powiedzieć, że gdy zaczął się film DUCHY INISHERIN i Colm przyszedł do Patricka i powiedział, że nie będzie się już z nim przyjaźnił. Nie chce tracić czasu na tę przyjaźń, która nic nie wnosi do jego życia, bo codziennie składa się z takich samych powtarzalnych elementów. On chce zrobić teraz coś dla siebie ważnego, chce poświęcić się muzyce.

Drobniutkie rzeczy. Dlatego artystom dobrze służą wyjazdy, różne takie pobyty w samotności, w odosobnieniu, dlatego się separują od świata. Myślę, że Kolm też ma taką artystyczną między innymi potrzebę, ale właściwie każdy z nas może mieć. Ja przypominam sobie Kiedy jeszcze w okresie studenckim mieszkałem w Londynie i tam zbierałem materiały do mojej pracy magisterskiej poświęconej brytyjskiej telewizji, Mieszkałem na Ealing Broadway w zachodniej dzielnicy Londynu. Pracowałem w wytwórni Virgin Records.

Przeżywania i interpretowania świata. I coraz bardziej te kontakty były dla mnie męczące. W związku z tym pomyślałem sobie jak kolm, z innych przyczyn niż kolm, ale pomyślałem sobie, że właśnie już powinienem zakończyć tę znajomość, bo to do niczego nie prowadzi. Nie umiałem tak jak on powiedzieć, że słuchaj, nie chcę już więcej, nudzisz mnie, nie chcę więcej już się z tobą kontaktować. Trzeba być bardzo asertywnym, żeby umieć to w taki sposób lub może w mniej dosłowny, ale jednak równie zdecydowany powiedzieć. Ja tej asertywności wtedy nie miałem, więc zacząłem robić uniki, zacząłem mówić, że nie mam czasu, że nie chcę, że tu jestem zajęty, że muszę wyjechać.

Musiałem wychodzić z tego pokoju i z korytarza wejść do toalety. Ale on siedział właśnie na korytarzu, na schodach. Tuż pod moimi drzwiami. Nie mogłem słuchać muzyki, nie mogłem zapalić światła, zaczęło się już ściemniać, no bo bym się zdradził, że jestem w środku. Więc położyłem się na łóżku i czekałem, aż on odejdzie. Ale on tam cały czas siedział. Słyszałem, jak od czasu do czasu ktoś go pyta, a co ty tu robisz, a no czekam na Tomka. I w pewnym momencie, to mi się przypomniało w tym momencie w filmie, gdy w Duchach Inisherin Kolm zdesperowany tym, że Padryk cały czas go nachodzi i cały czas nie chce przyjąć do wiadomości, że to koniec przyjaźni, powiedział, jeśli będziesz mnie dalej prześladował i będziesz do mnie przychodził i zmuszał mnie do kontynuowania naszej znajomości, to obetnę sobie palec.

I dlatego potrafię zrozumieć zarówno Padryka, który boi się samotności i dla którego to jest koniec świata, jak i Kolma, który podejmuje decyzję i stara się za wszelką cenę dochować tej decyzji i nie pozwolić sobie odebrać prawa do kształtowania własnego życia. Wielkie dzięki i do zobaczenia!