Studio wschodnie – historia Karabachu

To jest bardzo istotny element też procesu pokojowego, który teraz się toczy, tak wyprzedzając trochę fakty. Żeby nie iść tak bardzo mocno chronologicznie, ale faktycznie ta wojna partyzancka... W ramach tego szlaku Trumpa. Tak, między innymi. Ta wojna partyzancka przekształca się właśnie w 1991 roku w wojnę taką pełnoskalową. Formalnie mamy siły Górskiego Karabachu, ale jest oczywistym dla wszystkich, że one są właściwie siłami ormiańskimi, więc jest to wojna pomiędzy dwoma państwami. No i wtedy ten konflikt jest niezwykle brutalny, jest krwawy. I ten konflikt toczy się nieprzerwanie przez trzy lata. Jego takim kluczowym momentem jest maj 1992 roku. Teraz musimy sobie tak wyobrazić, jakby państwo sobie wyobrazili, że Szusza znajduje się na górze, a na dole znajdował się Stepanakert, czyli stolica właśnie tego Górskiego Karabachu.

On został stolicą dlatego, że po pogromie z 1920 roku z Szuszy niewiele zostało. I Szusza była zajęta przez Azerbejdżan, wygnano stamtąd wszystkich Ormian, natomiast wszyscy Ormianie znajdowali się w Stepanakercie praktycznie i z Szuszy ostrzeliwano ten Stepanakert, który znajduje się na dole. I w maju 1992 roku, w trakcie skądinąd rozmów pokojowych prowadzonych w Teheranie z inicjatywy prezydenta Rasandżaniego, Szusza zostaje zajęta przez Ormian i to jest duży punkt zwrotny w wojnie, dlatego że kończą się ostrzeliwania Stepana Kertu. Jest też bardzo zła odpowiedź Ormian na rzeź pogrom antyormiański w Sumgajcie, to znaczy rzeź Azerbejdżan w miejscowości Chodżały. Potem Azerbejdżan wpada w bardzo głęboki taki konflikt wewnętrzny.