11 listopada 1918 - konfrontacje

Ślady pamięci. Witamy Państwa. Rafał Chabielski i Andrzej Mietkowski. Narodowe Święto Niepodległości legalnie obchodzimy dopiero od 1989 roku. W PRL to święto 11 listopada było zakazane.

Zgodnie z tą ideą i w imię powszechnego dobra Wracamy się do was, Rosjanie! Opuśćcie dobrowolnie naszą ojczyznę! Opuśćcie te strze... To jest koniec lat 70-tych. Amatorskie nagranie podczas opozycyjnej manifestacji przemycone na zachód i dostarczone do wolnej Europy powróciło na falach RWE. W tej samej manifestacji brał udział również Andrzej Gwiazda, po latach jeden z liderów Solidarności. Przed rocznicą niepodległości Służba Bezpieczeństwa zarastowała 33 osoby. 12 osób z KOR-u, ludzi z SKS-u, prawdopodobnie z Ruchu Obrony, z innych ugrupowań opozycji.

Z Wydrzeża został aresztowany Bogdan Borusewicz, w czasie aresztowania ponoć pobity i skopany oraz Andrzej Bult wraz z jego zoną. My uczestnicy Ruchu Obrony i Ruchu Młodej Polski podziękować wszystkim przybyłym, I prosimy o rozejście się z pokoju do domu. W manifestacji tej, pomimo spokojnego rozejścia się zgromadzonych, Służba Bezpieczeństwa aresztowała powracających do domu kilkunastu działaczy Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela. Głos nieznany, niezidentyfikowany należy do osoby, która przygotowywała tę relację wywiezioną na nagraniu na kasecie magnetofonowej do Radia Wolna Europa. Tadeusza i Piotra Szczydłowskich, stawiających opór podczas aresztowania przy dworcu głównym w Gdańsku, dotkliwie

Ten główny trzon pospolitaków składał się z Śląska Cieszyńskiego i z Podhala. Aż do Zakopanego, aż pod Rzeszów. To przeważnie był ten główny trzon żołnierzy. Program II Polskiego Radia, Ślady Pamięci, Rafał Chabielski i Andrzej Mietkowski w rocznicę 11 listopada 1918 roku. Kulminacja tamtych dni to oczywiście powrót do Warszawy Józefa Piłsudskiego. Jeden z najważniejszych momentów symboli w polskiej historii. Zanim jednak Piłsudski zakomunikował światu o powstaniu wolnej Polski, spędził ponad rok w magdeburskiej twierdzy.

Ci, którzy starali się ocalić od zapomnienia bohaterów 1918 roku musieli płacić cenę. W 1979 Andrzej Czuma, Wojciech Ziembiński, Józef Janowski i najmłodszy Bronisław Komorowski zorganizowali w Warszawie nielegalne wówczas obchody Święta Niepodległości przed grobem nieznanego żołnierza. I już dwa miesiące później usłyszeli wyroki skazujące. Oskarżeni demonstracyjnie okazali lekceważenie dla narodu polskiego, grzmiał sędzia Andrzej Kryże, wymierzając oskarżonym kary aresztu. I tak oto przyszły sekretarz stanu wsadził wtedy za kratki przyszłego prezydenta, a także przyszłego ministra sprawiedliwości Andrzeja Czumę.

Dziś wydawcą był Andrzej Zieliński, realizowała Zuzanna Wawro. My żegnamy się z Państwem. Rafał Chabielski i Andrzej Mietkowski. To był podcast Polskiego Radia. Więcej naszych podcastów znajdziesz na polskieradio.pl, Spotify, Apple Podcasts, YouTube, w aplikacji Onet Audio oraz we wszystkich innych miejscach, gdzie słuchasz podcastów.