Barbara Elmanowska - "Woliera"

Fizyczność, w której się objawia kontekst po prostu. Tak, tak. Przestrzeń też, w której pisano na przykład, no bo te worki po cemencie. Pamiętam, że to był taki wątek, taki autor Abraham Kaiser w Al Rize, to był ten kompleks w górach Sowich, filia Gross-Rosen. No i on właśnie pracował przy tych workach po cemencie, tam budowali coś w górach sowich i on zbierał te worki, pisał codziennie w latrynie rano i podbijał te worki po cemencie do spodu tam deski i no bardzo często był przenoszony między filiami RIS-em i później uciekł w styczniu chyba 45.

I jakaś Niemka z Breslau go przechowała u siebie w domu i on po wyzwoleniu już objechał na jej rowerze te wszystkie filie i zebrał swoje notatki. No to fascynująca była ta historia tego dziennika. Oczywiście tutaj w jego przypadku jest mały dostęp do tej pierwotnej wersji, bo to później zostało przeredagowane i wydane w formie takiej już zredagowanej przez Muzeum Gross-Rosen w Wałbrzychu. Ale czy to jest taki moment, który, wiesz, bo cały czas myślę o tym, ile produkujemy dosyć niepotrzebnych słów, mając komputery, telefony, powielanie i tak dalej, a tutaj opowiadasz ty, czy tak jak Antoniny Tosiek, te bohaterki wiejskie, o takich słowach, które, żeby je zapisać, trzeba dokonać takiego ogromnego wysiłku.