Wiersze i poetki jidysz [Poetycki piątek]

Więcej OFF Czarka i Poetyckich piątków znajdziesz w aplikacji TOK FM i na tokefm.pl. Link znajdziesz w opisie tego odcinka. TOK FM. Na każdy temat, z każdej strony. OFF Czarek. Dzień dobry, Cezary Łasiczka. Witam Państwa wyjątkowo serdecznie, piątkowo, poetycko, albowiem dzisiaj Poetycki piątek. I gość pani profesor Joanna Degler z Katedry Judaistyki Uniwersytetu Wrocławskiego.

Śpią cicho ich okrągłe twarze na pękatych białych poduszkach i wyciągają zaspane ręce do kołyski, a o zmierzchu w porze wieczornej nie rzucają bladego spojrzenia ku szarej szybie czy komuś niewypowiedzianego słowa albo uśmiechu. Co wciąż czynią moje wargi. Mają już przyjaciółki moje dzieci pucałowate w białych kołyskach. Pomyślności. I to przełożyła ten wiersz pani profesor Joanna Degler. Tak, a wiersz pochodzi ze zbioru z 1927 roku, ale wydaje mi się, że może być bardzo aktualny, ponieważ jest on takim wyzwaniem rzuconym stereotypowym modelom przejścia z dziewczęcości do kobiecości.

I tutaj ślę ukłony do Marka Brandta, który tam działa i właśnie dzięki niemu takie bardzo profesjonalne przedsięwzięcie zostało zorganizowane na Akademii Muzycznej w Gdańsku i polecam Państwu tę płytę. Poetycki piątek. Pani profesor Joanna Degler z Katedry Judaistyki Uniwersytetu Wrocławskiego. Skoro mówimy o judaistyce, to wspomnę jeszcze Instytut Judaistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego, a doktor Marek Tuszewicki został tegorocznym laureatem Nagrody im. Józefa Gierowskiego. Honego Szmeruka za książkę Żaba pod językiem. I o tej książce niedawno rozmawialiśmy w programie OFF Czarek. Także Żaba pod językiem, czyli Medycyna Ludowa Żydów Aszkenazyjskich.

Dzisiaj wiersze poetek jidyszowych. Pani profesor Joanna Degler z Katedry Judaistyki Uniwersytetu Wrocławskiego czyta. Teraz Hasia Kuperman. Toil, znuj. Kolista droga z matawiałych gwiazd staje się pokrywą piękna. Przenikliwość białych wiatrów migocze w ruchu. Smutek jedwabistych chmur przechodzi w złoto i skromnie rzadki szept bólu. Śpiew stalowej furii leśni we łzie uległej przepływowi miłosierdzia. Kolista droga z mata białych gwiazd staje się pokrywą piękna. Przenikliwość białych wiatrów migocze w dłoniach. Dłonie stają się wiecznymi mistrzami przepływu.

Twój ból spoczywa w mym ciele. I to w tłumaczeniu pani profesor Joanny Tekler. Tak, a poprzedni tekst był w tłumaczeniu Belgii Szwartman Czarnoty. Tak, to Hanna Levin, urodzona w Jekaterinosławiu. Bardzo taka zaangażowana feministka. Właśnie troszkę się przeraziłam, jak słyszałam wiadomości, że pani dyrektor została usunięta za radykalny feminist. Zawieszona, zawieszona. Na pewno też była radykalną feministką. Jaki kraj taki radykalny feministki? Związana z Charkowem. I ona balansowała pomiędzy kobiecością a męskością w całej swojej twórczości. A także poruszała, i tutaj widzimy w tym tekście, problem wolnej miłości.

Wstydzę się okazać mu moją złość. Za dnia wszyscy jesteśmy dziećmi. Zakochanymi w słońcu i w sobie nawzajem pomagamy sobie szczęśliwie unikać niebezpieczeństw ruchliwej ulicy. Ale nocą, kiedy nikomu nie trzeba się przypodobać, tak pragnę, abyś powiedział mi – twój. Niech ci się to wyda dzikie. Niech ci się to wyda obce. Zauważ, jak kobieco delikatne są szpice mojej koszuli. Tłumaczyła, przełożyła Pani Joanna Degler. Tak, i właśnie tutaj myślę też świetnie widać ten element rozdarcia pomiędzy dniem, który jest męski, pomiędzy nocą, którą ona chce zarezerwować dla swojej kobiecości, pomiędzy tymi dwoma tożsamościami balansuje.

Dziękuję, dziękuję bardzo, dziękuję panie redaktorze za zaproszenie i za to, że ten głos Poetyk Jidysz mógł tutaj rozbrzmieć. Mam nadzieję, że więcej głosów w przyszłości najbliższej będzie rozbrzmiewało i więcej podmiotek się pojawi. Pani profesor Joanna Degler z Katedry Judaistyki Uniwersytetu Wrocławskiego przepięknie wybrała i czytała wiersze Poetyk Jidysz w języku jidysz przed przełożonych na polski. Więcej OFF Czarka i Poetyckich piątków znajdziesz w aplikacji TOK FM i na tokfm.pl.