41: Wanad czyli bateria, która się nie zużywa

No i tu od razu wracamy do czegoś, co przy SODzie było chyba najbardziej pouczającą częścią odcinka, czyli do pytania, co właściwie znaczy największy magazyn na świecie. No i jak łatwo przekręcić podstawowe fakty nawet przy projekcie, o którym pisze cała branża. Weźmy Jim Suar w Xinjiangu. 200 MW, 1000 MWh, 5 godzin rozładowania, technologia Rongge Power z Dalian. Z datami jest podobnie. Zachodnie media piszą o uruchomieniu 31 grudnia. Polskie w czerwcu tego roku, o starcie ponad miesiąc przed terminem. No i obie w sumie są prawdziwe, tylko dotyczą dwóch różnych kamieni milowych.

Ronke Power ma za sobą trzy kolejne rekordy. 100 MW i 400 MW w Dalian w 2.22, 175 MW i 700 MW w Wushi pod koniec 2024 i teraz Jim Suar oraz deklaruje ponad 3,5 GWh dostarczonych instalacji w sumie. To realna, przyspieszająca krzywa uczenia się, tylko zbudowana w bardzo konkretnym ekosystemie. Państwowi inwestorzy, państwowe cele w zakresie magazynowania i coś, o czym rzadko się mówi. Chiny odpowiadają za około 2 trzecich światowej produkcji Wanadu. A w Sichuanie buduje się całe klastry, w których w jednej strefie ekonomicznej stoi kopalnia, huta, fabryka elektrolitu, producent baterii i magazyn energii. Brzmi znajomo? No dokładnie tak opisywaliśmy chińską skalę przy LFP w odcinku 31.

Magazyn wanadowy dla kampusu z Centrum Danych AI. 1,5 GWh w pierwszej fazie i do 2,1 w drugiej, czyli więcej niż Jim Suar. W Bayou Infinity wygrało konkurs, kurs akcji skoczył jednego dnia o 60%, a 11 sierpnia podpisano umowę EPC z Equan Switzerland. Tylko, że jeśli uważnie przeczytacie komunikaty samego Infinity, to zobaczycie, że dziś trwa faza inżynierska, rozpisana na 2.26 i 2.27. Na zamówienia na same baterie mają się pojawić dopiero po jej udanym zakończeniu. Czyli najbardziej spektakularny zachodni projekt Wanadowy na świecie. Nie ma więc jeszcze zamówienia na baterie. No i nie skończył procesu developmentu. To nie jest zarzut. Tak po prostu wyglądają duże projekty.

Dla Endurium producent deklaruje 75% dla samej baterii z potrzebami własnymi podawanymi osobno, a dla Jim Suar chińskie opracowania podają sprawność systemu powyżej 72%. Od dobrego systemu LFP oczekujemy powyżej 85%. Policzmy to na konkretnym przykładzie. Magazyn 10 MW i 40 MWh. Jeden pełny cykl dziennie to około 14600 MWh energii pobranej w ciągu roku. Każde 10 punktów procentowych różnicy w sprawności to 1460 MWh, których nie oddacie do sieci. Przy cenie 400 zł za MWh daje to prawie 600 000 zł rocznie, a przy 15 punktach o to już blisko 900 000. Dla magazynu 200 MWh mnożymy to przez 5 i jesteśmy przy 3-4 mln zł rocznie każdego roku przez cały okres życia projektu.

Pierwsze dostawy systemów sodowych powinny ruszyć właśnie w tym miesiącu. Wanad jest więc dociskany z dwóch stron jednocześnie. Z jednej przez coraz tańszy i coraz dłuższy lead, z drugiej przez sód, który też zaczyna mówić o 8 godzinach. Dołóżmy do tego fakt, że flagowe projekty wanadowe wcale nie są 8-godzinne. Ten w Jim Suar ma 5 godzin, instalacje na Hokkaido 3 i 4. No i widać wyraźnie, że realna przewaga Wanadu nie wynika dziś z samej długości rozładowania, tylko z połączenia intensywnego cyklowania, braku degradacji i bezpieczeństwa. No ale jak to wygląda u nas? Polski rynek magazynów to dziś w praktyce w całości LFP. Od lica największym działającym magazynem w kraju jest tu roślin kościelna 200 MW i 800 MWh na technologii BYD. Bliźniaczy projekt w Ełku ma ruszyć w czwartym kwartale.

Nabudowa siedlec 600 MW i 2,4 GWh z przyłączeniem do sieci 400KV ma ruszać we wrześniu. Uruchomienie komercyjne ma się wydarzyć pod koniec 2027. Oczywiście, czy tak się stanie? Zobaczymy, ale każdy z tych projektów liczy sobie 4 godziny. Wszystko pod rynek mocy, rynek bilansujący i arbitraż. Jednocześnie problem, który rozwiązuje Jim Suar mamy u siebie jak najbardziej realny. Forum Energii szacuje, że w 2025 roku w Polsce nie wykorzystano około 1,4 terawatogodziny energii ZOZE. W pierwszych czterech miesiącach tego roku już ponad 640 gigawatogodzin. A w sierpniu PSF wielokrotnie wydawały polecenia ograniczenia pracy farm fotowoltaicznych. Tylko, że w Chinach i w Wielkiej Brytanii istnieje mechanizm, który płaci za długie magazynowanie, a w Polsce go nie ma.