Awantura o Black Hawki, spór o system San | Defence24Week #169

Podobne wyposażenie jak UH-60M mają polskie AW-149, a są wielokrotnie tańsze. Tutaj akurat następuje pewnego rodzaju niezrozumienie wśród polskich komentatorów, tych, którzy nie działają w branży. Ale Polska była pierwsza i to polskie wojsko tworzy pewne standardy użytkowania tych maszyn. Naprawdę nie rozumiem, dlaczego nie postawiono na rozwiązanie niskiego ryzyka, czyli Lekko zmodernizowane, dostosowane do zapotrzebowania zestawy jodek, znane z systemów Pilica. Czy ten San nie jest już archaiczny w momencie, kiedy będzie wchodził do użytku? No ale to, co zobaczyliśmy z wieżą Kongsberga, no nie budzi zachwytu, póki co. No właśnie, jaki jest uzysk pomiędzy 30 a 35? To jest kwestia też taka, dlatego że tak. Ale Ty postulowałeś 23 milimetry.

Tak samo ze ziołopaty do wirników. Mielec Black Hawku wyprodukował łącznie kompletnych Kilkadziesiąt, sto kilkadziesiąt, ale struktur do Black Hawków, czyli kabina plus belka ogonowa, bym produkował setki, a może nawet już więcej niż tysiąc. Chyba więcej niż tysiąc. I co ciekawe, jakość wykonania tych struktur, które idą potem do Stanów i na ich bazie są budowane, UH-60M, która służyła w armii amerykańskiej i innych, jest uważana za co najmniej tak dobrą, jak robią w Stanach Zjednoczonych. Co najmniej tak dobrą, a być może nawet wyższą.

Plus do tego to jest jeszcze koncesjonizowany zakład, który funkcjonuje już z istniejącą infrastrukturą, zapleczem, siłą roboczą. To jest bardzo dobry zakład. No właśnie, to jest bardzo dobry zakład, który na dodatek jeszcze może czerpać zasobów osobowych całej okolicy, które są bardzo bogate. No nie bez przyczyny to się nazywa Doliną Lotniczą. Teraz bardzo duża część elementów F-16 jest produkowana w Mielcu właśnie, a portfel zamówień na te samoloty w tej chwili nadal przekracza 100 egzemplarzy. W zasadzie chętnych byłoby dużo więcej, gdyby nie to, że produkcja na razie bardzo Powoli idzie i nie wiadomo kiedy się rozkręci. Do 48 sztuk rocznie, bo taki jest plan.

Łączny koszt tego programu wniesie około 15 miliardów złotych netto. Z czego około 60% ma zostać przekazanych polskiemu przemysłowi, natomiast 40% ma zostać przekazanych firmie Kongsberg, która odpowiada za realizację części tego programu. W dużej mierze będzie to program zrealizowany ze środków udostępnionych naszemu krajowi z finansowania dłużnego w ramach programu SAFE. No i teraz to jest taki sztandarowy program, jeżeli chodzi o polski sejf, można powiedzieć. Natomiast to jest program, który jednocześnie wzbudzał nieliche kontrowersje już od samego początku. Ja starałem się być taki w miarę możliwości ostrożny w krytyce tego systemu, ponieważ dowiedzieliśmy się na przykład, że będzie 18 bataryjnych modułów ogniowych, na które będą się składały 54 plutony ogniowe plus 18 plutonów dowodzenia.

W związku z tym trudno powiedzieć tak naprawdę, czy to jest ostateczny kształt tego pojazdu, natomiast w tej formie, która jest prezentowana, czy będzie prezentowana na MSPO, nie wygląda to zbyt zachęcająco. No i tutaj narzucają się też kolejne pytania, tzn. okej, wydajemy po dobrych 110 mln zł na sztukę takiego pojazdu, 54 wozy do 54 plutonów ogniowych, Wątpliwości budzi kwestia tego, w jaki sposób pokrywają się warstwy przeciwlotniczych zestawów artyleryjskich. Jej wątpliwości dotyczą WLK MU-12-7. Ludzie się słusznie być może zastanawiają, dlaczego nie można było w takim układzie sparować zintegrowanego i stworzonego w Pitradwarze systemu OSU-35K. Na Jelczu na przykład z armatami automatycznymi ZU-23-2 SP Jodek, które są stosowane w systemach Pilica, produkowane na masową skalę i których jedynym tak naprawdę felerem jest izraelski radar, który powszechnie jest nazywany telewizorem z racji na swoją formę, która przypomina wielką plazmę, którą byś zamontował sobie w salonie, a która jest nie szczególnie udaną formą.

I będą montowane również na miecznikach. Więc znowu, to może być sprzężenie zwrotne. No ale znowu, frecowe, o którym Maciek wspomniał, które płacimy w tym momencie za wieżę Kongsberga w integracji, która budzi daleko idące wątpliwości. No tutaj byłbym bardzo ostrożny, jeżeli chodzi o to, żeby ocenić, jakie tu będą skutki dla polskiego przemysłu. Szczerze powiedziawszy, naprawdę nie rozumiem, dlaczego nie postawiono na rozwiązanie niskiego ryzyka, czyli Lekko zmodernizowane, dostosowane do zapotrzebowania zestawy jodek, znane z systemów Pilica, gdzie wdrożono by polskie radary zamiast izraelskich, gdzie już jest w tym momencie głowica optoelektroniczna zarówno z kanałem dziennym, jak i nocnym, gdzie już jest zdalnie sterowane na prowadzenie na cel, gdzie operator mogący być zarówno na systemie artyleryjskim, jak i poza nim, może w zdalny sposób wydać komendę do otwarcia ognia.

To jest naprawdę bardzo fajny system. Nie rozumiem, dlaczego my w ogóle Pilicy tak niedoceniamy, tym bardziej, że na potrzeby tego projektu jeszcze powstała w MESKO amunicja podkalibrowa przeciwpancerna z fragmentującym sabotem, która wydłużyła donośność skuteczną tego systemu do 3000 metrów i jeszcze powstaje amunicja z programowanym rozcalaniem. Przepraszam, amunicja rozcalana. Programowana to jeszcze nie, ale amunicja rozcalana, która jeszcze by zwiększyła skuteczność tego systemu. Wydaje mi się, że odpowiedzią na twoje pytanie są te włoskie gardła. My potrzebujemy tego systemu na wczoraj i my nie możemy czekać na to, że polski przemysł wyprodukuje te radary do niego. Mamy dostęp do cudzych linii produkcyjnych, oczywiście płacimy za to dodatkowe pieniądze, ale one pracują niezależnie od naszych linii produkcyjnych, które robią coś innego w tej chwili i ten system może pojawić się dodatkowo, a nie ustawić się w kolejce z innymi programami.

No i wiesz, no i dlatego... I po to jest ten San, bo my mamy, my mamy, budujemy system Pilica, Narew i tak dalej. One będą zniszczyły na przykład odrzutowe gieranie jakiejś nowej generacji, ale właśnie wydaje mi się, że San ma odpowiadać też na te masowe zagrożenia tymi tanimi, bardzo licznymi środkami i stąd on tak wygląda. Wiesz co Maśku, tutaj się nie do końca z Tobą zgodzę, dlatego że zwróć uwagę, że w sytuacji, kiedy miałbyś ZU-23, który zastępuje piorunę, nie piorunę, przepraszam, tylko moduł Kongsberga MCT-30 bodajże, to wówczas to nawet nie jest kwestia tego, że to jest zamiennik 1 do 1. Tylko to są dodatkowe narzędzia. Dodatkowe narzędzie, to tak, to tu jak najbardziej się zgadzam. Natomiast lufowa broń przeciwpomocowemu przeciwnikowi jest niezbędna.

I w takich okolicznościach, mając dwudziestkę trójkę, plus pioruny na jednym zestawie, i tu następnie trzydziestkę piątkę, plus APKWS-y, plus drony przechwytujące, plus zestawy walki radioelektronicznej, plus różnego typu radary, Duńskiego Weibela i Polskiego APS-u. Masz możliwość pokrycia bardzo wielu obszarów, których nie musisz w tym momencie pokrywać norweską wieżą z armatą Bushmaster kalibru 30 mm. To teraz dolnym piętrem jest ta trzydziestka, a mogłaby być, twoim zdaniem, ta dwudziestoprójca. Tak, mogłaby być, zastępując zarówno 12,7 jak i 30 mm, jako taki system, który już jest po pierwsze wdrożony, po drugie jest produkowany, po trzecie jest produkowany w tych zakładach mechanicznych Tarnów, z których będzie pochodził tzw. potwór z Tarnowa, czyli ten nieszczęsny WLKN 12,7. Znaczy wiecie, ja nie do końca jestem przeci... znaczy...

I jednocześnie, ponieważ masz na nim wyrzutnie gromów piorunów, to możesz na przykład strącić ten pocisk manewrujący. Więc mówimy o systemie, który jest kompaktowy, lekki, wdrożony, podatny modernizacyjnie i co do którego Zakłady Mechaniczne Tarnów w przeszłości zgłaszały jeszcze możliwości kolejnych modernizacji, tylko użytkownik nie był zainteresowany. Tutaj mówiło się na przykład już o modyfikacji zamka armaty, mówiło się o dodaniu kolejnych sensorów, mówiło się o dalszej automatyzacji, a teraz na przykład Turcy pokazują zdalnie sterowany moduł uzbrojenia uzbrojonych. Co? ZU-23-2 w wariancie produkowanym, nazwijmy to własnym sumptem, z obnowoczesną optoelektroniką i innymi tego typu systemami. W związku z tym, no, ja tutaj akurat będę bronił naszej dwudziestki trójki, ponieważ uważam ją za akurat środek, znaczy system uzbrojenia, no, tyle kompaktowy, lekki, dobrze znany, a jednocześnie modernizowany i dysponujący wciąż potencjałem modernizacyjnym, że mogłoby to być dobra alternatywa i coś, co już z rozgrzanej, gotowej linii produkcyjnej po sfinalizowaniu programu Pilica Plus mogłoby być dostarczane na bieżąco do wojska.

Ja to widziałbym tak, że to jest... Właśnie, po specyfikowaniu programu Pilica Plus. To jest kluczowe, co powiedziałeś właśnie teraz. Ale zaraz, czy przypadkiem program Pilica Plus nie ma już w tym momencie rozgrzanej linii produkcyjnej, a produkty finansowane z SAFE nie miałyby być dostarczane do 2030 roku? Ale SAN jest potrzebny na wczoraj, tak? No tak, tylko że w tym momencie tak, zamówienia składano do końca maja i mają one być zrealizowane do bodajże maja 30 roku, jeżeli mówimy o tych zakupach, które są realizowane w formule Single Procurement. W związku z tym, no mamy sporo czasu na to, żeby się wyrobić, biorąc pod uwagę, że musiałbym tutaj sprawdzić, jakie jest obciążenie, jeżeli chodzi o Pilice Plus, ale nie wiem, przypadkiem te dostawy się już nie zakończyły. Poprawcie mnie, proszę, jeśli się mylę. Znaczy, no tych części artyleryjskich chyba się zakończyły, tam kwestią jest tylko integracja jeszcze

Które było zresztą pokazane na defiladzie 15 sierpnia. Szanowni Państwo, ja chciałem szybciej skończyć tę dyskusję, ale taka ciekawa wymiana zdań się pojawiła. Nie wypracujemy przecież odpowiedzi na pytanie, co lepsze jest właśnie WKM plus 30, czy 23 uniwersalna. My jesteśmy dziennikarzami. Możemy krytykować. W Wojsku ktoś przeprowadził analizy, doszedł do takich, a nie innych wniosków. Podejrzewam, że mieli dostęp do znacznie szerszych tutaj narzędzi i wiedzy niż my. No i oby tak było. A co państwo sądzą, na czym powinien opierać się przyszły program? Program SAN jako modułowy, co powinno zastąpić, czy jesteście państwa zdania, czy popieracie stanowisko Antoniego, że norweska armata powinna zostać zastąpiona ZU-23-2, czy może czymś innym?