#42 | Kim był Henryk Arctowski?

Czy dla Was także? Ja myślę, że Kasia mi pozwoliła odkryć Henryka Arctowskiego na nowo, bo ja będę zawsze podkreślać przy tym projekcie, że ja cały czas czuję się zaproszona przez Kasię. Ponieważ Kasia była inicjatorką, pomysłodawczynią i filmu i książki, więc cieszę się, że tutaj los połączył nasze ścieżki i razem tę książkę napisałyśmy. I muszę przyznać, że dla mnie Henryk Arctowski był postacią znaną, bardzo odległą, ale z którą ja nie potrafiłam w żaden sposób się utożsamić. W takim znaczeniu, że oczywiście byłam w stacji jego imienia, więc w pewnym sensie, w maluńskim procencie czułam się pewną spadkobierczynią tej całej polarnej tradycji, ale tak naprawdę Taki zachwyt nad Henrykiem i poznanie go od strony zwykłego człowieka, to wszystko dzięki Kasi.

I to jest taki jeden z jego bardziej znanych cytatów. On był paraprazowany wielokrotnie, ale idea jest właśnie taka, że powinniśmy być jako naród mocno zaangażowani w badania polarne. I kiedy faktycznie nastała niepodległość i były przygotowania do Międzynarodowego Roku Geofizycznego, w ramach później którego w latach trzydziestych była pierwsza wyprawa narodowa na Wyspę Niedźwiedział. Henryk Arctowski był pytany jako ekspert początkowo i brany pod uwagę w pracach komisji. On się w pewnym momencie z tego wszystkiego wycofał. Natomiast tam po prostu Ośrodek Warszawski przede wszystkim miał rolę decydującą, a Henryk jako osoba związana bardziej ze Lwowem skupiał się, tak jak Kasia wcześniej zauważyła, na badaniach geofizycznych. Na rozwijaniu tej drugiej nogi geofizyki polskiej właśnie oprócz Warszawy we Lwowie.

Na pewno się z nim nikt nie spoufalał, bo on budził przede wszystkim, był ogromnym autorytetem. To są takie moje pierwsze tutaj takie myśli, jeżeli chodzi o pytanie, jaki był Henryk. Nie wiem, Dagmara, jak ty odbierasz Henryka? Ja się absolutnie z Kasią zgadzam, bo my wielokrotnie rozmawiałyśmy o tym, jaki Henryk był na podstawie zachowanych materiałów i na podstawie naszych domysłów czy interpretacji. A tylko dodam, że w książce to dzięki Kasi Pomysłowi zastosowany został bardzo ciekawy kwyt, który kilka osób już doceniło, a mianowicie analizy grafologiczne pisma Henryka. Dwóch różnych okresów jego życia, które też rzucają nieco światła na jego osobowość. Oczywiście myślę, że należy to traktować jako nie stuprocentową prawdę o człowieku, ale myślę, że ciekawy rys psychologiczny również nadaje to pewnej interpretacji Henryka Arctowskiego jako człowieka.