#42 | Kim był Henryk Arctowski?
Kiedy w listopadzie 1899 roku do portu w Antwerpii przybija statek "Belgica", na jej pokładzie po ponad dwuletniej wyprawie wraca Henryk Arctowski. Załoga “Belgici” to pierwsi ludzie, którym udało się przezimować na Antarktydzie. Początkowo zimowania nie było w planach, ale w lutym 1898 roku statek utknął w lodach Antarktyki - na lodowym pustkowiu załoga spędziła ponad rok. Pionierska wyprawa na południowy biegun na zawsze zapisała nazwisko Arctowskiego w historii badań polarnych. Imię Henryka Arctowskiego nosi dzisiaj m.in. Polska Stacja Antarktyczna na wyspie Króla Jerzego, u wybrzeża Zatoki Admiralicji, 14 tys. kilometrów od Polski. Jest to całoroczna jednostka naukowo-badawcza zarządzana przez Instytut Biochemii i Biofizyki PAN. W cieniu pozostaje jednak jego inna działalność naukowa oraz… patriotyczna. Kim był Henryk Arctowski? Rozmówczyniami Atlasu Świata są Dagmara Bożek i Katarzyna Dąbkowska, autorski pierwszej biografii Henryka Arctowskiego (“Henryk Arctowski. W świecie myśli”, Wydawnictwo Bosz). Dagmara Bożek – autorka książek o tematyce polarnej, popularyzatorka nauki, uczestniczka wypraw polarnych. Laureatka Nagrody Magellana 2020 za biografię Ryszarda Czajkowskiego. Autorka projektu i reportażu „Polarniczki”, na podstawie których powstał w 2023 roku film dokumentalny w reżyserii Kuby Witka. Dwukrotna finalistka konkursu Popularyzator Nauki (2022, 2024). Katarzyna Dąbkowska – Reżyserka nagradzanych filmów dokumentalnych m.in. „Niebo bez gwiazd”, oraz reportaży związanych z rejonami polarnymi („Między światami”, „Gorączka polarna”). Reżyserka spektakli: „Zanikam” nagrodzonego łódzką „Złotą Maską” oraz „Godzina Kota”. Autorka słuchowisk, m.in. „Autarkia”, za który otrzymała II nagrodę w konkursie Teatru Polskiego Radia „Nasłuchiwanie: Niepodległość”. *** Zapisz się na newsletter Osobisty Atlas Świata i słuchaj najnowszych rozmów przedpremierowo: https://atlasswiata.substack.com/ Atlas Świata to podcast, który możesz wspierać polecając i udostępniając go innym w swoich mediach społecznościowych. Wszystkie odcinki Atlasu Świata oraz inne podcasty zrealizowane przeze mnie znajdziesz na stronie: https://atlas-swiata.pl/ Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com
Tu Atlas Świata. Podcast, który opowiada o świecie przez pryzmat wydarzeń, zjawisk społecznych, politycznych oraz kulturalnych. Przed mikrofonem Anna Matcewicz. Cześć. I jest 5 listopada 1899 roku. Do portu w Antwerpii po ponad dwuletniej wyprawie przybija statek Belzika. Jej załoga to pierwsi ludzie, którym udało się przezimować na Antarktydzie. Na pokładzie Belziki do Europy wraca Henryk Arctowski, polski badacz i teraz już oficjalnie polarnik.
W załodze znajdziemy też kilka znanych nam dziś nazwisk, między innymi Bolesław Dobrowolski, który początkowo zatrudniony był jako zwykły marynarz, oraz Roald Amundsen, który tak bardzo chciał wziąć udział w tej wyprawie, że podjął się pracę na pokładzie bez wynagrodzenia. Początkowo zimowania nie było w planach, ale w lutym 1898 roku Belgika utknęła w lodach Antarktyki. Na lodowym pustkowiu załoga spędziła 13 miesięcy. Pionierska wyprawa na południowy biegun kuli ziemskiej na zawsze zapisało nazwisko Arctowskiego w historii badań polarnych. W cieniu pozostaje jego inna działalność naukowa oraz patriotyczna. Kim był i jaki był Henryk Arctowski?
Osiągnęli coś, co jest ponadczasowe i bezcenne. Podam taki przykład jak właśnie po powrocie z Antarktyki, no bo właściwie Belgika to była przecież wyprawa, która jak czasami się troszeczkę mylnie mówi, Arctowski, bieguny, ale nie on przecież tutaj na statku, ta wyprawa została uwięziona w lodach Antarktyki. Po wyprawie inni uczestnicy rzucili się w kolejne ekspedycje, wyprawy, ale też w zdobywanie takiego splendoru jak na przykład Amundsen i wyścig na biegunach. Henryk dalej opracowywał wyniki badań, którym poświęcił wiele lat i dla niego to było znacznie bardziej cenne i ważne. Podążać taką ścieżką pogłębiania nauki, pogłębiania wiedzy o danym terenie niż zdobywanie go.
Pokazano wszystkie 3 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Anna Motsewicz przedstawia gościa i przedstawia temat rozmowy o Henryku Arctowskim, polskim badaczu zimy. Goście: Dagmara Bożek i Katarzyna Dąbkowska.
Dagmara opowiada o swoim doświadczeniu w badaniach polarnych i zainteresowaniu tematem Henryka Arctowskiego.
Katarzyna Dąbkowska opowiada o Henryku Arctowskim i jego znaczeniu dla polskiej nauki.
Dagmara i Katarzyna omawiają wartości i zasady, które kierowały życiem i pracą Henryka Arctowskiego.
Dagmara i Katarzyna opisują wyprawy polarnie Henryka Arctowskiego, w tym jego role w wyprawie antarktycznej i wyprawie do Spitsbergena.
Dagmara i Katarzyna omawiają, jak Henryk Arctowski zaszczepił zainteresowanie badaniami polarnymi w Polsce.
Katarzyna Dąbkowska opowiada o Henryku Arctowskim jako naukowcu i badaczu, podkreślając jego wkład w badania geofizyczne.
Dagmara i Katarzyna opowiadają o Henryku Arctowskim jako człowieku, podkreślając jego osobowość i relacje z innymi.
Dagmara i Katarzyna opowiadają o odkryciach i materiałach, które pomogły im w napisaniu książki o Henryku Arctowskim.
Dagmara i Katarzyna opowiadają o Henryku Arctowskim jako patriotze i jego działaniach w celu wolności Polski.
Katarzyna Dąbkowska opowiada o wpływie Henryka Arctowskiego na dzisiejsze badania polarnych.
Katarzyna Dąbkowska podsumowuje rozmowę i podziękowuje gościom za udział w rozmowie.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.
Kiedy w listopadzie 1899 roku do portu w Antwerpii przybija statek "Belgica", na jej pokładzie po ponad dwuletniej wyprawie wraca Henryk Arctowski. Załoga “Belgici” to pierwsi ludzie, którym udało się przezimować na Antarktydzie. Początkowo zimowania nie było w planach, ale w lutym 1898 roku statek utknął w lodach Antarktyki - na lodowym pustkowiu załoga spędziła ponad rok.
Pionierska wyprawa na południowy biegun na zawsze zapisała nazwisko Arctowskiego w historii badań polarnych. Imię Henryka Arctowskiego nosi dzisiaj m.in. Polska Stacja Antarktyczna na wyspie Króla Jerzego, u wybrzeża Zatoki Admiralicji, 14 tys. kilometrów od Polski. Jest to całoroczna jednostka naukowo-badawcza zarządzana przez Instytut Biochemii i Biofizyki PAN.
W cieniu pozostaje jednak jego inna działalność naukowa oraz… patriotyczna. Kim był Henryk Arctowski?
Rozmówczyniami Atlasu Świata są Dagmara Bożek i Katarzyna Dąbkowska, autorski pierwszej biografii Henryka Arctowskiego (“Henryk Arctowski. W świecie myśli”, Wydawnictwo Bosz).
Dagmara Bożek – autorka książek o tematyce polarnej, popularyzatorka nauki, uczestniczka wypraw polarnych. Laureatka Nagrody Magellana 2020 za biografię Ryszarda Czajkowskiego. Autorka projektu i reportażu „Polarniczki”, na podstawie których powstał w 2023 roku film dokumentalny w reżyserii Kuby Witka. Dwukrotna finalistka konkursu Popularyzator Nauki (2022, 2024).
Katarzyna Dąbkowska – Reżyserka nagradzanych filmów dokumentalnych m.in. „Niebo bez gwiazd”, oraz reportaży związanych z rejonami polarnymi („Między światami”, „Gorączka polarna”). Reżyserka spektakli: „Zanikam” nagrodzonego łódzką „Złotą Maską” oraz „Godzina Kota”. Autorka słuchowisk, m.in. „Autarkia”, za który otrzymała II nagrodę w konkursie Teatru Polskiego Radia „Nasłuchiwanie: Niepodległość”.
***
Zapisz się na newsletter Osobisty Atlas Świata i słuchaj najnowszych rozmów przedpremierowo: https://atlasswiata.substack.com/
Atlas Świata to podcast, który możesz wspierać polecając i udostępniając go innym w swoich mediach społecznościowych.
Wszystkie odcinki Atlasu Świata oraz inne podcasty zrealizowane przeze mnie znajdziesz na stronie: https://atlas-swiata.pl/
Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com