Mentionsy Mentionsy
Atlas Świata
Atlas Świata

#42 | Kim był Henryk Arctowski?

03.11.2024 ·30 min 35 s · 12 rozdziałów

Kiedy w listopadzie 1899 roku do portu w Antwerpii przybija statek "Belgica", na jej pokładzie po ponad dwuletniej wyprawie wraca Henryk Arctowski. Załoga “Belgici” to pierwsi ludzie, którym udało się przezimować na Antarktydzie. Początkowo zimowania nie było w planach, ale w lutym 1898 roku statek utknął w lodach Antarktyki - na lodowym pustkowiu załoga spędziła ponad rok.  Pionierska wyprawa na południowy biegun na zawsze zapisała nazwisko Arctowskiego w historii badań polarnych. Imię Henryka Arctowskiego nosi dzisiaj m.in. Polska Stacja Antarktyczna na wyspie Króla Jerzego, u wybrzeża Zatoki Admiralicji, 14 tys. kilometrów od Polski. Jest to całoroczna jednostka naukowo-badawcza zarządzana przez Instytut Biochemii i Biofizyki PAN. W cieniu pozostaje jednak jego inna działalność naukowa oraz… patriotyczna. Kim był Henryk Arctowski?   Rozmówczyniami Atlasu Świata są Dagmara Bożek i Katarzyna Dąbkowska, autorski pierwszej biografii Henryka Arctowskiego (“Henryk Arctowski. W świecie myśli”, Wydawnictwo Bosz). Dagmara Bożek – autorka książek o tematyce polarnej, popularyzatorka nauki, uczestniczka wypraw polarnych. Laureatka Nagrody Magellana 2020 za biografię Ryszarda Czajkowskiego. Autorka projektu i reportażu „Polarniczki”, na podstawie których powstał w 2023 roku film dokumentalny w reżyserii Kuby Witka. Dwukrotna finalistka konkursu Popularyzator Nauki (2022, 2024). Katarzyna Dąbkowska – Reżyserka nagradzanych filmów dokumentalnych m.in. „Niebo bez gwiazd”, oraz reportaży związanych z rejonami polarnymi („Między światami”, „Gorączka polarna”). Reżyserka spektakli: „Zanikam” nagrodzonego łódzką „Złotą Maską” oraz „Godzina Kota”. Autorka słuchowisk, m.in. „Autarkia”, za który otrzymała II nagrodę w konkursie Teatru Polskiego Radia „Nasłuchiwanie: Niepodległość”. ***  Zapisz się na newsletter Osobisty Atlas Świata i słuchaj najnowszych rozmów przedpremierowo: https://atlasswiata.substack.com/  Atlas Świata to podcast, który możesz wspierać polecając i udostępniając go innym w swoich mediach społecznościowych.  Wszystkie odcinki Atlasu Świata oraz inne podcasty zrealizowane przeze mnie znajdziesz na stronie: https://atlas-swiata.pl/  Muzyka wykorzystana w intro i outro podcastu pochodzi z purple-planet.com

Introdukcja i przedstawienie gości

Anna Motsewicz przedstawia gościa i przedstawia temat rozmowy o Henryku Arctowskim, polskim badaczu zimy. Goście: Dagmara Bożek i Katarzyna Dąbkowska.

2:36
Dagmara Bożek o własnym doświadczeniu i zainteresowaniu badaniami polarnymi

Dagmara opowiada o swoim doświadczeniu w badaniach polarnych i zainteresowaniu tematem Henryka Arctowskiego.

1:26
Katarzyna Dąbkowska o Henryku Arctowskim

Katarzyna Dąbkowska opowiada o Henryku Arctowskim i jego znaczeniu dla polskiej nauki.

1:21
Wartości i zasady Henryka Arctowskiego

Dagmara i Katarzyna omawiają wartości i zasady, które kierowały życiem i pracą Henryka Arctowskiego.

3:34
Wyprawy polarnie Henryka Arctowskiego

Dagmara i Katarzyna opisują wyprawy polarnie Henryka Arctowskiego, w tym jego role w wyprawie antarktycznej i wyprawie do Spitsbergena.

2:53
Zainteresowanie badaniami polarnymi w Polsce

Dagmara i Katarzyna omawiają, jak Henryk Arctowski zaszczepił zainteresowanie badaniami polarnymi w Polsce.

2:38
Henryk Arctowski jako naukowiec i badacz

Katarzyna Dąbkowska opowiada o Henryku Arctowskim jako naukowcu i badaczu, podkreślając jego wkład w badania geofizyczne.

1:36
Henryk Arctowski w relacjach ludzkich

Dagmara i Katarzyna opowiadają o Henryku Arctowskim jako człowieku, podkreślając jego osobowość i relacje z innymi.

2:55
Odkrycia i materiały dotyczące Henryka Arctowskiego

Dagmara i Katarzyna opowiadają o odkryciach i materiałach, które pomogły im w napisaniu książki o Henryku Arctowskim.

2:47
Henryk Arctowski jako nauczyciel i pomocy polskiej nauce

Dagmara i Katarzyna opowiadają o Henryku Arctowskim jako patriotze i jego działaniach w celu wolności Polski.

4:37
Wpływ Henryka Arctowskiego na dzisiejsze badania polarnych

Katarzyna Dąbkowska opowiada o wpływie Henryka Arctowskiego na dzisiejsze badania polarnych.

1:49
Podsumowanie i zakończenie

Katarzyna Dąbkowska podsumowuje rozmowę i podziękowuje gościom za udział w rozmowie.

1:30

Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.