#42 | Kim był Henryk Arctowski?

Znalezienie jakiejś ścieżki, żeby odwiedzić Polską Stację Antarktyczną imienia Henryka Arctowskiego, ale to się okazało o wiele, o wiele trudniejsze z wielu powodów, ale po drodze udało mi się paść na taki pomysł, aby rzeczywiście trochę więcej dowiedzieć się i może zrobić coś o samym Henryku Arctowskim. I to się właściwie w tym samym czasie zadziało, kiedy spotkałam Dagmarę. Ten pomysł, żeby napisać książkę o Henryku Arctowskim był absolutnie równolegle takim pomysłem pojawiającym się w momencie, kiedy poznałam Dagmarę. I wtedy już nasze drogi się po prostu połączyły. Henryk Arctowski w kręgach polarniczych, czy dla osób, które są związane z badaniami polarnymi, to jest właściwie człowiek-legenda.

Dużo osób chorowało w tym czasie na chociażby szkorbut czy na takie stany depresyjne, lękowe w związku z ciemnością czy izolacją. A druga rzecz to przyznaje się, że bardzo lubi samotność, że praca w zaciszu laboratorium na statku to jest dla niego najważniejsza rzecz, kiedy nikt na niego nie patrzy, nikt z nim nie rozmawia i on właśnie jest sam ze sobą, ze swoimi myślami. O dystansie do żartów niestety niczego innego nie znalazłyśmy. Trudna sprawa w tym przypadku. A czy jeszcze spotkałyście się z jakimiś trudnościami, jeśli chodzi o badanie spuścizny, ale też tych wszystkich materiałów, które Arctowski po sobie zostawił?

Co udało wam się odkryć, co wcześniej nie było znane w środowisku polarniczym? To też jest bardzo dobre pytanie, ponieważ większość takich podstawowych faktów o Henryku była znana. Takie fakty właśnie, gdzie studiował, gdzie mieszkał, co w danym momencie robił, ale to wszystko były po prostu pojedyncze zdania, można wręcz powiedzieć. I samo rozwijanie ich doprowadzało nas do bardzo ciekawych Jakichś właśnie wątków w życiu Henryka. No nawet taki drobiazg teraz mi przyszedł do głowy. Często gdzieś się powtarzało zdanie, że ojciec Henryka był pracownikiem kolei. No a nam się udało odkryć, że był kupca. I sprzedawał lampy naftowe.

Ten jego w ogóle cały zakres prac dyplomatycznych, patriotycznych. To są takie wielkie słowa, ale kiedy spojrzy się na to z perspektywy Tamtych wydarzeń i tamtej historii to są naprawdę niezwykle cenne prace, które on i jego żona w sumie robili, aby Polska była wolna, aby polską naukę w jakiś sposób uratować. No mnóstwo jest takich drobiazgów, które były dla nas odkryciami i w czasie pisania od razu do siebie dzwoniłyśmy lub się nagrywałyśmy, żeby sobie powiedzieć, ojej, właśnie się okazało, że to, to niemożliwe, albo że właśnie jakiś szczegół nagle doprowadza nas do zupełnie jakiejś nieznanej historii z Henrykiem. Wątek szybownictwa bezmiechowej, w którym Henryk też brał udział.