#13 Filozofia jest dla dzieci? Rozmowa z Magdaleną Kozak

24.11.2025 ·59 min 27 s

Czego uczą Muminki i Mały Książę? Czy filozofia jest potrzebna na co dzień? Jak uczyć dzieci krytycznego myślenia i dlaczego tyle się o tym mówi? Posłuchaj podcastu, w którym rozmawiamy z dr Magdaleną Kozak – filozofką z Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie. W dzisiejszej rozmowie pokazujemy, że filozofia zaczyna się w dziecięcym „dlaczego?”, a literackie światy – od Małego Księcia po Muminki – mogą stać się naturalną przestrzenią do rozmów o emocjach, błędach, relacjach i wartościach. Jednym z ważniejszych wniosków będzie to, że błądzenie bywa dobre, potrzebne i rozwijające. W odcinku dotykamy także ważnych współczesnych zjawisk: kultury egocentryzmu, hejtu w mediach społecznościowych, potrzeby budowania relacji opartych na dialogu. To odcinek, który pozwala spojrzeć na filozofię jako narzędzie do codziennego życia. Jeśli lubisz takie rozmowy – postaw mi kawę: https://buycoffee.to/wokol-pytan. Nie przegap kolejnych odcinków i zapisz się do newslettera.

I tak mi się wydaje, że to co Buber, Levinas, Rosenzweig przekazują u siebie w bardzo mądrych książkach, spokojnie możemy przenieść na nasze codzienne, praktyczne życie i jak najbardziej wykorzystać także w relacji z najmłodszymi. Dobra, to zanim zapytam w jaki sposób możemy to wykorzystać, to wrócę do tego błądzenia. Czyli błądzenie jest dobre? Tak twierdzi Kartezjusz i myślę, że nie tylko on sam. Pewnie jeszcze paru filozofów by mogło się pod tym podpisać, ale patrząc z takiej perspektywy naszego codziennego życia, na pierwszy rzut oka pewnie powiedzielibyśmy nie, bo jak popełniam błędy, jeżeli schodzę na niewłaściwą drogę, to jest źle, bo marnuje czas, bo właśnie, bo się pomyliłam, czyli to już z założenia jest coś niewłaściwego.

Natomiast Buber czy Levinas pokazują, że jednak najważniejsza w życiu jest więź z drugim człowiekiem. To co razem kształtujemy, co wspólnie budujemy. I znowu wracając do muminków, bo to taki przykład jak to można dzieciom pokazać właśnie na przykładzie bardzo prostych bohaterów literackich. W muminkach pojawia się taka para Topik i Topcia. I warto zauważyć, że oni zawsze są razem. Oni zawsze w tym duecie pojawiają się i wszystko, co się między nimi rozgrywa właśnie jest pokazane w tym, o co chodzi dialogikom, czyli że jesteśmy ze sobą, że sobie towarzyszymy, że jesteśmy ze sobą na dobre i na złe.

I na tym polega prawdziwa przyjaźń. Że nie ma topika bez topci i nie ma topci bez topika. Czyli mamy tutaj tę dualność, pewną taką relacyjność, która mieści się w tym słowie razem. Razem, a nie osobno, nie każdy gdzieś tam sam dla siebie w ramach swojego własnego świata. Tylko, że bycie z kimś i bycie dla kogoś, Levinas powie nawet bycie za kogoś. Tak, że tu jakby Levinas posuwa się jeszcze dalej niż Buber, że Właśnie bycie z drugim człowiekiem i bycie dla niego to bardzo często poświęcanie siebie. Lewinas to bardzo radykalizuje, ale możemy to w bardziej taki przystępny sposób przetłumaczyć, że Lewinasowi chodzi o pewną umiejętność rezygnowania z siebie.

Pokazano wszystkie 3 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.