Mentionsy Mentionsy
Wokół pytań | Podcast Fundacji Uniwersytet Dzieci
Wokół pytań | Podcast Fundacji Uniwersytet Dzieci

#13 Filozofia jest dla dzieci? Rozmowa z Magdaleną Kozak

24.11.2025 ·59 min 27 s

Czego uczą Muminki i Mały Książę? Czy filozofia jest potrzebna na co dzień? Jak uczyć dzieci krytycznego myślenia i dlaczego tyle się o tym mówi? Posłuchaj podcastu, w którym rozmawiamy z dr Magdaleną Kozak – filozofką z Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie. W dzisiejszej rozmowie pokazujemy, że filozofia zaczyna się w dziecięcym „dlaczego?”, a literackie światy – od Małego Księcia po Muminki – mogą stać się naturalną przestrzenią do rozmów o emocjach, błędach, relacjach i wartościach. Jednym z ważniejszych wniosków będzie to, że błądzenie bywa dobre, potrzebne i rozwijające. W odcinku dotykamy także ważnych współczesnych zjawisk: kultury egocentryzmu, hejtu w mediach społecznościowych, potrzeby budowania relacji opartych na dialogu. To odcinek, który pozwala spojrzeć na filozofię jako narzędzie do codziennego życia. Jeśli lubisz takie rozmowy – postaw mi kawę: https://buycoffee.to/wokol-pytan. Nie przegap kolejnych odcinków i zapisz się do newslettera.

To jest z kolei to, o czym może jeszcze powiemy, u Kartezjusza się już pojawia. Współpraca z Fundacją Uniwersytetem Dzieci. Więc tutaj, tak jak mówię, filozofia dialogu, spotkania, filozofia relacji z takim głównym stwierdzeniem Martina Bubera, nie ma ja bez ty. Nie ma żadnej więzi, nie ma żadnej relacji bez wzajemnej otwartości. Rozmowa z Magdaleną Kozak.

I tak mi się wydaje, że to co Buber, Levinas, Rosenzweig przekazują u siebie w bardzo mądrych książkach, spokojnie możemy przenieść na nasze codzienne, praktyczne życie i jak najbardziej wykorzystać także w relacji z najmłodszymi. Dobra, to zanim zapytam w jaki sposób możemy to wykorzystać, to wrócę do tego błądzenia. Czyli błądzenie jest dobre? Tak twierdzi Kartezjusz i myślę, że nie tylko on sam. Pewnie jeszcze paru filozofów by mogło się pod tym podpisać, ale patrząc z takiej perspektywy naszego codziennego życia, na pierwszy rzut oka pewnie powiedzielibyśmy nie, bo jak popełniam błędy, jeżeli schodzę na niewłaściwą drogę, to jest źle, bo marnuje czas, bo właśnie, bo się pomyliłam, czyli to już z założenia jest coś niewłaściwego.

To znaczy nie nauczyciel, nie pedagog mówi w tym tekście jest to i to, czyli co autor chciał powiedzieć, tradycyjne, przez lata gdzieś obowiązujące. Tylko nastawiamy się na odbiór, co ty pierwszy przede mną widzisz w tym tekście, prawda? I okaże się, przynajmniej ja mam takie doświadczenia, jak daję fragment z Platona czy tam z Kartezjusza i nic nie mówię, tylko otwieram dyskusję. Niech każdy z was powie, co z tego zrozumiał, co wam się rzuciło w pierwszej kolejności w oczy, co przykuło waszą uwagę, że jak mam 10 osób w grupie, to będzie 10 odpowiedzi. I to jest, przynajmniej tak się staram i wydaje mi się, że to jest jakaś taka moja metoda na to, żeby wzbudzić właśnie tą kreatywność, samodzielne myślenie, własne interpretowanie, bo jednak każdy uczeń, każde dziecko też spojrzy na daną bajkę, prawda, czy właśnie tego przytaczanego małego księcia, czy na muminki i każdy coś innego powie jako to pierwsze wrażenie, tak, to co zapamiętał, co zrozumiał z tego.

Więc myślę, że to byłoby też tutaj bardzo ważne. To w zasadzie na koniec, to czym jest ta filozofia? Bo my dziś tak dużo różnych wątków poruszyłyśmy. Tak, na bogatą. Że wydaje się, że filozofia mieści w sobie wszystko. Filozofia na pewno mieści w sobie w pierwszej kolejności myślenie. Myślę, że filozofia jest pewną umiejętnością, sztuką myślenia. A samo myślenie jest niesamowicie pojemne. Bo gdybyśmy chciały powiedzieć czym jest myślenie, znowu idąc za Kartezjuszem, to jest pytanie, odpowiadanie, błądzenie, wątpienie, osądzanie, ocenianie mnóstwo różnych aktów, które człowiek dokonuje.

Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.