Mentionsy Mentionsy
Stand-up na wakacjach
Stand-up na wakacjach

Misja specjalna: Radkiewicz

23.05.2023 ·12 min 17 s · 7 rozdziałów
1:21 · Rozwój Służby Bezpieczeństwa 1

W następnym roku zrobił kolejny krok w karierze. Został generałem dywizji. A wszystko za zasługi w rozwoju Służby Bezpieczeństwa. W ciągu 17 miesięcy do grudnia 45 roku liczba funkcjonariuszy i pracowników MBP wzrosła do 24 tysięcy. A miało ich być jeszcze więcej. Nie oznaczało to jednak, że nie było kłopotów. W raportach do Moskwy oficerowie NKWD pisali. Polskie organy bezpieczeństwa są w znacznym stopniu zaśmiecone przez zdrajców, członków organizacji podziemnych, łapówkarzy, spekulantów i inny niebezpieczny element. Cóż, w Polsce trwała walka o władzę. Niektórzy historycy nazywali ten okres wojną domową. A Radkiewicz pracował nadal i zbierał pochlebne opinie. Sprawdził się w czasie sfałszowanego referendum, słynnego z hasła 3 razy tak w 1946 roku i podczas wyborów parlamentarnych w roku następnym.

4:28 · Zamiana pierwszego sekretarza PPR 1

Potrzebował go nowy pierwszy sekretarz, Bolesław Bierut. Razem z Bierutem przyszedł nowy sposób pracy organów bezpieczeństwa. W rzeczywistości faktycznym szefem bezpieki był Bierut. On to nakazywał aresztowania ludzi, interesował się najdrobniejszymi szczegółami śledztwa nagrywanymi na taśmy dźwiękowe, układał scenariusze procesów pokazowych, poprawiał, zmieniał i uzupełniał akty oskarżenia. Tak o zwyczajach w MBP pisał Jan Nowak-Jeziorański. I miał bardzo dobre źródła informacji. O wszystkim w programach radiowych zza kulisami bezpieki i partii opowiadał Józef Światło, zbiegły na zachód wicedyrektor X Departamentu MBP. Bierut, zasiedziały w Moskwie komunista, czerpał ze wzorów radzieckich. Wszystko było na wzór i podobieństwo Stalina, który w rzeczywistości był szefem NKWD i przy pomocy tej instytucji podporządkował sobie terrorem i czystkami partię.

5:11 · Rola Bieruta w MBP 2

Poza tym Radkiewicz miał piękne polsko-litewskie nazwisko, co też nie było bez znaczenia, zważywszy na żydowskie pochodzenie jego zastępców. Jak się nazywali? Obaj byli wiceministrami bezpieczeństwa publicznego, a nazwiska, co widać na pierwszy rzut oka, były fałszywe. Rumkowski w metryce urodzenia miał napisane Nathan Greenspan Kickiel. Mietkowski to Mojżesz Bobrowicki. To oni, podobnie jak Józef Światło, czyli Lichsztajn, cieszyli się większym zaufaniem Bieruta i Bermana niż Radkiewicz. Aby jednak ukryć prawdę o funkcjonowaniu MBP i uniknąć niewygodnych pytań, postanowiono stworzyć Komisję Biura Politycznego do Spraw Bezpieczeństwa. Znaleźli się w niej Bierut i Berman, dwa jej główni decydenci. Mietkowski z Romkowskim, którzy mieli wykonywać decyzje pryncypałów. A między nimi znalazł się Stanisław Radkiewicz.

Z zebrań tej komisji nie sporządzono protokołów. Zachowały się tylko fragmentaryczne, często trudne do zrozumienia notatki Bieruta. Niemniej to oczywiste, iż była ona zasadniczym ośrodkiem decyzyjnym w całym obszarze działalności bezpieki, a także prokuratur i sądów. Napisał Andrzej Paczkowski w książce Trzy twarze Józefa Światły. Rola Radkiewicza w MBP została ograniczona niemal do zera, co też jemu przeszkadzało. Próbował podać się do dymisji, ale jego prośby odrzucano. Bierut i Berman go potrzebowali, lecz nie do jakiejś konkretnej roboty. Widzieli w nim bardziej kozła ofiarnego w razie jakiejś katastrofy. Katastrofa nadeszła w 1954 roku, kiedy w radiu RWE zaczął mówić Józef Światło.

Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.