Mentionsy Mentionsy
Stand-up na wakacjach
Stand-up na wakacjach

Misja specjalna: Radkiewicz

23.05.2023 ·12 min 17 s · 7 rozdziałów
0:00 · Rozpoczęcie misji specjalnej 1

Bo w MediaXpert taniej masz. O tak, taniej masz. W MediaXpert wyprzedaż. Rowery w promocji nawet 50% taniej. A do tego na rowery objęte akcją do 50 rat 0% i pół roku nie płacisz. RSO 0%. Cross, Romet, Indiana Górskie, miejskie, elektryki trekkingowe i dla dzieci. Więcej w sklepach i na MediaXpert.pl. Bo w MediaXpert taniej masz. Misja specjalna w RMF FM. Radkiewicz. Cień Bieruta w Ministerstwie Bezpieczeństwa Publicznego. Na początku był samodzielny batalion specjalny złożony z żołnierzy wyszkolonych przez fachowców z NKWD.

4:28 · Zamiana pierwszego sekretarza PPR 1

Potrzebował go nowy pierwszy sekretarz, Bolesław Bierut. Razem z Bierutem przyszedł nowy sposób pracy organów bezpieczeństwa. W rzeczywistości faktycznym szefem bezpieki był Bierut. On to nakazywał aresztowania ludzi, interesował się najdrobniejszymi szczegółami śledztwa nagrywanymi na taśmy dźwiękowe, układał scenariusze procesów pokazowych, poprawiał, zmieniał i uzupełniał akty oskarżenia. Tak o zwyczajach w MBP pisał Jan Nowak-Jeziorański. I miał bardzo dobre źródła informacji. O wszystkim w programach radiowych zza kulisami bezpieki i partii opowiadał Józef Światło, zbiegły na zachód wicedyrektor X Departamentu MBP. Bierut, zasiedziały w Moskwie komunista, czerpał ze wzorów radzieckich. Wszystko było na wzór i podobieństwo Stalina, który w rzeczywistości był szefem NKWD i przy pomocy tej instytucji podporządkował sobie terrorem i czystkami partię.

5:11 · Rola Bieruta w MBP 4

Bierutowi miał w tym pomóc właśnie Józef Światło, z którym Bierut kontaktował się nieoficjalnie z pominięciem drogi służbowej. Minister Radkiewicz nic nie wiedział o ich kontaktach. Historie ucieczki Józefa Światło na Zachód przedstawialiśmy już w odcinku Spowiedź Ubeka. Tym razem krótko przypomnimy tylko najważniejsze fakty z jego życiorysu. Był przedwojennym komunistą i to chyba z tej przyczyny cieszył się niemal bezgranicznym zaufaniem Bieruta. Podstawowym zadaniem Światły w X Departamencie było tropienie obcych agentów i wrogów systemu wewnątrz PPR. Informacje zbierano o każdym działaczu partii, bez względu czy działał gdzieś w trudnych do znalezienia na mapie lolkach górnych, czy w samej Warszawie w biurze politycznym IKC. Doszło do tego, że... Pisał Jeziorański.

Jakub Berman, komunista o niewyszukanym pseudonimie Jakub, oficjalnie pozostawał w cieniu innych działaczy, ale praktycznie był najważniejszą obok Bieruta postacią PPR i PZPR. Czy był również zaufanym towarzyszem towarzysza Bieruta? Na pewno chciał, żeby Bierut tak myślał. Ale Bierut nie wiedział, że towarzysz Jakub w największej tajemnicy kazał Światle założyć kartotekę kochanki Bieruta, Wandy Górskiej. W programach radiowych emitowanych przez Radio Wolna Europa Światło mówił głównie o Bierucie i Bermanie. Światło miał starannie obmyśloną strategię. Główny atak kierował przeciwko Bierutowi i Bermanowi. Rozumował, jak się okazało trafnie, że obaj będą usiłowali przerzucić odpowiedzialność za swoje zbrodnie na innych. Tym innym był właśnie Radkiewicz.

Poza tym Radkiewicz miał piękne polsko-litewskie nazwisko, co też nie było bez znaczenia, zważywszy na żydowskie pochodzenie jego zastępców. Jak się nazywali? Obaj byli wiceministrami bezpieczeństwa publicznego, a nazwiska, co widać na pierwszy rzut oka, były fałszywe. Rumkowski w metryce urodzenia miał napisane Nathan Greenspan Kickiel. Mietkowski to Mojżesz Bobrowicki. To oni, podobnie jak Józef Światło, czyli Lichsztajn, cieszyli się większym zaufaniem Bieruta i Bermana niż Radkiewicz. Aby jednak ukryć prawdę o funkcjonowaniu MBP i uniknąć niewygodnych pytań, postanowiono stworzyć Komisję Biura Politycznego do Spraw Bezpieczeństwa. Znaleźli się w niej Bierut i Berman, dwa jej główni decydenci. Mietkowski z Romkowskim, którzy mieli wykonywać decyzje pryncypałów. A między nimi znalazł się Stanisław Radkiewicz.

Z zebrań tej komisji nie sporządzono protokołów. Zachowały się tylko fragmentaryczne, często trudne do zrozumienia notatki Bieruta. Niemniej to oczywiste, iż była ona zasadniczym ośrodkiem decyzyjnym w całym obszarze działalności bezpieki, a także prokuratur i sądów. Napisał Andrzej Paczkowski w książce Trzy twarze Józefa Światły. Rola Radkiewicza w MBP została ograniczona niemal do zera, co też jemu przeszkadzało. Próbował podać się do dymisji, ale jego prośby odrzucano. Bierut i Berman go potrzebowali, lecz nie do jakiejś konkretnej roboty. Widzieli w nim bardziej kozła ofiarnego w razie jakiejś katastrofy. Katastrofa nadeszła w 1954 roku, kiedy w radiu RWE zaczął mówić Józef Światło.

Pokazano wszystkie 6 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.