#24 - Rynek SAP w Polsce 2024

Cześć, witam Was bardzo serdecznie. Ja nazywam się Dawid Cegła, a to jest kolejny, 24 odcinek podcastu Skuteczne Wdrożenia ERP. Tematem dzisiejszego odcinka jest raport na temat rynku pracy SAP w Polsce dany na 2024 rok oraz prognozy na lata kolejne. Porozmawiałem o tym raporcie z jego twórczynią, Anną Jaglińską-Prawdzik z firmy Awareson. Jest to naprawdę gratka zarówno dla osób, które już pracują w SAP-ie. Chciałbym dowiedzieć się więcej na temat tego, jak ten rynek obecnie funkcjonuje, jeśli chodzi o pracę i dalsze możliwości rozwoju, ale również przede wszystkim dla osób, które chciałyby zacząć pracę w SAP-ie i myślą o przebranżowieniu się lub po prostu spróbowania tę karierę w tę stronę pokierować.

Jeśli chodzi o ten rynek pracy IT, to kilka obszarów nas interesuje szczególnie. Najbardziej SAP, bo z tego wyrośliśmy i w tym się mocno specjalizujemy. Oprócz tego trochę Software Development, DevOps, bezpieczeństwo, chmura. Natomiast ten SAP ma takie szczególne miejsce w naszych serduszkach, bo trochę na bazie rynku pracy i rekrutacji SAP-owych nasza firma powstała. Jak je dołączyłam do firmy trzy lata temu i zobaczyłam, jak dużo wiemy o tym SAP-ie, a jak mało wiedzą ludzie, którzy są poza tym rynkiem, to tak sobie wymyśliłam, że będę chciała trochę więcej zbudować świadomości na rynku na temat SAP-a i rynku pracy SAP-a. Super, ta świadomość faktycznie, ja też to widzę, jak gdzieś obserwując w ogóle rynek i będąc w tym temacie, interesując się tym, co się dzieje, faktycznie rośnie i tutaj między innymi temat naszej rozmowy dzisiaj, czyli raport na temat rynku pracy SAP w Polsce jest jakby dowodem na to, że faktycznie ta świadomość gdzieś mówię, rośnie, są ku temu narzędzia, jest wiedza dostępna.

W żadnych raportach rynkowych, bo robimy też takie ogólne raporty o rynku pracy, każdy chce wiedzieć, jakie są stawki, jakie są trendy, coś takiego też robimy. Natomiast nie ma, ani w tych naszych raportach, tylko trochę miejsca tylko, zawsze był jeden rozdział o SAP-ie, nie było takiego raportu żadnego, gdzie ktoś by się nad SAP-em pochylił, A wiedzieliśmy, że to jest ogromna część rynku. To jest w ogóle, jak oszacowaliśmy, około 120 tysięcy ludzi w Polsce jest tym userami i konsultantami, developerami SAP, czyli bezpośrednio związanymi z tym rynkiem. Czyli cała grupa ludzi. I tak naprawdę nigdzie nie ma stawek, nigdzie nie ma trendów. Trochę ci SAPowcy Taki super rynek, a trochę tacy byli pozostawieni sami sobie. Nikt się nimi nie zainteresował, więc to znam, że my się nimi zainteresujemy.

I w ubiegłym roku powstał, w styczniu ubiegłego roku zrobiliśmy pierwsze badanie, takie trochę na szybko. I powstał raport, w którym wzięło udział prawie 600 badanych. Więc to było takie trochę wow. Robimy coś na szybko, bez jakiegoś budżetu, a powstaje całkiem dobry kawał wiedzy. Więc już w tym roku, w styczniu, podeszliśmy do tego tak na spokojnie, bardziej projektowo. I w badaniu wzięło udział prawie 1200 developerów ABAP i konsultantów funkcjonalnych SAP-a. To była jedna ankieta? Tak. Tak, już taka grupa, już taka naprawdę fajna grupa, ale zrobiliśmy w ogóle dwie ankiety. Jedna była do deweloperów i konsultantów funkcjonalnych, a druga była do menadżerów firm, jakby do ludzi, którzy w firmach odpowiadają za to, jak wyglądają zespoły SAPowe.

No to fajnie, że udało się zorganizować już ten raport, nazwijmy to tak, jak też byś chciała, czyli już też w jakiś taki naprawdę profesjonalny, że tak powiem, w pełni sposób, przy odpowiednim podejściu do tematu. I tutaj też odniosę się do jednej rzeczy, bo taka faktycznie, ja jako osoba, która gdzieś w tym rynku powiedzmy ERP siedzieli praktycznie od początku, bo ja jeszcze studiując ponad 10 lat temu gdzieś o tym SAPie już się dowiadywałem, ale właśnie ten SAP był taki mimo wszystko trochę enigmatyczny. To co było wiadomo o SAPie, to właśnie, że jak już tam jesteś w tym SAPie, to to, że stawki generalnie są wysokie, ale jak to dokładnie wygląda, czy w ogóle dowiedzieć się troszkę więcej szczegółów, to już można powiem

I trzeba było jednak w tym środowisku w jakiś sposób być, żeby móc dalej, żeby móc w ogóle się dostać, czy w ogóle tam zaistnieć. Ale to też siedzi przez te lata, że to się faktycznie zmienia. I też jak już zapoznałem się z tym raportem, to naprawdę bardzo wygląda to jakby I teraz jeszcze kolejna kwestia, jeżeli mówimy właśnie o SAPie, wiadomo, że SAP to można powiedzieć, jest to ojciec, jeśli chodzi o systemy ERP, to jest taki archetyp w ogóle, W ogóle SAP w Polsce jest obecne niespełna 30 lat, chyba 29 lat będzie miał w tym roku.

To wygląda, upraszczając może na początku, jesteśmy w fantastycznym momencie, jeśli chodzi o rynek pracy SAP, bo mamy sporą grupę, w raporcie są dokładne liczby, ja sobie zaraz będę trochę posiłkować i zerkać, natomiast mamy kilkanaście procent ludzi, którzy mają ponad 15 lat doświadczenia, chyba około 14% rynku to są ludzie, którzy już mają ponad 15 lat doświadczenia w SAP-ie. Oni generalnie pracując na rynku pracy IT często mają tego doświadczenia już po 20-25 lat. Chodzi mi o to, że mamy całkiem sporą taką grupę tych, którzy już naprawdę na tym SAPie zęby zjedli, a jednocześnie juniorzy w SAP obecnie to jest około 40% ludzi badanych przez nas. I to jest tak mniej więcej 20% to są ludzie do dwóch lat doświadczenia, tacy wchodzący na ten rynek i kolejne ponad 20% to są ludzie w takim przedziale 2-4 lata.

Ja trochę o nich mówię juniorzy, chociaż ktoś mógłby ich nazwać midami. My sobie te dwie grupy do juniorów zaliczamy w tym raporcie. Więc są ci bardzo już dojrzali, jeśli chodzi o pracę z systemem i ci młodzi. W ogóle widzimy, że SAP bardzo fajnie przyciąga juniorów. Trochę tak sobie myśleliśmy, że my się specjalizujemy w rekrutacjach ekspertów, seniorów i takich mocnych midów, więc o tych juniorach co do zasady nie wiemy jakoś bardzo dużo. Natomiast to badanie pokazuje, że juniorzy wchodzą do SAP-a. Tak mi się wydawało, że taki nudny, stabilny niemiecki system może nie być czymś takim wow dla młodych ludzi, ale jest. Wydaje mi się, że jest dlatego, że są, tak jak wspomniałeś, bardzo dobre stawki. I one stabilnie sobie rosną.

Bardzo bezpieczne zatrudnienie. Bardzo powszechna jest praca na kontraktach, a na tych kontraktach jest ta premia za ryzyko, chociaż w SAP nie ma żadnego ryzyka, że po jednym kontrakcie nie będzie drugiego. Więc on ma wiele takich rzeczy, które przyciągają. Natomiast kluczowe dla mnie jest to, że trzon tego rynku pracy SAP, około jedną trzecią, stanowią ludzie, wiesz co, chyba 40%. Poszukuję się danymi, bo ja wprawdzie znam ten raport na pamięć. Tak, tak, tak jest. Tam jest 80 wykresów w ogóle, więc tak, dlatego nie znam wszystkich liczb. 51% to są ludzie w przedziale wiekowym 30-39 lat, czyli bardzo młodzi, nie w tym sensie mówię bardzo młodzi, że tak sobie wymyśliłam, że powiem, że bardzo młodzi, tylko dlatego, że oni mają do emerytury

Patrząc na wiek emerytalny w Polsce 60-65 lat, oni mają 25-35 lat do emerytury. Czyli to jest taki bardzo stabilny fundament. To są też w większości tzw. millennialsi, o których się raczej mówi, że lubią pracować raczej za dużo niż za mało. To są jeszcze ludzie, którzy dopiero uczą się w tej chwili jakiegokolwiek work-life balance. I mamy też ponad 20% grupę ludzi 40-50 lat. Więc jakby mamy takie duże grono ludzi, którzy już bardzo dobrze SAP znają, ale też mamy prawie 20% napływ ludzi poniżej 30, czyli zarówno demograficznie, jak i jeśli chodzi o seniority, ten rynek wygląda świetnie. I wygląda świetnie szczególnie na tle Europy, bo w Europie my dotarliśmy do takich badań np. odnośnie rynku skandynawskiego, że tamten trzon rynku, który u nas stanowią ludzie po 30, tam stanowią ludzie 55+.

I bardzo fajnie, w SAP nie ma ageismu, w SAP liczą się kompetencje, a nie wiek. Natomiast tamci ludzie za 5-10 lat będą odchodzić na emeryturę. I też konsultanci, z którymi my pracujemy, mówią, że jak jeżdżą na projekty do Niemiec, generalnie do krajów DAH, te Niemcy, kontrakty w Niemczech są najpopularniejsze wśród polskich konsultantów, jeśli chodzi o projekty zagraniczne, to oni mówią, jak tam jedzie 45-latek z Polski, to on mówi, że on jest w zespole najmłodszym. To sprawia, że i na naszym rynku tak się dobrze firmom pracuje i tak chętnie zagraniczne firmy, szczególnie właśnie z krajów DAH, Skandynawii, ale też Stany, tak chętnie sięgają po Polaków. Więc mamy w tej chwili taki popyt z dwóch stron. Przez to, że ci nasi są młodzi, doświadczeni, wykształceni, bo prawie wszyscy mają wyższe wykształcenie,

Co piąte po dyplomówkę. Fantastycznie znają angielski. Chyba tam ze 3% tylko nie zna angielskiego. Uczą się niemieckiego. Więc to jest taka grupa bardzo pożądana w Europie. I widzimy, że ten popyt z zagranicy na Polaków będzie rósł. No bo tamci się starzeją. Tam nikt nie zadbał o przekazywanie wiedzy. No i jakoś tam dbamy. No to można powiedzieć, że mamy w Polsce czas takiego prosperity, jeśli chodzi w ogóle o SAP-a i są złote czasy, najlepsze z tego punktu widzenia. I również ta perspektywa pracy w zagranicznych projektach to też jest coś, co na pewno osoby, które pracują w SAP-ie albo które chciałyby pracować w SAP-ie, to też jest Dobra perspektywa zawodowa, bo można przynajmniej powiedzieć facho nauczyć się w Polsce i później pójść powiedzmy za granicę pracować już w zagranicznych projektach, które też wiadomo z punktu widzenia stawek też już są inne, tak?

Tak, ale też wiesz co, też praca w Polsce jest bardzo ciekawa. Oczywiście, że te zagraniczne projekty są, jest też coś interesującego. Stawki są oczywiście wciąż jeszcze 20, 30, 40 procent wyższe, ale te projekty w Polsce też potrafią być bardzo fajne, bo mamy i polskie firmy produkcyjne, sprzedażowe, logistyczne, które świetne projekty w SAP-ie robią. To teraz w ogóle jest ten moment tranzycji do S4Hana i jest dużo ciekawych projektów, ale mamy też w Polsce takie ogromne międzynarodowe firmy i my we współpracy z tymi firmami czy dla tych firm realizujemy jakby tu w Polsce duże zagraniczne międzynarodowe projekty. Więc to jest tak, że i te stawki w Polsce też bywają fantastyczne, po kilkaset złotych za godzinę nawet, więc jasne, można szukać projektów zagranicznych, ale i tu w Polsce jest nieźle.

To jest też super informacja generalnie, tylko właśnie to tak jakby zaproponowałem jako po prostu jedna z opcji rozwojowych. Już po latach zawsze można też próbować swoich sił za granicą, bo tam też popyt na polskich specjalistów, jak widać, cały czas jest i pewnie z czasem będzie rósł nawet. Super. Bardzo mnie też zaciekawiło to, co powiedziałaś odnośnie juniorów, że ten procent tych osób, które klasyfikujecie jako junior jest naprawdę duży. To też jest duża zmiana przez ostatnie lata, jeśli chodzi o rynek SAP w Polsce. Bo też jeszcze to pamiętam właśnie czasy moje studenckie, czyli już ponad 10 lat temu, to bardziej mówiło się o tym, że legendy mówią, że istnieje jakiś junior w SAP-ie, a teraz to już jest całkiem spory odsetek, jeśli chodzi o osoby pracujące i to też jest bardzo dobrą informacją, bo często jeżeli gdzieś rozmawiam ze słuchaczami podcastu, to właśnie pytają się mnie też o SAP-a, o możliwości,

Jak to wygląda obecnie? I ciągle mówiłem, że to jest jakby, że to się zmienia. Jakby pewne rzeczy, pewne wymagania, jeśli chodzi o wiedzę, czy jakby się cały czas stoją na pewnym poziomie i nie jest jakby tak łatwo totalnie od zera, można powiedzieć, być w SAP-ie, ale to się naprawdę zmienia. Jest popaść na specjalistów i też myślę, że To, że ile osób zostaje konsultantami SAP, które wcześniej były key userami, to też jest duży procent. I to też jest jeden z takich dróg, którym często polecam osobom, które gdzieś tam z tym SAP-em mają powiedzmy styczność, pracują w jakiejś firmie produkcyjnej czy logistycznej i żeby próbowały od tej strony jakby wejść do tej branży.

I myślę, że to co widać w raporcie, to również potwierdza to, że to jest jedno z dróg, żeby w SAP-ie później zajrzeć. Tak, tak, tak. Zbadaliśmy to nawet w tym roku, bo zawsze wiedzieliśmy, że duża część tych ludzi, to co mówisz, to są byli key userzy. Zbadaliśmy to w tym roku i wyszło na to, że 1 trzecia obecnych konsultantów i deweloperów to są byli key userzy. Generalnie połowa badanych była key userami albo chociaż użytkownikami systemu. Jak sobie od tego odejmiemy abaperów, to wyjdzie nam na to, że jakby ponad połowa konsultantów coś wcześniej z SAPem robiła. Ja w ostatnim czasie prezentuję też ten raport naszym klientom, czyli menadżerom IT, czasami dyrektorom IT z dużych firm i kilku podzieliło się ze mną takimi doświadczeniami, że oni faktycznie dają szansę, wyłuskują chętnych użytkowników systemu, a to z fabryk, a to gdzieś tam z działów produkcyjnych, to samo księgowość i kontroling.

I pozwalają się tym osobom przebranżowić, bo to są ludzie, którzy już tak, znają SAP-a jako użytkownicę, bardzo dobrze go znają, znają firmę, muszą się tylko, tylko w cudzysłowie, to nie takie proste, ale muszą się tylko nauczyć systemu jakby od strony technicznej, od strony jego konfiguracji. Co oczywiście wymaga wysiłku, ale jak mamy takiego, jak taki dyrektor ma, czy menadżer człowieka z firmy, który chce się rozwijać, chce w tej firmie zostać, a powiedzmy, że mamy ogromną rotację i oni są w stanie wiele zrobić, żeby nie tracić ludzi, to otwierają taką ścieżkę kariery. I kilku dyrektorów mówiło mi, że robiło to, Rok, dwa, trzy lata temu otwierali taką ścieżkę kariery przed key userami ze swoich firm i że fantastycznie im się ci ludzie potem sprawdzali jako junior konsultanci, czy już też tacy właśnie nabierający większego doświadczenia konsultanci.

Wydrożeń mają na swoim koncie i dużych międzynarodowych projektów, ale jak się do tego zespołu dołoży trochę młodych doświadczeniem i wiekiem, to że też jest fajna dynamika w zespole, że nie mamy samych panów profesorów, którzy pokazują między sobą, jak ogromną mają wiedzę, ale też jak są ci młodzi, to że się robi bardzo fajna dynamika w zespole, więc trochę tak teraz jest, że to jest taki pożądany kształt. Mieć trochę seniorów ekspertów i mieć też midów juniorów, żeby jedni na drugich dobrze działali. Więc jest miejsce na juniorów w SAP, zdecydowanie. To jest taka praktyka, można powiedzieć standard, który no jednak ostatecznie wpływa na tą płynność biznesu i na to, żeby właśnie doszło do tego, że kadra jest jednak już bliżej emerytury i żeby nie... Bo jednak tych juniorów, czy to osoby niedoświadczone, jednak trzeba wdrożyć, trzeba wyszkolić.

To jest ciekawe. Tak, już sobie sięgam do tych liczb. To jest tak, my to pokazaliśmy na stronie 13, jakby ktoś był ciekaw. Raport jest bezpłatny, więc można go sobie pobrać w każdej chwili. To jest tak, że jeśli chodzi o całą grupę badaną, 29-30% jest po informatyce. Ale jak sobie od tego odejmiemy programistów ABAP, którzy to dosyć logiczne, że są po IT, to mamy 20%. A jak sobie zsumujemy ekonomię i finanse, to mamy 25%. Więc chodzi mi o to, że mamy tak samo dużo ludzi w SAP-ie po IT, jak po kierunkach ekonomicznych, jak po zarządzaniu. Logistyków i generalnie inżynierów różnego typu, też mamy po kilkanaście procent.

Chodzi o to, żeby pracować w SAP, czy z systemem SAP, nie musisz być po IT. Oczywiście, jak chcesz być ABPrem, to pewnie fajnie by było. Natomiast jeśli chodzi o konsultantów funkcjonalnych, IT, wykształcenie informatyczne jest tak samo powszechne właściwie jak wiele innych. Mamy 8% wykształconych humanistycznie. Strzelałabym, że to są pewnie ludzie często, nie wiem, gdzieś może tymi HR-owymi modułami zarządzający, czyli byli rekruterzy, byli userzy w tym obszarze. Nie trzeba być po informatyce, no tak, ale można. Tak, są takie obszary, że faktycznie np. księgowość, kontroling czy HR, to na pewno tutaj ta wiedza merytoryczna, jeśli chodzi o sam moduł, jest przede wszystkim istotna, żeby być skutecznym konsultantem.

Tutaj jest to jakby niepodważalne, ale faktycznie to ten odsetek mnie zaskoczył, że jednak tych ludzi z IT jest mimo wszystko Względnie mało, że tak można powiedzieć. To też jest dobrą informacją dla osób, które gdzieś tam planują się przebranżowić właśnie, którzy są tymi key userami na przykład dzisiaj i chcieliby jako konsultant SAP dalej się rozwijać, chcieliby tą swoją karierę w tą stronę jakby przestawić. I teraz właśnie, mówiliśmy o key userach jako o tych osobach, które gdzieś na tej podstawie znają SAPa. A jakie są inne źródła wiedzy o SAPie? W jaki sposób ludzie uczą się tego systemu?

Jak nabywają wiedzę, żeby w ogóle móc zacząć pracę w tym systemie? To jeśli chodzi o statystyki, to one nam pokazują bardzo jasno, że ludzie uczą się SAP-a w ogóle nie ze studiów. Studia są, jak pytaliśmy o źródła wiedzy, najmniej istotnym źródłem wiedzy do pracy z SAP. Studia pomagają o tyle, że jak ktoś jest po finansach, to będzie doskonale rozumiał akcje finansowe w Polsce i pewnie będzie mu łatwiej pracować z FICO. Natomiast takim kluczowym źródłem wiedzy jest uczenie się w praktyce samodzielnie, To dane, a drugim istotnym źródłem w praktyce od innych specjalistów SAP. Kursy i dokumentacja od SAP to też jest takie dosyć istotne źródło.

W ogóle jak zapytaliśmy w takim pytaniu otwartym, czego konsultanci i deweloperzy najbardziej chcą od swoich pracodawców, to najczęściej wpisywali, że Różnych płatnych kursów od SAP-a chcą najbardziej. Natomiast wracając do tego najważniejszego źródła, czyli w praktyce samodzielnie, to dane pokazują to na miasto, natomiast ja też rozmawiam przy tworzeniu innych raportów czy innych tekstów takich eksperckich do nas. Na stronę to konsultanci mówią, że, i wszyscy mówią to samo, to była taka samodzielna dłubanina, albo key user, który miał w firmie dostęp do systemu i trochę sobie gdzieś tam dłubał, czy generalnie korzystanie z jakichś wersji testowych. Samodzielna dłubanina to jest najważniejsze źródło wiedzy o pracy z SAP, a potem z projektu na projekt. Przyglądanie się bardziej doświadczonym, robienie coraz więcej samodzielnie.

No i ta druga rzecz, w praktyce od innych specjalistów SAP i to zarówno na takiej zasadzie, że się junior uczy od seniora, ale też na takiej zasadzie, że jak są moduły, które są blisko siebie, to to jest tak, że już doświadczeni konsultanci uczą się od siebie wzajemnie wiedzy o tych pokrewnych czy współpracujących modułach. Bo w ogóle co jest specyfiką polskiego rynku, to średnio konsultant zna 2,5 modułu, czyli najczęściej wskazywali, że znają 2-3 moduły, co jest w ogóle bardzo nietypowe. Za granicą to jest zwykle jeden moduł i się specjalizują konsultaci w jednym tylko. U nas to są dwa, nawet trzy, co też jest taką ogromną przewagą Polaków. I często firmy mówią, ok, Polacy się już robią drodzy, bo jesteśmy drożsi niż eksperci z południa Europy, na przykład czy Ameryki Południowej.

Dopytowałam o inną rzecz, bo w ogóle oprócz tych dwóch modułów jeszcze, ja nie wiem, wiesz co, gdybym miała zgadywać, to mnie się wydaje, że to jest taka bardzo ambitna grupa zawodowa, bo mówimy o ludziach, którzy doskonale rozumieją biznes, to, że oni się tego niemieckiego uczą, bo wiedzą, że 7% zna niemiecki na poziomie C1, C2 i uczą się niemieckiego, bo widzą, że tam będą lepiej zarabiać. Świetnie negocjują, są ludzie, którzy łączą rozumienie biznesowe i techniczne, czyli są najtwardszymi takimi partnerami negocjacyjnymi, powiedziałabym, dla nas i dla firm. Też te studia podyplomowe, że robią. Chodzi mi o to, że mam po prostu wrażenie, że konsultanci SAP bardzo wysoko, SAP-owcy w Polsce bardzo wysoko sobie stawiają poprzeczkę.