Mentionsy Mentionsy
REPORTAŻ W RADIU KIELCE
REPORTAŻ W RADIU KIELCE

Sandomierska tajemnica ołtarza Wita Stwosza

07.11.2024 ·29 min 52 s · 7 rozdziałów

Przed wybuchem II wojny światowej w Krakowie zapadła decyzja o wywiezieniu ołtarza Wita Stwosza z Bazyliki Mariackiej i ukryciu go w… Sandomierzu. O niezwykłym transporcie i sandomierskich śladach tej historii opowiada dokument Marleny Płaskiej „Sandomierska tajemnica ołtarza Wita Stwosza”. Wystąpili w nim: Urszula Stępień - kustosz Muzeum Diecezjalnego w Sandomierzu; prof. Stanisław Waltoś - autor książki „Grabież ołtarza Wita Stwosza”; ks. bp Krzysztof Nitkiewicz - ordynariusz diecezji sandomierskiej; ks. Piotr Tylec - Dyrektor Biblioteki Diecezjalnej w Sandomierzu; dr hab. Jarosław Adamowicz - kierownik prac badawczo-konserwatorskich ołtarza Wita Stwosza.

5:12 · Wizyta w Bazylice Mariackiej 1

Finis opus coronat. Dzięki Karolowi Estreicherowi w 1938 roku odbył się zjazd Związku Muzeów w Polsce. To on do tego namawiał księdza biskupa Lorka, który wyraził zgodę, aby kolejny zjazd odbył się w Sandomierzu. Wygłoszono wówczas wiele referatów, a Karol Estreicher wygłosił referat o znaczeniu Sandomierza. Miał zresztą dobre kontakty z biskupem Lorkiem. Biskup Lorek był w bardzo bliskich stosunkach, bardzo się lubili z arcybiskupem krakowskim, metropolitą krakowskim, Stefanem księciem Sapiechą. Biskup Jan Kantylorek objął diecezję sandomierską jako administrator apostolski, a nie ordynariusz, czyli pełnoprawny biskup.

11:30 · Zabezpieczenie ołtarza przed wojną 1

I zachował się taki opis pak ołtarza Mariackiego i widnieje na nim podpis biskupa Lorka z datą 1 września 1939 roku i biskup Lorek napisał tam powyższe wymienione paki bez sprawdzania ich zawartości odebrałem. Zapada decyzja, że część, prawdopodobnie cztery największe skrzynie, które ważyły po 800 kg każda, zostały ukryte w przedsionku katedry, a pozostałe zostały zawiezione do gmachu seminarium duchownego. Mamy niedużą odległość do katedry, jakieś 700 metrów, półtora kilometra, może troszkę mniej do seminarium duchownego.

23:57 · Transport ołtarza do Sandomierza 1

Do odebranych, złożonych tamże. Proszę zwrócić uwagę na to tamże. Ja myślę, że w pośpiechu pisane upoważnienie, w którym nie ma nawet wymienionej nazwy Sandomierz, tylko właśnie do złożonych tamże. Części ołtarza Wielkiego Kościoła Najświętszej Panny Marii w Krakowie, na żądanie władz niemieckich i odwiezienie ich do Krakowa. Ja myślę, że to sformułowanie na żądanie władz niemieckich to był też znak dla biskupa Lorca po prostu, że arcybiskup został do tego przymuszony. I właśnie na tym dokumencie widnieje odręczny dopisek biskupa Lorka. Biskup Lorek tam napisał, ołtarz przywiózł 31 sierpnia, ale było to jednak o świcie 1 września 1939 roku pan Karol Estreicher, by zająć się jego zabezpieczeniem, część umieściłem w przedsionku katedry, większość w seminarium.

Pokazano wszystkie 3 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.