Odcinek 79: Kim był Święty Paweł? - ks. Zbigniew Grochowski

Paruzja. No to jest ciekawe, jak oni cały czas wierzyli, że ten Chrystus za chwilę, za chwilę, za chwilę, czy na pewno tak wierzyli, I dlaczego on nie przyszedł i czy to na pewno tak było, czy może trochę inaczej, inny mamy pogląd na to, ale od początku. Co to był za człowiek, który pochodził z Tarsu, dzisiejsza Turcja, A więc widzimy, że on sam się przedstawia pod koniec dziejów apostolskich mamy, gdy mówi do swoich rodaków, już w Jerozolimie mówi jestem Żydem z Tarsu. Określa swoją tożsamość, jest też synem tego narodu, narodu Bożego Wybrania, ale żyjącym w diasporze.

Właśnie w Tarsie, to była stolica Cilicji, dzisiejsza już bardziej wschodnia Turcja. Co oznacza, że faktycznie, tym bardziej zrozumiemy też jego tę siłę, która niosła go w ewangelizacji, by nieść do innych też narodów, bo sam pośród narodów pogańskich wzrastał, tam się najprawdopodobniej urodził i pewien wstępny okres jego życia tam właśnie spędził. Czyli to był człowiek z diaspory. On nie wychował się wśród Żydów ortodoksyjnych, żyjących przy Jerozolimie. Święty Hieronim pisał, że przodkowie Pawła Starsu, czy Szawła, zaraz właśnie, dlaczego dwoje imion, niekoniecznie rodzice, może jeszcze wcześniej, twierdzi, że mieszkali pierwotnie w miejscowości w Giskali w Galilei, a więc no wiadomo, gdzieś pochodzą z Ziemi Świętej,

To możemy wśród muzułmanów bardzo mocno obserwować, no to jest mnóstwo opracowań naukowych. Ja kiedyś na Świętego Pawła popatrzyłem tak samo jak na psychopata. Był rzeczywiście radykalny. No właśnie, ale czy tu możemy znaleźć jakieś takie powiązanie, że człowiek na obczyźnie odcięty od swojej religii, który się tak mocno radykalizuje i sposób jego funkcjonowania no dzisiaj byłby nie do przyjęcia. Takiego przemocowego podejścia do ludzi czasami. Takie mam wrażenie. Więc tak, z jednej strony diaspora może rodzić coś takiego, że w człowieku ta gorliwość jest większa, ale na pewno musi być to rys jego sylwetki, no bo Niekoniecznie jego sąsiedzi czy członkowie rodziny też musieli być tak radykalni, ale pierwsze lata, no mówi się kilkanaście, góra, dwadzieścia lat, żyje w Tarsie, a więc może odszedł się przez to o kulturę, znaczy ociera się o kulturę grecką i jakąś nawet formację

Tu też dość szybko helleniści chcą go zabić, więc wspólnota go odsyła do Tarsu. A więc mamy pierwsze próby ewangelizacji, ale od razu spotyka się z oporem i niebezpieczeństwem i nie wiadomo na ile skuteczne i owocne to było. I spędza kilka lat w Tarsie, co może grozić, tak sobie myślę, jakby zagubieniem tej całej tej prawdy, bo człowiek bez wspólnoty nie ma wzrostu, może w pewnym momencie zacząć wątpić, że to co go spotkało to może była iluzja. I tutaj ogromną rolę, którą odegrał święty Barnaba. Najpierw on w Jerozolimie jeszcze przyprowadził Szawła, którego wszyscy się bali, do apostołów, przedstawił go, rekomendował.

Powiedział, że on naprawdę przeżył nawrócenie, nie bójmy się go. A potem po latach odszukał go w Tarsie i zaprowadził do Antiochi Syryjskiej, gdzie w tamtejszym kościele we wspólnocie wzrastali. Także ja czasami tak mówię w skrócie, że gdyby nie Barnaba, to być może nie mielibyśmy świętego Pawła. Ogromną rolę odegrał, aczkolwiek parę lat później ich drogi się rozeszły. To też taki paradoks troszeczkę, że pierwsza podróż misyjna jeszcze wspólnie, ale później, mówiąc kolokwialnie, poprztykali się o Jana zwanego Markiem, to nasz ewangelista Marek. Który był kuzynem krewnym Barnaby. Barnaba chciał go wziąć znowu na podróż misyjną, w drugą. Ale w czasie pierwszej podróży Marek ich zostawił w międzyczasie. Okazał się no jakiś trochę nieodpowiedzialny, nieokrzesany.

Paweł był zdenerwowany z tego tytułu i na tyle się. Emocje wzięły górę, że się rozeszły ich drogi, a więc Barnaba z Markiem pewnie pojechali i z powrotem udali się na Cypr, a Paweł inną drogą, być może zahaczając o swój rodzinny Tars, udał się do dzisiejszej Azji Mniejszej, dzisiejsza Turcja, a potem nawet i Grecja. Tak więc dopiero samodzielne działanie Pawła jest w czasie drugiej podróży, chociaż w czasie pierwszej. Jeżeli źródłem wiarygodnym są dzieje apostolskie, to zauważymy, to co zacząłem już mówić, że od momentu spotkania z Sergiuszem Paulusem, Szaweł staje się Pawłem i staje się jak gdyby liderem tej misji. Bo wyrusza z Barnabą i tu niewątpliwie Barnaba przewodzi.

I ten oficer rzymski nagle się przeraził. I mówi, o, jesteś obywatelem, a słuchaj, ja sobie kupiłem obywatelstwo za wysoką sumę, a ty jak zdobyłeś? A Paweł mówi, a ja mam je od urodzenia. Paradoksalnie Paweł jest bardziej obywatelem rzymskim niż ten rzymski oficer. To jest ciekawe. Otóż musiał obywatelem rzymskim być co najmniej ojciec Świętego Pawła. Nie wiemy, czy byli niewolnikami i zostali, stali się wyzwoleńcami i nabyli obywatelstwo. Czy, jak to bywało czasami, jakieś miejscowości otrzymywały takie prawo od cesarza, że proszę bardzo, wszyscy mieszkańcy tego miasta stają się wolni i na przykład stają się obywatelami rzymskimi na dodatek. Sam Tars,

To było w ogóle znaczące miasto, mówiłem stolicja Cylicji i Strabon historyk twierdził, że Rozwój kultury był w Tarsie porównywalny z Atenami czy Aleksandrią. I była to Civitas Libera, czyli miasto mające swoją własną autonomię i własnymi prawami się też rządziło Tars. I może fakt mieszkania w Tarsie dał im wolność, ale sam... A jest takie prawdopodobieństwo, że jego ojciec nie był Żydem? Bo matka na pewno była, to wiemy. Żydowskość dziedziczyśmy po matce, bo matka jest pewna. Ale powiedzmy,

Moglibyśmy próbować takie hipotezy wysuwać, ale mamy też choćby świadectwo Hieronima, który sugeruje, że to była jednak żydowska rodzina pochodząca z Galilei. Czy Hieronim też ma niezbite jakieś dowody, to też nie wiemy. Ale on mówi o czysto żydowskiej rodzinie i takim pochodzeniu Pawła Otobojga. A Hieronim to jest jaki czas? No to mamy czwarty, piąty wiek. To już trochę czasu minęło. Także jasne, że mogą być też i tutaj niepewności w ich przesłaniu. Także jest obywatelem rzymskim. Zobaczmy, pewien atut posiada. Po drugie, mieszkając w Tarsie, może jako ten chłopak słyszał jakieś debaty filozoficzne na ulicach. Coś tam, jakąś formację mógł grecką pobrać w szkole. Dlatego język grecki Świętego Pawła jest na dobrym poziomie.