255. „What about Dick?”, czyli Dick Cheney, część 1
3 listopada, w wieku 84 lat, zmarł Dick Cheney. Większość z nas kojarzy go jako wiceprezydenta u boku George’a W. Busha, głównego architekta całej tzw. „wojny z terrorem”, człowieka, który kłamstwami doprowadził do inwazji na Irak, a zatem pośrednio odpowiedzialnego za tysiące ofiar tej wojny; człowieka, który w imię bezpieczeństwa narodowego gotów był na wszystko, w tym podsłuchiwanie i tortury; człowieka, który doprowadził do zrujnowania reputacji USA na arenie międzynarodowej.Historia Dicka Cheneya jest jednak znacznie dłuższa - pierwsze szlify zdobywał bowiem już w Białym Domu Richarda Nixona i Geralda Forda w latach 70. XX wieku. W pierwszym z dwóch odcinków o życiu i czasach Cheneya chcemy opowiedzieć o drodze, która doprowadziła go z Casper w Wyoming do Waszyngtonu; o tym, jak z niewylewającego za kołnierz przegrywa stał się najmłodszym szefem sztabu Białego Domu w historii. O relacji Cheneya z najważniejszym człowiekiem w jego karierze - Donaldem Rumsfeldem; o ich wspólnych intrygach, „halloweenowej masakrze”, ambicjach prezydenckich. O karierze Cheneya w Kongresie, która mogła z niego uczynić republikańskiego spikera Izby Reprezentantów, ale przerwał ją nieoczekiwany awans - na sekretarza obrony. O tym w jaki sposób z człowieka, który miał znaleźć Bushowi juniorowi wiceprezydenta, sam tym wiceprezydentem został.Karierę Cheneya można podsumować pytaniem, które towarzyszyło mu całe życie: „What about Dick?”, „A może Rychu?”. Posłuchajcie o człowieku, który zawsze lepiej czuł się na tylnym siedzeniu i który wielokrotnie okazywał się najlepszym drugim wyborem: o niepozornym Dicku, który pod aurą umiarkowanego lojalisty zawsze skrywał gigantyczną ambicję.
To jest naprawdę niezwykłe, no bo oto okazuje się, że... Donald Rumsfeld i Dick Cheney to byli politycy jakby centrowego nurtu partii republikańskiej, którym nie podobał się zbytni konserwaty. Bardzo by się na ciebie obraził Dick Cheney, jakbyś go nazwał umiarkowanym politykiem, bo później jak go tak nazywano, to wyraźnie protestował. Wtedy nie był politykiem, wtedy był stażystą ważniejszego od siebie człowieka. W każdym razie młodo-turcy Ramsfelda doprowadzili do wyboru na szefa klubu w Izbie Reprezentantów umiarkowanego kongresmena Geralda Forda. I później, kiedy Ford zostanie nieoczekiwanie wiceprezydentem Nixona, a później prezydentem, no to kariera Rumsfelda wystrzeli. Na razie w szarże mamy do czynienia z sytuacją, w której jest młody, obiecujący kongresmen Donald Rumsfeld, który porzuca swoją karierę w Izbie.
No i kiedy Ford zostaje, jak już powiedzieliśmy, tym prezydentem w 1974 roku, no to Rumsfeld wchodzi do administracji Forda, dlatego że jest człowiekiem Forda po prostu. A Ford potrzebuje swoich ludzi, którzy będą po pierwsze, którym będzie ufał, a po drugie będą ludzie nieskażeni aferą Watergate i zbytnimi kontraktami z Richardem Nixonem. No chociaż, jak powiedzieliśmy, Ramsfeld był członkiem administracji Nixona i podobno... No to nie było bardzo ważne stanowisko. Mówi się szef biura, wiesz, ekonomicznej. To była zresztą taka agencja, której ani Ramsfeld nie cenił. ale wziął to stanowisko, no bo to jakiś stopień w karierze, ani nie cenił tego Richard Nixon, więc... Chociaż sam osobiście Ramsfelda przedstawiał, kiedy ten obejmował stanowisko.
No tak, ale oto Gerald Ford zostaje prezydentem i nie jest prezydentem silnym, no bo jest, jak państwo na pewno wiedzą, jedynym prezydentem w historii, który nie został wybrany w ogóle, no bo nie był nawet wiceprezydentem. To wszystko zmianowania. Ale początkowo Ford mówił, że nie będzie się ubiegał o uzyskanie jak gdyby pełnej... kadencji, zmienia zdanie, tylko o ile na początku cieszy się dużą popularnością, no to po ułaskawieniu Nixona ta popularność leci na łeb, na szyję i jak zbliżają się wybory, to i Ford nie jest specjalnie popularny i rośnie mu konkurent. w postaci Ronalda Reagana. No i ludzie Forda, czyli m.in. Rumsfeld, który za prezydentury Forda zostaje, uwaga, szefem sztabu Białego Domu, szefem gabinetu, szefem personelu, czyli chief of staff.
No i oczywiście ci szefowie sztabu są czasem potężniejsi, czasem mniej. Za Nixona taką osobą był Haldeman, który był bardzo potężnym szefem sztabu i razem z doradcą o nazwisku Ehrlichman zwani byli jako owczarki niemieckie, no bo też z tego powodu, że bronili dostępu do prezydenta. No i teraz taką drugą parą zostają Rumsfeld i Cheney, dlatego że Cheney zostaje zastępcą Rumsfeldu. wice szefem personelu Białego Domu i kiedy Rumsfeld w jakichś przesunięciach gabinetowych zostanie najmłodszym szefem Pentagonu w historii, najmłodszym sekretarzem obrony w historii w administracji Forda, no to naturalnym jego następcą na stanowisku szefa personelu, czy też szefa sztabu, czy też szefa gabinetu, bo tam mamy różne tłumaczenia tego chief of staff, zostaje Dick Cheney.
Bardzo młody Dick Cheney, przed czterdziestką proszę państwa zostaje... 34 lata to grubo przed czterdziestką. Tak, no i to jest niesamowite, bo to minęło po prostu 7 lat od momentu, kiedy przybywa do Waszyngtonu jako stażysta. Po 7 latach jest szefem gabinetu prezydenckiego w Białym Domu. To jest niesamowita kariera. Ja tylko dodam, bo Piotr tak powiedział, no jakieś przesunięcia w Białym Domu, a to ma nawet swoją nazwę, proszę ciebie, te przesunięcia. To się nazywa masakra halloweenowa. To w odróżnieniu od masakry sobotniej nocy, która też była. Też była, a to za Nixona. Tak, a za Forda była masakra Halloweenowa. Halloween Massacre i która została przygotowana m.in. przez Rumsfelda i Cheneya. I to jest właśnie określenie związane z reorganizacją gabinetu Forda z 4 listopada 1975 roku.
No i chodziło o to, żeby te pozostałości po administracji, pozostałości osobowe po administracji Nixona. Złogi nixonowskie. Dokładnie, wyeliminować lub ograniczyć ich wpływy, bo perspektywy na sukces Forda i w prawyborach, nie mówiąc już o wyborach właściwych, wyglądały kiepsko. I to było tak, że zarówno Rumsfeld, jak i Cheney złożyli na ręce prezydenta pod koniec października rezygnację. Tylko do listów dołączyli takie... taką notatkę, memorandum zawierającą analizę, jakie są źródła problemów administracji i co należałoby zrobić. I oczywiście te źródła były osobowe, wskazywali głównych winnych, niejakiego Roberta Hartmana, który był szefem sztabu, czy szefem personelu Forda, kiedy ten był wiceprezydentem.
Rumsfeld zostaje sekretarzem obrony, jak Piotr wspomniał. Cheney zostaje szefem sztabu. Kissinger zostaje pozbawiony tych dwóch funkcji, to znaczy zachowuje jedną, sekretarz stanu przestaje być doradcą do spraw bezpieczeństwa narodowego i pojawia się nowy szef CIA, którego również państwo mogą znać, bo jest nim George H.W. Bush. To nazwisko i jego administracja także jeszcze wróci. Donald Rumsfeld był, proszę Państwa, bardzo ambitnym politykiem. Donald Rumsfeld chciał być prezydentem. Po pierwsze chciał być wiceprezydentem Forda w 76 roku, ale uznano, że jednak lepszy będzie Bob Dole, ale później myślał, że może uda mu się wystartować w jakichś kolejnych latach i mówiło się na przykład, że nominacja Busha na szefa CIA była też zaplanowana przez Rumsfelda właśnie jako próba zneutralizowania Busha, bo Bush
mógł być wtedy już rozważany jako kandydat na prezydenta partii republikańskiej, no ale jak dostanie angaż do CIA i to jeszcze szefa tej agencji, no to z kariery prezydenckiej zrezygnuje. Więc Donald Rumsfeld, proszę Państwa, polityk bardzo ambitny, który no... Chciał więcej. A Dick Cheney był jakby odwrotnością Rumsfelda. Zawsze był jego numerem dwa. Zawsze był jakby trochę na tylnym siedzeniu. Nawiasem mówiąc, jego kryptonim dla Secret Service wtedy, w czasie prezydentury Forda, to był właśnie Backseat. tylne siedzenia. I wszyscy powtarzali, że Cheney jest low-key, że to jest taki właśnie niepozorny człowiek. No i zawsze był takim człowiekiem drugiego wyboru.
Tam przywoływano przykłady takie... Jakie kartki pocztowe powinna wysłać pierwsza dama z okazji świąt Bożego Narodzenia, jaką zastawę podać, jak zorganizować przyjęcie, on się może i tym zajmować. Kariera na tym poważnym stanowisku Dicka Cheney'a nie trwa długo, bo jak państwo wiedzą, choćby z odcinka o Jimmy Carterze, który też mieliśmy, Gerald Ford przegrywa wybory i Dick Cheney musi sobie znaleźć nową posadę. Dick Cheney, ale i Donald Rumsfeld. Wszyscy absolwenci administracji Forda coś muszą ze sobą zrobić. No i Dick Cheney stwierdza, że będzie reprezentował swój rodzinny stan Wyoming w Izbie Reprezentantów.
Jest to wielki sukces wojskowy oczywiście. wyzwolenie Kuwejtu i odparcie Sadama Husajna, natomiast przerywany w połowie, wbrew zdaniu Dicka Chenera, który uważał, że należy iść na Bagdad i obalić Husajna, natomiast prezydent Bush decyduje, że tego nie robi, zostawi to samym Irakijczykom. No, jak wiadomo, nic z tego nie wyszło. Saddam Hussein przetrwał, okopał się, zintensyfikował terror. Cheney znowu nie zgadzał się z decyzją szefa, ale jako lojalny, podwładny milczał. Ale to go nauczyło podobno, że nie należy zostawiać spraw niedokończonych. On był jeszcze, powiedzieliśmy, że tym co ukształtowało go politycznie, no były te doświadczenia w administracji Nixona i później w administracji Forda i ten spór między prezydentem a kongresem, no ale oczywiście jak wszystkich ludzi jego pokolenia, trauma po Wietnamie, to znaczy ta przegrana Stanów Zjednoczonych i ciągłe to...
Bo Halliburton jest w Teksasie. Tak, więc Dick Cheney musi bardzo szybko zmienić swoją rejestrację wyborczą z powrotem na Wyoming. Ale znowu, Teksas i Wyoming, bardzo republikańskie stany, żadnego tutaj otwarcia na stany demokratyczne czy stany bitewne nie ma. Poglądy polityczne... No tutaj też nie ma żadnej równowagi. George W. Bush jest bardzo konserwatywny. Dick Cheney też jest bardzo konserwatywny, dlatego że to, że on zaczynał karierę jako człowiek Forda, czyli umiarkowanego republikanina, no to sprawiło, że wielu ludzi uważało, że on też jest takim umiarkowanym rockefellerowskim republikaninem właśnie. Tymczasem ilekroć Dick Cheney coś robił, zwłaszcza w kongresie, to zawsze...
Pokazano wszystkie 11 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.
3 listopada, w wieku 84 lat, zmarł Dick Cheney. Większość z nas kojarzy go jako wiceprezydenta u boku George’a W. Busha, głównego architekta całej tzw. „wojny z terrorem”, człowieka, który kłamstwami doprowadził do inwazji na Irak, a zatem pośrednio odpowiedzialnego za tysiące ofiar tej wojny; człowieka, który w imię bezpieczeństwa narodowego gotów był na wszystko, w tym podsłuchiwanie i tortury; człowieka, który doprowadził do zrujnowania reputacji USA na arenie międzynarodowej.
Historia Dicka Cheneya jest jednak znacznie dłuższa - pierwsze szlify zdobywał bowiem już w Białym Domu Richarda Nixona i Geralda Forda w latach 70. XX wieku. W pierwszym z dwóch odcinków o życiu i czasach Cheneya chcemy opowiedzieć o drodze, która doprowadziła go z Casper w Wyoming do Waszyngtonu; o tym, jak z niewylewającego za kołnierz przegrywa stał się najmłodszym szefem sztabu Białego Domu w historii. O relacji Cheneya z najważniejszym człowiekiem w jego karierze - Donaldem Rumsfeldem; o ich wspólnych intrygach, „halloweenowej masakrze”, ambicjach prezydenckich. O karierze Cheneya w Kongresie, która mogła z niego uczynić republikańskiego spikera Izby Reprezentantów, ale przerwał ją nieoczekiwany awans - na sekretarza obrony. O tym w jaki sposób z człowieka, który miał znaleźć Bushowi juniorowi wiceprezydenta, sam tym wiceprezydentem został.
Karierę Cheneya można podsumować pytaniem, które towarzyszyło mu całe życie: „What about Dick?”, „A może Rychu?”. Posłuchajcie o człowieku, który zawsze lepiej czuł się na tylnym siedzeniu i który wielokrotnie okazywał się najlepszym drugim wyborem: o niepozornym Dicku, który pod aurą umiarkowanego lojalisty zawsze skrywał gigantyczną ambicję.