255. „What about Dick?”, czyli Dick Cheney, część 1
3 listopada, w wieku 84 lat, zmarł Dick Cheney. Większość z nas kojarzy go jako wiceprezydenta u boku George’a W. Busha, głównego architekta całej tzw. „wojny z terrorem”, człowieka, który kłamstwami doprowadził do inwazji na Irak, a zatem pośrednio odpowiedzialnego za tysiące ofiar tej wojny; człowieka, który w imię bezpieczeństwa narodowego gotów był na wszystko, w tym podsłuchiwanie i tortury; człowieka, który doprowadził do zrujnowania reputacji USA na arenie międzynarodowej.Historia Dicka Cheneya jest jednak znacznie dłuższa - pierwsze szlify zdobywał bowiem już w Białym Domu Richarda Nixona i Geralda Forda w latach 70. XX wieku. W pierwszym z dwóch odcinków o życiu i czasach Cheneya chcemy opowiedzieć o drodze, która doprowadziła go z Casper w Wyoming do Waszyngtonu; o tym, jak z niewylewającego za kołnierz przegrywa stał się najmłodszym szefem sztabu Białego Domu w historii. O relacji Cheneya z najważniejszym człowiekiem w jego karierze - Donaldem Rumsfeldem; o ich wspólnych intrygach, „halloweenowej masakrze”, ambicjach prezydenckich. O karierze Cheneya w Kongresie, która mogła z niego uczynić republikańskiego spikera Izby Reprezentantów, ale przerwał ją nieoczekiwany awans - na sekretarza obrony. O tym w jaki sposób z człowieka, który miał znaleźć Bushowi juniorowi wiceprezydenta, sam tym wiceprezydentem został.Karierę Cheneya można podsumować pytaniem, które towarzyszyło mu całe życie: „What about Dick?”, „A może Rychu?”. Posłuchajcie o człowieku, który zawsze lepiej czuł się na tylnym siedzeniu i który wielokrotnie okazywał się najlepszym drugim wyborem: o niepozornym Dicku, który pod aurą umiarkowanego lojalisty zawsze skrywał gigantyczną ambicję.
Ten sam rocznik, tylko Dick Cheney urodził się... W styczniu przyczyną śmierci były powikłania po zapaleniu płuc oraz choroby serca i układu krążenia, poinformowała rodzina w oświadczeniu. O chorobach serca to dużo będzie. No właśnie, choroba serca towarzyszyła czynejowi przez większość jego dorosłego życia i budziła kontrowersje w czasie, kiedy pełnił ten drugi najważniejszy urząd w państwie. czyli wiceprezydenta w administracji George'a W. Busha, a pierwszy z wielu zawałów, bodaj pięciu zawałów serca, przeszedł Dick Cheney w wieku 37 lat. W 1978 roku Dick Cheney miał pierwszy zawał serca, a później, jeśli są Państwo ciekawi, kolejne zawały serca Dicka Cheneya, to...
1984, 1988, 2000, w 2000 włożono mu stęty, a w 2001 kardiowerter defibrylator serca. A później jeszcze doczekał się nawet przeszczepu serca, co muszę powiedzieć jest dość zaskakujące u człowieka w podeszłym wieku po pięciu zawałach, no ale... I miał ogromne serce podobno. Tak mówił lekarz, który dokonywał tego zabiegu. W oświadczeniu po śmierci Cheneya były prezydent George W. Bush, opisał go jako kogoś, kto zapewniał taki spokój i pewność w Białym Domu w czasie wielkich wyzwań. To był cytat, dając znowu cytat, szczere rzeczowe rady. Ale powiedzieć o Cheneyu, że był tylko doradcą George'a W. Busha w Białym Domu, to można różne rzeczy o Dicku Cheneyu mówić, można go lubić lub...
No więc opowiemy Państwu o życiu i czasach Dicka Cheneya, bo to bardzo ciekawa jest kariera, trzeba powiedzieć. Ten człowiek całe życie był w służbie państwowej, z wyjątkiem pięciu lat prezesowania gigantowi naftowemu Halliburton. Co też ma związek później z wojną w Iraku. Oczywiście, ale generalnie jest to człowiek, którego naprawdę kariera jest znacznie dłuższa niż tylko 8 lat wiceprezydentury u George'a W. Busha. I jest naprawdę wyjątkowa. Otóż Dick Cheney, czyli Richard Bruce Cheney urodził się 30 stycznia 1941 roku w miejscowości Lincoln w stanie Nebraska jako najstarsze strojga dzieci w rodzinie uwaga, demokratów. Takich demokratów w tradycji Franklina Delano Roosevelta. Zresztą bardzo byli dumni z tego, że ich syn Dick urodził się w urodziny prezydenta Roosevelta, urzędującego wówczas prezydenta Roosevelta.
Rumsfeld zostaje sekretarzem obrony, jak Piotr wspomniał. Cheney zostaje szefem sztabu. Kissinger zostaje pozbawiony tych dwóch funkcji, to znaczy zachowuje jedną, sekretarz stanu przestaje być doradcą do spraw bezpieczeństwa narodowego i pojawia się nowy szef CIA, którego również państwo mogą znać, bo jest nim George H.W. Bush. To nazwisko i jego administracja także jeszcze wróci. Donald Rumsfeld był, proszę Państwa, bardzo ambitnym politykiem. Donald Rumsfeld chciał być prezydentem. Po pierwsze chciał być wiceprezydentem Forda w 76 roku, ale uznano, że jednak lepszy będzie Bob Dole, ale później myślał, że może uda mu się wystartować w jakichś kolejnych latach i mówiło się na przykład, że nominacja Busha na szefa CIA była też zaplanowana przez Rumsfelda właśnie jako próba zneutralizowania Busha, bo Bush
Okazuje się jednak, że wybór prezydenta Busha, czyli senator John Tower jest nie do zaakceptowania przez Senat i Senat odrzuca tę kandydaturę ze względu na oskarżenia o nadużywanie alkoholu i w cudzysłowie mówię nadużywanie kobiet. jest womanizer i alcohol abuse. Albo nawet molestator. John Tower z Teksasu, senator, były już wtedy, ale to rzeczywiście jest bezprecedensowa sytuacja, w której po pierwsze Senat odrzuca nominację prezydenta na stanowisko sekretarza obrony. To były czasy, kiedy takie rzeczy się nie zdarzały. To był pierwszy raz. Pierwszy raz, a po drugie jest to były senator, czyli kolega ludzi, którzy teraz głosowali, bo on tym senatorem przestał być dopiero co.
No więc jest to potężny cios w administrację Busha, ale też osobisty cios dla Johna Towera. No i prezydent Bush nie ma swojego wymarzonego sekretarza obrony, więc pojawia się znowu pytanie, what about Dick? No i Senat mówi, very good. They say yes to Dick. Tak jest i akceptują go jednogłośnie. Akceptują tę kandydaturę, a kiedy Cheney zostaje sekretarzem obrony, wybiera nowego szefa kolegium połączonych szefów sztabów. Na czele tej instytucji staje postać pewnie państwu znana, bo jest to Colin Powell, czyli pierwszy... czarny żołnierz na tym stanowisku, pierwszy Afroamerykanin na tym stanowisku, młody relatywnie wówczas, młodszy od wielu innych potencjalnych kandydatów.
I jakby ta jedna kampania była prawdziwą kampanią, ta w 78 roku, a poza tym to już właściwie, wiesz, czysta formalność. Dick Cheney nie cenił tych wszystkich rzeczy, które musi robić polityk Stanów Zjednoczonych, czyli tego całowania dzieci, ściskania rąk, pytania jak się pan ma, co się u was dzieje, ojej, to bardzo ciekawe, chętnie pomogę. Dick Cheney tego nienawidził. I kandydowanie na prezydenta z tym się wiąże. I nie lubił się też kierować zdaniem opinii publicznej. To już w czasie prezydentury George'a Busha Młodszego, kiedy prezydent tracił na popularności i zapytano o to, czy traci na popularności prezydent ze względu na wojnę w Iraku, miał odpowiedzieć.
No ale to kiedy tam, Łukaszu, to już dawno Dick Chen i tam Halliburton się wtedy nie udzielał. No tak, ale kiedy odszedł w 2000, a w 2003 zaczyna się wojna w Iraku. To tak, ale blisko. Co się wydarza w roku 2000? Otóż, proszę Państwa, wybory prezydenckie i nominat partii republikańskiej George W. Bush, gubernator Teksasu, syn poprzedniego prezydenta, Georgia Herberta Walkera Busha, powierza Dickowi Chenneyowi znalezienie mu kandydata lub kandydatki na wiceprezydenta. No bo tak to jest, że przeważnie kandydat czy nominat partyjny powołuje jakąś ekipę, która ma mu znaleźć partnera lub partnerkę. Ale do czego potrzebujesz do tego człowieka?
Tak jak czytałem, to kandydaci podawali wpłaty sprzed ostatnich 20 lat na moje konto, prezenty wręczane dzieciom przez różnych ludzi. Naprawdę, jakie pigułki łykają i na co. Kiedy ostatni raz byli u stomatologa. Absolutnie wszystko. I to wszystko na marne. Takie to biurko Dicka Chenera. No ale ostatecznie idzie na marne, bo... Bo Dick Cheney patrzy na te kwestionariusze i mówi, hmm, to się wszystko do niczego nie nadaje. A George Bush patrzy na Dicka Cheneya i mówi, może... A Dick mówi... Nie. I tutaj państwa zaskoczymy, no bo też jest takie przekonanie, że Dick Cheney to jakby to wszystko zorganizował włącznie z wyborem George W. Busha na prezydenta i tym, że Bushem sterował.
Spróbujemy się odnieść do tej kwestii później, natomiast początkowo faktycznie, kiedy Bush proponuje czernyjowy wiceprezydenturę, Cheney mówi nie, dlatego, że jest o tyle doświadczonym politykiem, że wie, że bycie wiceprezydentem to jest proszę państwa najgorsza robota na świecie. No ale kiedy okazuje się, że ci kandydaci prześwietlani nie spełniają oczekiwań... Czeneja chyba bardziej niż Busha. Ostatecznie się na to godzi, ale ma umowę z Bushem. Znaczy właśnie, jak wyglądała ta umowa, to jest ciekawe. bo właściwie każdy wiceprezydent się tak umawia, że oczywiście będzie aktywny, że będzie dopuszczany na wszelkie spotkania i prezydent będzie go konsultował. Odwołuję się do ulubionego mojego serialu VIP, gdzie właśnie tak wyglądają zawsze negocjacje na wiceprezydenta, kiedy prezydent, prezydentka mówi tak, tak, będziesz pierwszą osobą, z którą się będę konsultował.
Natomiast ostatecznie Cheney umawia się z gubernatorem Bushem, że będzie właśnie miał taką... ma szeroką rolę, że będzie mógł zaangażować się we wszystkie sprawy, jakie go będą interesowały, będzie mógł uczestniczyć w każdym spotkaniu, w jakim będzie chciał uczestniczyć i wtedy się godzi. A z perspektywy Busha, Cheney ma dwie zasadnicze moim zdaniem zalety. Widzę, Jest przystojnym człowiekiem o świetnym zdrowiu, który zawsze może zastąpić prezydenta Busha. No to jest akurat pewien problem, bo już ma tych kilka zawałów na koncie. Wiekowo nie jest jeszcze tak źle, no bo to jest przecież ma 59 lat w 2000 roku. Ale jest już po trzech zawałach. No tak. Czwarty będzie miał właśnie w 2000 roku, wtedy włożą mu stęty.
Nie, Czerny widział się raczej jako ktoś w rodzaju premiera właściwie, jakby taka osoba, która zajmuje się tymi bieżącymi sprawami w administracji, podczas gdy prezydent jest głową państwa, ale głową rządu jest trochę wiceprezydent. No czyli nie vice president, tylko co-prezydent. Prezydentura George'a W. Busha zaczyna się w styczniu 2001 roku. Udaje się jedno duże osiągnięcie, na którym zależało także czynejowi, czyli obniżka podatków, bo wtedy, proszę Państwa, mamy do czynienia z czasem wyjątkowym w amerykańskiej historii, otóż mieli nadwyżkę budżetową, w związku z tym postanowili obniżyć podatki. Dziękujemy panu Bill Clinton. Tak.
Clinton doprowadził do nadwyżki budżetowej. Ekipa Busha obniżyła podatki zgodnie z tą filozofią Cheneya, o której później zresztą sam mówił, że można obniżyć podatki i jednocześnie zwiększyć wydatki na obronność. No bo jak obniżymy podatki, to ludzie będą je chętniej płacić w związku... a gospodarka będzie się szybciej rozwijać, w związku z tym ostatecznie po obniżeniu podatków przychody z podatków będą większe i dzięki temu przeznaczymy więcej na obronność. Kto to wiedział z serwetki, na której narysował mu to pan Laffer? Jak było w rzeczywistości, to państwo wiedzą doskonale, że deficyt Stanów Zjednoczonych po prezydenturze Busha jest. Oczywiście wystrzelił w górę, ale główną przyczyną tego
rosnącego deficytu, były wydatki na zbrojenia nie w czasie pokoju, ale w czasie wojny, bo za prezydentury Busha Stany Zjednoczone rozpoczęły dwie najdłuższe w swojej historii wojny. Za ich rozpoczęcie odpowiadał Dick Cheney, zawsze jeden z najbardziej, nie najbardziej jastrzębio nastawiony polityk w otoczeniu prezydenta. I tak skutecznie chodził na te wszystkie spotkania, do czego miał prawo. I tak skutecznie przekonywał, że Amerykanie w te dwie wojny się zaangażowali. O ile zaangażowanie w Afganistanie jest zrozumiałe, o tyle w Iraku. To już było znacznie bardziej kontrowersyjne. O tym, jak do tego doszło, opowiemy Państwu w kolejnym odcinku, bo już mamy... Tak się nam dobrze rozmawia, proszę Państwa, a już jest tak...
Pokazano wszystkie 14 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.
3 listopada, w wieku 84 lat, zmarł Dick Cheney. Większość z nas kojarzy go jako wiceprezydenta u boku George’a W. Busha, głównego architekta całej tzw. „wojny z terrorem”, człowieka, który kłamstwami doprowadził do inwazji na Irak, a zatem pośrednio odpowiedzialnego za tysiące ofiar tej wojny; człowieka, który w imię bezpieczeństwa narodowego gotów był na wszystko, w tym podsłuchiwanie i tortury; człowieka, który doprowadził do zrujnowania reputacji USA na arenie międzynarodowej.
Historia Dicka Cheneya jest jednak znacznie dłuższa - pierwsze szlify zdobywał bowiem już w Białym Domu Richarda Nixona i Geralda Forda w latach 70. XX wieku. W pierwszym z dwóch odcinków o życiu i czasach Cheneya chcemy opowiedzieć o drodze, która doprowadziła go z Casper w Wyoming do Waszyngtonu; o tym, jak z niewylewającego za kołnierz przegrywa stał się najmłodszym szefem sztabu Białego Domu w historii. O relacji Cheneya z najważniejszym człowiekiem w jego karierze - Donaldem Rumsfeldem; o ich wspólnych intrygach, „halloweenowej masakrze”, ambicjach prezydenckich. O karierze Cheneya w Kongresie, która mogła z niego uczynić republikańskiego spikera Izby Reprezentantów, ale przerwał ją nieoczekiwany awans - na sekretarza obrony. O tym w jaki sposób z człowieka, który miał znaleźć Bushowi juniorowi wiceprezydenta, sam tym wiceprezydentem został.
Karierę Cheneya można podsumować pytaniem, które towarzyszyło mu całe życie: „What about Dick?”, „A może Rychu?”. Posłuchajcie o człowieku, który zawsze lepiej czuł się na tylnym siedzeniu i który wielokrotnie okazywał się najlepszym drugim wyborem: o niepozornym Dicku, który pod aurą umiarkowanego lojalisty zawsze skrywał gigantyczną ambicję.