Giulio Douhet „Panowanie w powietrzu”

Obraz systemowy jest bardzo złożony, jak każdej wojny, w związku z czym były niezwykle ważne pozycje traktaty książki o charakterze samej wojny, o jej charakterze militarnym, gospodarczym, społecznym, psychologicznym. Dzieła generała Sikorskiego, dzieło generała Ludendorfa niewątpliwie są książkami, które opisują przyszłą wojnę w bardzo szerokim aspekcie. Z kolei już przedstawiona książka Guderiana, Achtung Panzer, skupia się wyłącznie na określonym rodzaju broni, na określonym rodzaju wojsk, ale o charakterze nie tylko taktycznym, ale i o zdolnościach oddziaływania operacyjnego. Natomiast II wojna światowa ostatecznie okazała się być wojną, gdzie potwierdzona została teoria o fundamentalnej roli lotnictwa na polu walki, tak w wymiarze taktycznym, operacyjnym, jak i strategicznym.

Jest to książka jak wiele tego typu pozycji z owych czasów stanowiących jednocześnie manifest i polemikę. Polemikę ze stanem zastanym, polemikę z zachowawczym korpusem oficerskim, polemikę z każdym, kto kwestionuje postęp i jest to manifest samego postępu. Tak jak Guderian kilkanaście lat później w Achtung Panzer będzie głosił pogląd o fundamentalnym znaczeniu broni pancernej na polu walki, tak duet w panowaniu w powietrzu już na początku lat 20. XX wieku, zaraz po I wojnie światowej, formułuje pogląd, że najważniejszym rodzajem wojsk, rodzajem sił zbrojnych, Będą w nadchodzących dekadach już nie wojska lądowe, już nie marynarka wojenna, ale zupełnie nowe siły powietrzne, które to siły powietrzne muszą stać się trzecim rodzajem sił zbrojnych obok właśnie wspomnianej marynarki i wspomnianych wojsk lądowych.

Słowem, duet mówi, nie chcę waszej likwidacji, wy tradycyjne rodzaje sił zbrojnych, ale widzę waszą marginalizację w kontekście wojny powietrznej. I oczywiście tutaj duet, jak każdy teoretyk rewolucjonista, on jest zbyt zapalczywy, on jest zbyt radykalny, on idzie o krok za daleko. Błędnie zakłada, że lotnictwo samo może wygrać wojnę. Tak jak Guderian, który łama Achtung Panzer, za bardzo zafascynowany jest wojskami pancernymi. Oczywiście dodaje do tych wojsk pancernych piechotę zmotoryzowaną, dodaje saperów, artylerię, łączność, ale jednak widzi w tych czołgach absolutną dominację na polu walki. Tak jakby wszystko inne miało być broni pancernej podporządkowane. Przesadza w tym, tak jakby... jak i duet kilkanaście lat wcześniej widzi w lotnictwie absolutnego dominanta.

Że chociaż Niemcy zostały pokonane, a wojska Antanty zwyciężyły, to było to zwycięstwo całkowicie pryrusowe. I mówi Duet w odróżnieniu np. od Guderiana, bo Guderian widzi w czołgach źródło przełamania owego impasu, a Duet widzi źródło owego przełamania impasu w samolocie. Duet podkreśla, że samolot ten impas przełamie i że przyszłe wojny można prowadzić taniej, szybciej, o wiele bardziej efektywnie, przerzucając się właśnie na wojnę powietrzną. Że odpowiedzią i zaprzeczeniem koszmaru wojny pozycyjnej frontu zachodniego jest wojna powietrzna. Że wojna powietrzna będzie nieprawdopodobnie bardziej skuteczna niż te kafary mielące dziesiątki tysięcy ludzkich istnień w jednym metrze kwadratowym koszmaru frontu zachodniego, czy koszmaru frontu włosko-austriackiego.