Czołg KW-85. Ostatni z rodu KW

Cięższe, trudniejsze w produkcji i przede wszystkim będą nie tak uniwersalne. Na przykład nie będą miały takiego spektrum granatów odłamkowo-burzących albo te granaty będą zawierały mniej ładunku wybuchowego i tak dalej, że jednak podjęto decyzję o konieczności specjalizacji. Czyli okazało się, że trzeba jednak zapakować w tego KW coś więcej niż 76 mm armatę. 107 mm armaty nie wpakowano, ale w maju 1943 roku, 5 maja 1943 roku Państwowy Komitet Obrony uchwałą nr 3289 wydał polecenie wzmocnienia uzbrojenia artyleryjskiego czołgów i dział samobieżnych. No i w przypadku czołgów ciężkich, czołgi te należało wyposażyć w armaty no co najmniej 85 mm, bo to były armaty już dostępne.

Po prostu historia KW jest już przesądzona w tym momencie. Bo KW jest po prostu zbyt czasochłonny, zbyt skomplikowany produkcyjnie. Wiele elementów należy zastąpić nowymi. Także kwestia na przykład odlewów i tak dalej. No IS jest czołgiem lepszym. Ale wymaga dopracowania i do momentu, kiedy IS nie zostanie dopracowany i tylko do tego momentu ma być dalej produkowany czołg. Podobnie zresztą jak na przykład działa samobieżne SU-152 na jego podwoziu. No i jak to u Rosjan bywa, ten wiosenny rozkaz PKO, Państwowego Komitetu Obrony, nakazuje, aby do 1 lipca 1943 roku dokonać adaptacji czołgu KW do nowej armaty, czyli do armaty bazującej na przeciwlotniczej 85.

Dlatego właśnie armatę D5T rekomendowano po tych próbach jako uzbrojenie dla czołgów ciężkich i docelowo czołgów także średnich, czyli podjęto decyzję o tym, że ta armata trafi na wyposażenie czołgu T-34-85. Potem czołgi testowe, obiekty 238 i 239 wycofano do rezerwy. I rzecz ciekawa, oba te prototypy istnieją po dzień dzisiejszy. A jak w ogóle wyglądało wdrożenie produkcji czołgów KW w tak ekspresowych warunkach? 8 sierpnia, czyli to jest na porach walki, jak wiemy, druga faza Wielkiej Bitwy pod Kurskiem, Operacji pod Kurskiem. 8 sierpnia 1943 roku Państwowy Komitet Obrony w rozporządzeniu nr 3891 nakazał produkcję czołgów KW z 85 mm armatą.

Oczywiście z armatą D5T. Czołgi KW-85 miały być ostatnią seryjną linią czołgu KW do czasu dopracowania i wdrożenia do produkcji czołgu IS. Oczywiście szybkie tempo decyzji o rozpoczęciu produkcji seryjnej było pewnym problemem, bo formalnie 8 sierpnia wyszła decyzja Państwowego Komitetu Obrony, ale było też rozporządzenie, które mówiło, że produkcję seryjną tych czołgów należy zacząć jeszcze w sierpniu 1943 roku, a nie było pełnej dokumentacji technicznej dostarczonej na zakład. Nie wszystkie parametry zgadzały się i już na linii produkcyjnej trzeba było dostosowywać niektóre podzespoły, skracać, zmieniać np.

Trzy miesiące produkcji, 148 egzemplarzy. A jak to szybkie tempo konstruowania, wdrażania i produkcji wpłynęło na jakość tego czołgu? To nie był bubel, ale wymagał drastycznego dopracowania. Dopracowania zarówno na linii montażowej, jak i jeśli chodzi o dokumentację techniczną. No i Rosjanie w swoim stylu jednocześnie zaczęli te czołgi kierować do jednostek liniowych i jednocześnie poddali je próbom państwowym, co pokazuje specyficzne podejście typowe dla państwa radzieckiego do życia i zdrowia swoich obywateli, a w tym wypadku żołnierzy. To znaczy wyprodukowano czołgi, skierowano do arsenałów, a jednocześnie poszły na testy, które wykazały, że trzeba dopracować mnóstwo części armaty, wieży, bo to ona głównie jako coś zupełnie nowego spowodowała jeszcze poważne problemy.

1 listopada 1943 roku na Kubince zaczęły się testy. Czołg... Dwa tygodnie przejechał ponad 500 km. No i można się dowiedzieć, że po przejechaniu 119 km złamała się dźwignia wysprzęglania w sprzęgle. Stwierdzono niską jakość gąsienic i zarówno jeśli chodzi o nośnik, jak i o armatę i wieżę uznano, że czołg testów nie zaliczył. To jest o tyle ciekawe, że wniosek, że czołg nie zalicza testów państwowych zbiega się w czasie z jego debiutem bojowym. Znaczy czołgiści na polu walki używają czołgu, który testów na Kubince nie zaliczył. Sprowadzono drugi czołg do testów. W tym czołgu rozwaliło się sprzęgło boczne. Czołg też nie zaliczył testów, ale stwierdzono w sumie to bez znaczenia model schodzący.