Napoleon i Polacy

Tymczasem we Francji odcina się głowy królom, arystokracji, a później i rewolucjonistom. Właśnie w 1793 roku na Szafocie giną król Ludwik XVI, a później jego małżonka Maria Antonina. Tymczasem młody republikański oficer z Korsyki wsławia się w walkach wojsk rewolucyjnych o Toulon i zostaje generałem. Ma raptem 24 lata. Wkrótce losy jednego z najważniejszych ludzi w historii Europy zaczną się splatać z losami Polaków. Legenda głosi, że już jako dziecko Bonaparte miał w klasie szkoły wojskowej w Brienne-le-Château polskiego kolegę. Miał nim być jego rówieśnik Władysław Franciszek Jabłonowski, późniejszy uczestnik Powstania Kościuszkowskiego, a jeszcze później także generał Legionów utworzonych we Włoszech przez Jana Henryka Dąbrowskiego.

Pieszczotliwie nazywano go Murzynkiem, a to dlatego, że był Jabłonowski nieślubnym synem żony generała Konstantego Aleksandra Jabłonowskiego. Nie tylko los tego Polaka miał związać się z fortuną przyszłego cesarza. Napoleon staje się najważniejszym dowódcą w republikańskiej armii francuskiej. Zdobycie przez niego w 1797 roku Mantui zakończyło żywot pierwszej koalicji antyfrancuskiej. Koalicji, w której stroną rywali Francji byli nasi zaborcy – Austria i Prusy. A w myśli idei wróg mojego wroga jest moim przyjacielem, dla Polaków polityka Francji stawała się szansą. Wśród żołnierzy austriackich branych do niewoli we Włoszech znalazło się wielu Polaków, którzy już wkrótce stanowili trzon kilku francuskich jednostek wojskowych.

Wątek walki w koloniach czy pomocy we francuskich podbojach jest jednym z najsmutniejszych rozdziałów w polsko-napoleońskiej historii. Krew przelana dla imperium. Wróćmy do wspomnianego już wcześniej szkolnego kolegi Bonapartego. Władysław Franciszek Jabłonowski był jednym z tych Polaków, którzy przelali swoją krew walcząc z buntem niewolników na Haiti. Tam bowiem trafiła część legionistów z oddziałów formowanych przez Jana Henryka Dąbrowskiego. Dlaczego tak? Czy to niegodziwość i skrajny cynizm francuskiej polityki? Niewątpliwie tak. I taka też była cena, jaką Polacy musieli zapłacić za wejście do imperialnego projektu Napoleona.

Notabene ten sam, którego w Konstytucji 3 maja Sejm Polski wyznaczył na następcę króla Stanisława Augusta Poniatowskiego i to jako władcę dziedzicznego. Cóż to za kraj? Księstwo Warszawskie. Któż tu panuje? Król Saski. Jakież tu wojsko? Polskie. Jakież prawa? Francuskie. A jakież pieniądze? Pruskie. Tak pisał o księstwie warszawskim Franciszek Xawery Dmochowski. Dobrze pokazuje to, że współcześni Polacy nie byli zachwycani księstwem warszawskim. Pomorze pozostało pod władzą pruską. Kraj nie miał zatem dostępu do Morza Bałtyckiego. Rozmiarami zresztą nie przypominał rozległej I Rzeczpospolitej i siłą rzeczy musiał też być słaby militarnie.

Tą miłością była Maria Walewska, powszechnie w historii nazywana Panią Walewską. Po raz pierwszy Walewska spotkała się z Napoleonem w styczniu 1807 roku. Niedługo potem, w wyniku awansów cesarza, została jego oficjalną metresą. Jak często podróżowała z Napoleonem, jak często bywała we Francji, tego tak naprawdę do końca nie wiemy. Wiemy natomiast, że pani Walewska w maju 1810 roku urodziła Napoleonowi syna. Niedługo później cesarz rozwiódł się z Józefiną tylko po to, by poślubić Marię Ludwikę, córkę austriackiego cesarza Franciszka II. Napoleon otoczył jednak swoją polską wybrankę opieką. Między innymi obdarował ją pałacykiem w Paryżu.