Marionetka czy król? Rządy Stanisława Augusta Poniatowskiego

Pisał Fryderyk II do brata. Pierwszy rozbiór stał się faktem. To dobry moment, by zatrzymać się na chwilę i zastanowić nad pytaniem, czy ów rozbiór był nieuchronny? Czy Stanisław August, gdyby zmienił swoją politykę, mógł go uniknąć? To pytania do profesora Piotra Ługniewskiego, historyka Muzeum Historii Polski. No szczerze wątpię. Zresztą wykonywał różne działania. Najpierw starał się jednak zdobyć jakąś pomoc dyplomatyczną na różne bardzo sposoby. No wystarczy chociażby Powiedzieć, że do Francji, czyli mocarstwa, które potencjalnie byłoby w stanie się przeciwstawić rozbiorowi, a jednocześnie było sojusznikiem jednego z tych trzech mocarstw rozbiorowych, bo Austrii, to on wysłał swego ówczesnego jeszcze przyjaciela, faworyta, można powiedzieć,

Gdy któraś z nich zachodziła w ciąże, aranżował jej małżeństwo. Oficjalnie ślubu nigdy nie zawarł. Dlaczego? Czy powodem była nadal głęboko skrywana miłość do Katarzyny? A może polityczne wyrachowanie? Spróbujmy dyskretnie zajrzeć do jego alkowy. Posłuchajmy profesora Piotra Ugniewskiego, historyka Muzeum Historii Polski. Nie, ani jedno, ani drugie. Już jako król natomiast rzeczywiście rozważał myśl wstąpienia w jakiś, jak się to mówi, związek małżeński. Na początku w ogóle wymyślano, że austriacka arcyksiężniczka potencjalnie może stać się żoną Stanisława Augusta. Potem były takie kombinacje w związku z pewną księżniczką krwi francuską, ale jaka by to nie była partia, to

Obalone reformy początku panowania, ciągłe starcia z magnacką opozycją, rosyjskie karabiny wymuszające uległość, Konfederacja Barska zwana pierwszym powstaniem narodowym, wreszcie pierwszy rozbiór. Później mozolna praca nad naprawą kraju i społeczeństwa. Czy mógł Poniatowski poprowadzić polską politykę lepiej? To pytanie do profesora Piotra Ugniewskiego, historyka Muzeum Historii Polski. No może były, ale on stał przed bardzo, od początku, od swojego wyboru, przed bardzo takim dramatycznym dylematem, na który ani wtedy, ani dzisiaj też chyba nie znaleźlibyśmy rozwiązania takiego dylematu, dlatego że mówi się, że w pierwszych latach po wyborze jego ogarnęła taka reformatorska gorączka, więc można byłoby powiedzieć, no to być może, żeby nie drażnić swojej protektorki, powinien wykazywać się mniejszą gorączką, tak?