Mentionsy Mentionsy
Pod Zielonym Smokiem
Pod Zielonym Smokiem

Odcinek 088 – Prezenty spod Kurhanów

30.05.2025 ·1 godz 10 min

Tom Bombadil pomaga Hobbitom wrócić na właściwe tory i odprowadza kompanię na granicę swojej dziedziny. W międzyczasie dowiedzą się paru ciekawostek o kurhanach oraz o swoich kucykach. Czas na ostatni odcinek poświęcony rozdziałowi “Mgła na Wyżynach Kurhanów”.

wkroczyła do Szaja bezpośrednio i ścigała Froda, prawda? To jest ten moment, kiedy wóz na zgóli wkroczył na kurhany i rozbudził duchy, a teraz jeszcze cofniemy się kawałek dalej. Ale to nadal nam nie mówi, jakie duchy. Tak. Bo to jest teraźniejsze, tak? Ostatni cytat, który chyba zdefiniuje wszystko. Wóz na Zguli miał coraz jaśniejszy obraz sytuacji. Znał nieco te okolice z dawnych czasów wojen z Nodajnami, szczególnie dobrze zaś pamiętał Tyrn Gorthad w Kardolanie, obecne Kurhany, pełne złych mocy, które czarnoksiężnik sam niegdyś tam zesłał. Czyli wyraźnie jest napisane, że czarnoksiężnik Zangmaru, czyli wódz Nazguli, bo pod takim imieniem występował w różnych epokach, w różnym czasie w III Jerze, on sam niegdyś zesłał te duchy, które właśnie teraz rozbudził.

Czyli kolejność zacytowanych przeze mnie fragmentów nie do końca jest najlepsza, ale... Wydaje mi się, że na końcu jest sprawa jasna i czytelna. To czarnoksiężnik wprowadził tam te złe duchy, złe siły, które później podczas wydarzeń we Władcy Pierścieni rozbudził i dzięki temu albo przez to Frodo został zaatakowany, uwięziony, chobici stali uwięzieni przez takiego właśnie upiora. Natomiast absolutnie nie jest to i nie są to duchy zmarłych wodzów i innych osobistości Skardolanu, Dunedainów, którzy tutaj zostali pochowani. Absolutnie nie. Ale są to duchy, czyli tych upiory, ale innych po prostu władców. Tego, czy to są duchy, nie wiemy, ponieważ używane jest słowo upiór, które nie determinuje nam, czy to jest duch zmarłej osoby, tylko jest upiorem, może być innym stworzeniem, może być jakimś na przykład upadłym majarem, który został tu przerzucony, albo...

I to był tylko sen? To nie były na przykład duchy tych ludzi z Karndurn? Tak, i tutaj właśnie to jest fajne pytanie i cieszę się, że je zadałaś. Otóż pamiętajmy, że hobbici, ta trójka hobbitów, która była zniewolona oprócz Froda, czyli Merry, Sam i Pippin, obudzili się z klejnotami. Byli... o mienie na sobie klinoty różne, diademy, pierścienie, łańcuchy i tak dalej. Więc tutaj większość badaczy skłania się ku takiej opcji, że to właśnie ten diadem, który zsunął się Mariemu na oko w momencie, kiedy się obudził i wstał, to diadem albo któryś z innych przymiotów, który miał na sobie, miał jakąś tam pamięć, była w nim zachowana pamięć osoby, która nosiła kiedyś te klejnoty i to ta właśnie ten klejnot wywołał to wspomnienie.

Ale co to były dokładnie za upiory? No to tak jak mówisz, dokładnie możemy jakieś mieć przypuszczenie, ale nie wiadomo. No to też jest jakby kolejnym dowodem, że nie jest to duch. Jest to, że ten upiór, o którym mówiliśmy w poprzednim odcinku, jakby wchodził w interakcję z tą realną rzeczywistością, tak? Miał miecz w ręce, złapał Froda, tak? Czyli no duch by tego nie zrobił. Stąd rozróżnienie na ducha i upiora, prawda? A być może, a może tak aż się nie zastanawiałam, co znaczy duch, co znaczy upiór, bo jakby w literaturze no często się też używa. Często się używa zamiennie tych słów, natomiast... I duch też czasem może coś zrobić. Tak, tak. Oczywiście, ale jakby to też można tutaj, jest to jeden z elementów, którego można się tutaj zakotwiczyć tą teorię, prawda?

Czy to, wiemy, że autorem W większości tekstów we Władcy Pierścieni był Bilbo, później Frodo, później Sam, w takiej kolejności. Załóżmy, że tą część musiał albo powinien spisać Frodo, a wiemy, że Sam raczej nie ingerował w to, co napisał Frodo, prawda? Nie edytował tego, nie poprawiał, nie sprawdzał. I tak dalej. Więc jeśli Frodo, to mało możliwe, prawda? Bo Frodo niedługo po tym, jak wrócił z wyprawy z Góry Przeznaczenia, odpłynął do Walinoru. Czyli mała szansa jest, że dożył do śmierci tych kucyków i nie mógł wiedzieć tego, że on do końca swojego życia reagował na te imiona. Tak, jest taka wstawka od narratora najbardziej. Wydaje się. Tak, słuchajcie, to jest też taki ważny moment albo sytuacja, w której warto zauważyć, że książka Władca Pieciń ma wiele narracji, wielu narratorów, tak?

Także zapraszamy do kontaktu. Tak jest. No i słuchajcie, pominiemy teraz dwa akapity. W pierwszym z nich hobbici ruszyli, zeszli w dół i tamto siedli dopiero kuców. Pąknęli na północ. W ramach tego akapitu też Frodo szukał tych dwóch kamieni, które w poprzednim odcinku, a w tym samym rozdziale nadal, stanowiły ten portal, przez który przeszedł wczoraj po południu. To się wydarzyło, tak? Ale nie znalazł ich, tak? Czyli te kamienie zniknęły albo nie szli tą samą drogą. Tak, wydaje mi się, że bardziej właśnie to stracili tą orientację w przestrzeni. Tak. No i w drugim akapicie dowiadujemy się, że Tom jechał obok nich, śpiewał piosenki, albo niedorzeczne, albo w nieznanym języku, ale słowa wyrażały albo radość, albo zdumienie, tak jest to nazwane.

Takie smutne wspomnienia Toma. Czyżby uczestniczył czynnie w tych wydarzeniach? Być może. Być może, być może pamiętał. Tutaj mamy te takie przebłyski pokazujące nam, że Tom wie coś więcej. Tak jak było z tą broszą, tutaj z tą granicą. No mamy z tego sporo w całym tym rozdziale. Tak. I słuchajcie, do wieczora jechali po otwartym terenie, zanim dojechali do Gościńca. No i tutaj świadczy to, jak błędna była ich ocena z poprzedniego dnia, prawda? Jak daleko było do Gościńca tak naprawdę. To też świadczy o nieznajomości terenu, bo nikt z nich nie był w tych okolicach, oni je znali z map, Mary przynajmniej znał te tereny z map, czy może Frodo też, ale nikt nie był tak daleko poza granicami Shire w zasadzie, więc tym bardziej tutaj.

Tak, no i słuchajcie, opuścimy teraz jedno zdanie. W ramach tego zdania rozejrzeli się na boki w obie strony gościńca w lewo, w prawo, nikogo nie widzieli. No i dowiedzmy się, co się wydarzy dalej. Posłuchajcie. No, nareszcie jesteśmy, zawołał Frodo. Przypuszczam, że jadąc na wskruty przez las straciliśmy nie więcej niż dwa dni. I może to spóźnienie wyjdzie nam na dobre, jeśli dzięki temu nasi przeszadowcy zgubili nasz trop. Przyjaciele spojrzeli na niego. Nagle poczuli strach przed czarnymi jeźdźcami. Od czasu wejścia do lasu myśleli głównie o tym, jak wrócić na gościniec. Dopiero teraz, kiedy mieli go pod nogami, przypomnieli sobie o niebezpieczeństwie, które ich ścigało. A możliwe, że już czekało na gościńcu.

Fajne te słowa ostatnie, Toma, prawda? Ale wróćmy do początku. Tutaj jeszcze jakby się hobbici zastanawiali, bo byli tak zdziwieni tym, że mogą spotkać walkę, że mogą mieć walkę, a tutaj jedźcie na spotkanie swojego losu. Tak, tak, właśnie to jest ciekawe. Fajnie tutaj tą zapowiedzią im, że dużo rzeczy przed nimi jeszcze chyba po części. Tak, ale wracając do początku, Frodo szuka optymizmu, bo liczy, że dzięki temu skrótowi i zgubieniu zmylą pościg i właściwie dopiero wtedy hobbici zdali sobie sprawę, że nadal są ścigani i wracają na tereny, na których operują czarni jeźdźcy, więc tutaj trochę wrócił niepokój. Tak, nawet mocno, nie? Tak. Ale muszę powiedzieć, że szczerze mówiąc, ja też zapomniałam, że tam jeszcze ci czarni jeźdźcy gdzieś tam krążą wokół tego starego lasu, więc też się nie dziwię.

Tak, ale jeszcze tutaj jakby jak jesteśmy na tym fragmencie, to posłuchajcie jak to brzmi w oryginale, bo tutaj właśnie mamy wspomniany właściwie pierwszy raz ten czarny... Wcześniej Mordor był użyty przez Gandalfa, ale czarny kraj nie. ... Dokładnie, ale w odniesieniu do samych jeźdźców, tak? No bo nadal nie wiemy, kim są jeźdźcy. Tak naprawdę. Tak naprawdę dla froda, nie? Że to są czarni jeźdźcy, pochodzą z czarnego kraju. Tak, ale posłuchajcie, jak to jest w oryginale. Tom... Czyli mamy właśnie black land i w oryginale to oznacza czarny kraj i to jest tłumaczenie na wspólną mowę słowa mordor.

Ale nie przeczę, że z przyjemnością ujrzę tego rozbrykanego kucyka, o którym wspominał. Mam nadzieję, że okaże się podobny do naszego zielonego smoka. Kto mieszka w Brie? Hobbici od Parmery oraz dość ludzie. Myślę, że poczujemy się tam jak w Shire. Po wszelkim mniemaniu Kucyk to porządna gospoda. Moi krewniacy bywają w niej od czasu do czasu. Może być nawet najlepsza, rzekł Frodo, ale znajduje się poza granicami Shire. Nie pozwalajcie tam sobie zbyt wiele. I zapamiętajcie, że nie wolno wymieniać nazwiska Baggins. Jestem Underhill. Tak się przedstawię, jeśli trzeba będzie. Dosiedli kucyków i w milczeniu ruszyli w drogę. Mrok szybko gęstniał, gdy jechali raz z góry, raz pod górę, aż wreszcie zobaczyli mrugające w dali światła.

Dobrze, ale jakby sam szybko przekierowuje swoje myśli na gospodę, którą podał im Tom i, co ważne, nie wiem, czy zwróciliście uwagę, ale mówi, że fajnie by było, gdyby pod rozbrykanem kucykiem było co najmniej tak dobrze jak... Pod zielonym smokiem. Dokładnie. Nie wiem, czy coś może dorównać zielonemu smokowi, ale zobaczymy. Jak dotrzemy do rozbrykanego kocyka, tak. Mary, który jedyny zna osoby, które wędrowały do Bree, opowiada, że jest tam mieszanka ludzi, hobbitów i że będzie im się tam podobało, tak. Zna ludzi, którzy znają gospodę, zna ludzi, którzy znają ludzi, którzy wiedzą, kim jest Butterbur, który zna gospodę. Tak, ale tutaj Frodo się wtrąca bardzo przytomnie, przestrzega, że nie wolno im użyć nazwiska Baggins i żeby używali nazwiska Underhill, no bo nie wiadomo kto słucha i już będą poza Shire.

Pamiętajcie, że to zalecił używanie właśnie nazwiska Underhill, zalecił mu Gandalf jeszcze w trzecim rozdziale i Frodo mógł długo tłuc do głów pozostałym hobbitom, żeby nie używali nazwiska Baggins, prawda, podczas tej wędrówki, a dopiero teraz o tym powiedział. No, ale ważne, że powiedział, tak? No i słuchajcie, ruszyli, dostrzegli sylwetkę wzgórz, był już zmrok, oczywiście światła okien i tak dalej, pewnie piękny widok. No i ostatnie słowa są takie bardzo ciekawe. Pragnęli odgrodzić się od nocy drzwiami, prawda? Czy im się to uda? Dowiemy się w następnym rozdziale książki, nie w następnym odcinku, ale mamy tu jeszcze jedną ciekawostkę. Czy wiecie kto podsłuchiwał ich w tym momencie w krzakach?

No bo tutaj... Tak. A pamiętajmy, że później w drugiej księdze, w czasie pobytu w Rivendell, Gandalf nazwie tą przygodę najgroźniejszą z całej wędrówki do Rivendell na tym etapie, prawda? Także to bardzo wymowne słowa. No, hobbit nie zdawali sobie sprawy, jak wiele ryzykują. Mogli zginąć. Potem oczywiście dowiedzieli się, jak już byli w tej sytuacji, ale wcześniej trochę bez troska podeszli do sprawy. Tak, ale kluczowa jest tutaj decyzja Froda o tym, że pozostanie z przyjaciółmi. Decyzja, która... Tak jak już byli tam pod tym urokiem. Tak, tak, tak. Frodo ich uratował i trzeba to powiedzieć bardzo wyraźnie. Frodo ich uratował, został z nimi, mimo że był kuszony, żeby uciec stamtąd, założyć pierścień i zniknąć, a jednak pozostał z przyjaciółmi, prawda?

Tak. No i na koniec Frodo ostrzega przyjaciół, żeby nie wypowiadali imienia nazwiska Baggins. No i słuchajcie, samolotni pełni obaw, trochę zagubieni, ale ruszają w kierunku Bri. Tak? I to by było na tyle. Jeśli chodzi o dzisiejszy odcinek, dziękuję bardzo za Wasz czas spędzony pod zielonym smokiem i pamiętajcie, czekamy we wszystkich mediach na Wasze komentarze i pytania. Nie zapomnijcie też kliknąć subskrypcji i polubień Waszej ulubionej aplikacji. Przepisy do wykorzystania w tym epizodzie statów oraz innych materiałów znajdziecie w bibliografii odcinka na naszej stronie internetowej. Tam mamy też torki na odpływ, czyli pełną, bardzo bogatą bibliotekę książek i innych mediów, z których korzystamy tworząc podcast. A w następny piątek, no i właśnie tu będzie troszkę dłuższe wyjaśnienie, otóż w 89 odcinku za tydzień.

Pokazano wszystkie 15 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.