Mentionsy Mentionsy
Pod Zielonym Smokiem
Pod Zielonym Smokiem

Odcinek 088 – Prezenty spod Kurhanów

30.05.2025 ·1 godz 10 min

Tom Bombadil pomaga Hobbitom wrócić na właściwe tory i odprowadza kompanię na granicę swojej dziedziny. W międzyczasie dowiedzą się paru ciekawostek o kurhanach oraz o swoich kucykach. Czas na ostatni odcinek poświęcony rozdziałowi “Mgła na Wyżynach Kurhanów”.

Ogarnęło ich poczucie samotności. Stali w milczeniu, nie kwapiąc się do nieuchronnego rozstania. Dopiero po dłuższej chwili zrozumieli, że Tom już się z nimi żegna, każąc im być dobrej myśli i jechać do nocy bez zatrzymywania. Dam wam na koniec dobrą radę, bo później możecie już liczyć tylko na siebie. Cztery mile stąd leży miasteczko Bree, pod wzgórzem o tej samej nazwie, z drzwiami domów zwróconymi na zachód. Znajdziecie tam starą gospodę pod rozblekanym kucykiem. Jej gospodarzem jest zacny Barniman Butterbur. Tam zatrzymajcie się na noc, a rankiem ruszajcie w dalszą drogę. Bądźcie odważni, ale nie zapomnijcie o ostrożności. Wejrzyjcie w swe serca i jedźcie na spotkanie swego losu.

Miasteczko Bree, na wzgórzu też Bree, o takiej samej nazwie i tam jest gospoda pod rozbrykanym kucykiem, której właścicielem jest niejaki Barleyman Butterbur i Tom poleca tą osobę, zarówno gospodę, jak i tą osobę. I słuchajcie, Barlimana Butterbura poznamy dokładnie w następnych dwóch rozdziałach, natomiast dzisiaj zrobimy tylko krótką wstawkę dotyczącą etymologii. Zanim jeszcze etymologia, ci z was, którzy mieli przyjemność czytać pierwsze wydanie tłumaczeń Łozińskiego, będą znali tego bohatera pod imieniem i nazwiskiem Chmielko Maślak. Tak się nazywał Łozińskiego. Tak. I tutaj Kasia chyba będzie wam przedstawiała etymologię imienia i nazwiska. Będę, tak, dokładnie.

Będziesz? Będę. Barleyman. Na podstawie pozycji nomenclature Tolkien. I tutaj posłuchajcie na początku właśnie, jeśli chodzi o imię. Butterbur's first name, Barleyman, is simply an altered spelling of barley and man. Suitable Innkeeper and Ale Brewer. I tłumacząc, pierwsze imię Butterbura, czyli Barleyman, to po prostu alternatywna pisownia połączenia słów barley, jęczmień i men, człowiek. Odpowiednio dla karczmarza i piwowara. Czyli człowiek, jęczmień. Po prostu karczmarz albo osoba, piwowar, osoba, która waży piwo.

A jeśli chodzi o Butterbur, dowiemy się, że nazwiska w Brie mają jakieś konotacje, albo często mają konotacje z nazwami roślin. Podobnie jest w wypadku Butterbara. Jest to potoczna nazwa kwiatka o łacińskiej nazwie Petacillas surpius, albus albo hybridus. Czyli mamy trzy wersje tej rośliny. Te wersje występują w Europie, powszechnie, także w Anglii. Po polsku nazwa tego kwiatka to lepiężnik, biały, górski, ma grubą, mieścistą łodygę i olbrzymie liście wyrastające bezpośrednio z kłącza. Rozwijają się dopiero po przekwitnięciu kwiatów i drobne kwiaty są zebrane w koszyczki, a te w grona na szczycie

Bardzo charakterystyczne kwiatki. Dużo ich jest na łąkach albo właśnie na granicach lasu. Tak, wrzuciliśmy to zdjęcie, więc możecie zobaczyć. Tak, znajdziecie na naszym Instagramie zdjęcie tego kwiatka. Tak, więc Butterbur to lepiężnik. Przecież maślak też fajnie brzmi, prawda? Tak, bo Butter, no to mamy tutaj nawiązanie do masła, ale to w języku angielskim, ale to jednak nie to znaczy, nie? Więc piwowar lepiężnik. nasze tłumaczenie. Może tytuł odcinka. Piwo, warle, piążnik. Dobrze. I wracamy do tekstu. W kolejnym fragmencie Bombadil zaleca, żeby nie spali dłużej niż jedną noc, żeby jak najszybciej opuścili Bry i ruszyli dalej. I ten właśnie cytat końcowy, prawda?

Dobrze, ale jakby sam szybko przekierowuje swoje myśli na gospodę, którą podał im Tom i, co ważne, nie wiem, czy zwróciliście uwagę, ale mówi, że fajnie by było, gdyby pod rozbrykanem kucykiem było co najmniej tak dobrze jak... Pod zielonym smokiem. Dokładnie. Nie wiem, czy coś może dorównać zielonemu smokowi, ale zobaczymy. Jak dotrzemy do rozbrykanego kocyka, tak. Mary, który jedyny zna osoby, które wędrowały do Bree, opowiada, że jest tam mieszanka ludzi, hobbitów i że będzie im się tam podobało, tak. Zna ludzi, którzy znają gospodę, zna ludzi, którzy znają ludzi, którzy wiedzą, kim jest Butterbur, który zna gospodę. Tak, ale tutaj Frodo się wtrąca bardzo przytomnie, przestrzega, że nie wolno im użyć nazwiska Baggins i żeby używali nazwiska Underhill, no bo nie wiadomo kto słucha i już będą poza Shire.

Pokazano wszystkie 6 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.