S02E07 Romska historia Polski

Jeżeli już coś się pokazuje, to jest to bardzo esencjalistyczne, takie zamknięte, że jest jakieś getto w górach i ludzie tam się nawracają itd., itd. Bez tego wymiaru transnarodowego, ale to jest bardzo prężny ruch i dyskusje wśród badaczy są właśnie, czy to mamy do czynienia z ruchem etnicznym, politycznym, czy transnarodowym, czy Bardzo ciekawe takie dyskusje są dotyczące... To jest dyskusja wśród badaczy, aktywistów, naukowców romskich, ale też nieromskich, więc... Ale tutaj zielonoświątkowcy nie są jedynym ruchem, bo inną naszą przestrzenią, którą się zagłębiamy, jest też rzadziej spotykany przypadek wśród Romów, mianowicie dosyć dużo Romów wstępujących do zboru Świadków Jehowy. I tutaj muszę powiedzieć, że Polscy Romowie są jakimś wyjątkiem. Na krajobrazie imigracji Romów w Europie, europejskich Romów, polscy Romowie, jakiś taki niezwykły rodzynek nam się pojawił, bo bardzo dużo polskich Romów wstępuje do zborów już od lat 90.

Może rozproszonych lokalnie społeczności, bo społeczności, które kiedyś zamieszkiwały w jedno miejsce i tak dalej, teraz zamieszkują kilka miejsc w Europie i co ich łączy? Oczywiście wiadomo, łączy też ich internet bardzo prężnie, ale wspólne rytuały tutaj są takim ciekawym elementem i tutaj muszę powiedzieć, że No właśnie myślimy, że jednym z takich naszych ważnych odkryć będzie rozmywanie tej dynamiki Świadków Jehowy, Ruchu Świadków Jehowy i Zielonych Świątkowców, bo to jest też bardzo ciekawa śródomów. Bardzo często wśród jednej rodziny mamy obydwu. Jednym z naszych częstych doświadczeń badawczych jest to, że siedzimy przy stole i rozmowa jest o, oczywiście rozmowa jest czasami o polityce, o jedzeniu i o tym, kto ma jakiego psa, ale też bardzo często rozmowa jest o Starym Testamencie,

Co jak widzimy, nie zawsze jest prawdą i to też jest bardzo ważna sprawa także w kontekście naszych badań. Jeśli mogę dokończyć ten wątek, bo pokutowanie dotyczy sprawczości. Mianowicie ten argument cały, że religijność służy do tego, żeby się wpasować, nie rzucać w oczy, adaptować, udawać, że się jest częścią grupy itd. Jeżeli mamy duży proces konwersji na Ruch Zielonoświątkowy i Świadków Jehowy w kontekście katolickiego społeczeństwa polskiego, no to ja nie wiem, jaki to ma, czy to służy tuszowaniu. Wręcz na odwrót, jest to w ogóle kontrintuicyjne. Ale ma to charakter, moim zdaniem, bardzo silnej elementu sprawczości, tylko pokazania tego, że się samemu szuka, samemu się znajduje, samemu się kształci i tak dalej. I rekonstruuje sprodzę.

I szanse dla siebie, i właśnie tą sprawczość, że mają wpływ na to, jak żyją i co robią. Można nam to naświetlać paradoksalne czasami, bo trudno nam tak stereotypowo traktować na przykład świadków Jehowy jako formę emancypacji kobiet, bo to jest struktura jednak silnie dosyć zakorzeniona kultura w takim starotestamentowym patriarchacie. Ale z naszych rozmów i obserwacji wynika, że tak może być też, więc to też tak jest i powiedziałbym tak, że to jest bardzo rysowane i kolorowe i jednak wzbogaca nasze rozumienie nie tylko kultury romskiej, ale przede wszystkim religijności, migracji z Polski i powinniśmy tą dyskusję włączać.