Zbrodnia dla Szatana. Mroczny rytuał w Rudzie Śląskiej #117

Chce poczuć, że ma nad czymś kontrolę. I wtedy w jego życiu pojawia się Tomasz. Całkowite przeciwieństwo. Tomasz jest bystry, opanowany, charyzmatyczny. Kiedy trzeba było, to potrafił założyć czystą białą koszulę i pójść ze swoją dziewczyną na niedzielną mszę. Jego ojciec zmarł na raka, więc Tomasz oficjalnie przejął rolę głowy rodziny. Doskonale radził sobie w szkole. Manipulował otoczeniem i matką tak gładko, że nikt nie widział w nim zagrożenia. Ale wówczas wewnątrz Tomasza kibi coś znacznie ciemniejszego. On nie szukał ucieczki jak Robert. Tomek poszukiwał potęgi. Jego pasją była historia, okultyzm i psychologia. Kiedy czytał o mrocznych rytuałach, nie robił tego z religijnego uniesienia.

Szukał instrukcji obsługi ludzkiego strachu. A zasady tego świata od lat są proste. Żeby zniszczyć władzę, musisz zniszczyć obowiązujący porządek, tabu. A w latach 90. w tradycyjnym śląskim środowisku jedynym nienaruszonym monolitem pozostawał Kościół. A więc jeśli chciałeś uderzyć w system, udowodnić sobie, że stoisz ponad prawem i moralnością słabych dorosłych, musiałeś uderzyć w najświętsze symbole. Tomasz i Robert nie stają się wyznawcami prastarej religii. Oni tworzą własną, prywatną mitologię. Zlepiają ją z tekstów piosenek takich zespołów jak Cut, z podrzędnych horrorów wypożyczanych na kasetach VHS i z własnej, nastoletniej megalomanii. Tomasz nadaje sobie przydomek Adam Wielki, przestaje być półsierotą z blokowiska, staje się panem życia i śmierci, a Robert, wpatrzony w niego jak w obrazek, przyjmuje imię demona.

Zamykali drzwi, gasili światło i kładli dłonie na odwróconym talerzyku. Szukali kontaktu z zaświatami, ale prawda była banalna. Talerzyk przesuwał się po literach tylko wtedy, gdy Tomasz ukradkiem go popychał. To on reżyserował ten spektakl. On decydował, co mówią duchy. Ale każda gra ma swoje granice, a wciąganie kolejnych osób w orbitę mroku zawsze niesie ze sobą ryzyko. Wkrótce do grupy dołącza osiemnastoletni Kamil. Kamil był chłopakiem z dobrego domu, najmłodszy z rodzeństwa, często chorujący, otoczony opieką. Z Robertem znał się jeszcze z czasów podstawówki, ale Kamil wniósł do grupy coś, czego dotąd w niej nie było – fanatyczną wiarę. On tego nie traktował jak zabawę. Kamil był przekonany, że szatan jest jego ojcem, że demony naprawdę do niego szepczą.

W piwnicy potrafił zamknąć oczy, zapytać zaświaty o to, która jest godzina, a potem otworzyć się i spojrzeć na zegarek z triumfalnym uśmiechem, twierdząc, że duchy miały rację. Dziś brzmi to jak tania sztuczka, prawda? Ale co się dzieje, gdy w grupie udającej potężnych magów pojawia się ktoś nowy i kradnie główną rolę? Dla Tomasza, który każe się nazywać Adamem Wielkim, Kamil staje się problemem, rywalem. Z kolei Robert, zawsze stojący w cieniu, poczuł się coraz bardziej marginalizowany przez religijne uniesienia dawnego kolegi z ławki. Napięcie w grupie rosło, więc Tomasz postanowił eskalować sytuację. Musiał udowodnić, że to on ma prawdziwą władzę. Latem przenoszą swoje spotkania z dusznej piwnicy na zewnątrz.

Wybierają bunkier przy ulicy Skośnej. Wyobraź sobie tę scenerię. Zimny, porowaty beton pod stopami. Szum wiatru w koronach drzew, który zagłusza odgłosy pobliskiego osiedla. Tomasz rzuca czarną płachtę na stalową kopułę strzelniczą. To ma być ich ołtarz. Rozpalają ognisko. Wtedy padają słowa, których nie dało się już cofnąć. Tomasz rozdaje kartki z pseudomagicznymi formułami. Każe wszystkim naciąć palce szyletką. Krew perli się na skórze, kapie na papier. Podpisują serografy. A potem Tomasz starannie zbiera wszystkie kartki i chowa do kieszeni. Twierdzi, że od teraz ma nad nimi kontrolę. Zastanów się nad tym przez chwilę. Jeśli podpiszesz własną krwią cyrograf, to komu tak naprawdę oddajesz swoją duszę?

Zaświatom czy chłopakowi, który właśnie schował ten papier do kurtki? Mijają kolejne miesiące. Rytuały stają się pretekstem do organizowania mrocznych imprez. Wciągają w niej dziewczyny z osiedla. Kamil głośno krzyczy, że bez kobiet magia nie zadziała. Wprowadzają je do bunkra parami. Choć ubierają to w słowa o wywoływaniu duchów, najprawdopodobniej wszystkie uczestniczki doskonale wiedziały, że chodzi o seks, alkohol i przełamywanie kolejnych tematów tabu. To działa na wyobraźnię. Tworzy się hermetyczna sekta, w której Tomasz pociąga za sznurki. Jednak zaświaty uparcie milczą. Talerzyk wciąż kłamie. Wtedy Kamil zaczyna przesadzać. Podczas spotkań w bunkrze rzuca się na ziemię, symuluje opętania, wierzga i krzyczy. Dla Tomasza to żałosny spektakl, który podważa jego autorytet.

Między chłopakami dochodzi do otwartych kłótni, a nawet szarpaniny. Ale Kamil popełnia jeszcze jeden, znacznie gorszy błąd. Przekracza niewidzialną linię lojalności. Zaczyna opowiadać innym o przeszłości Roberta. Wyjawia jego sekrety. Dla introwertycznego, zamkniętego w sobie Roberta, który każdą urazę hoduje w sobie latami jak trujący kwiat, to niewyobrażalna strata. Skoro więc demony nie chciały przyjść na wezwanie, ktoś musiał otworzyć im drzwi siłą. Zbliża się zima, przełom 1998 i 1999 roku. Tomasz ogłasza Robertowi, że podczas jednego ze swoich transów doznał wreszcie objawienia. Zrozumiał, czego brakuje.

Żeby otworzyć bramy, piekieł i zobaczyć, co jest po drugiej stronie, potrzebują ofiary. Nie czarnej świecy, kota czy kropli krwi z palca. Potrzebują ludzkiego życia. I to podwójnego. Chłopaka i dziewczyny. Wybór pada na Kamila. Jest oczywisty i natychmiastowy. Chłopak jest idealny. Ufają mu, a zarazem go nienawidzą. Robert pragnie zemsty za zdradzone sekrety. Tomasz chce pozbyć się niewygodnego rywala. Ale kto ma być dziewczyną? Pierwotnie planują zwabić w pułapkę dziewczynę Tomasza, która była z nim w ciąży. Tomasz rzekomo nie chciał, aby jego dziecko wychowywał inny mężczyzna. Zleca to zadanie Robertowi. Ten miał wyciągnąć ją na spacer i zabić jednym ciosem w kręgosłup, tak jak widzieli to na kasetach wideo.

Ale Robert pęka. Potrzebowali więc kogoś innego. Kogoś, kto dobrowolnie, bez cienia podejrzeń, wejdzie z nimi do bunkra. I wtedy przychodzi list prosto z Londynu. Koperta była zaadresowana do Tomasza. W środku kilka kartek zapisanych równym radosnym pismem. Na pierwszej stronie autorka starannie przykleiła małą czerwoną brokatową gwiazdkę. To Karina. 19-letnia dziewczyna z dobrego domu. Znali się z podstawówki. Przez krótką chwilę nawet ze sobą chodzili. Karina wyrwała się z szarej halęby. Wyjechała do koledżu w Anglii. Żyje pełnią życia. Pisze Tomaszowi, że jest szczęśliwa. Używa słów. Działasz na moje zmysły. Dopytuje o tajemne znaki na bluzie, którą sobie niedawno kupiła. Flirtuje z mrokiem, próbując zaimponować chłopakowi, w którym najwyraźniej wciąż skrycie się kocha.

Zupełnie nie zdaje sobie sprawy, że mrok właśnie zaczął patrzeć prosto w nią. Pod koniec lutego Karina wraca do Polski na trzytygodniowe ferie. Chce się spotkać. Co uderzające, to Robert jest w niej zakochany. Potajemnie, ale bez wzajemności. Karina z kolei patrzy tylko na Tomasza. Ta toksyczna, psychologiczna prątanina staje się wyrokiem śmierci. Dziewczyna jest celem. Reprezentuje wszystko, czego młodzi mężczyźni nie mają. Niezależność, odwaga, przyszłość i autentyczna radość. Jest 27 lutego. Tomasz i Robert wsiadają do autobusu i jadą do Katowic. Wyobraź sobie sklep z militariami. Ciężka woń smaru do broni, stare płótno i skórzane pasy. Młodzi mężczyźni stoją przed szklaną gablotą, w której rzędem ułożono broń białą.

W ich głowach to już nie jest planowanie zabawy. To szykowanie się na wojnę. Robert kupuje długi sztylet z czarną, plastikową rękojeścią. Tomasz wybiera finkę, masywny nóż, którego głowica jest wyrzeźbiona w kształt końskiej głowy. Kiedy wracają na osiedle, klamka zapada. Mówią Karinie, że idą do bunkra odprawić rytuał. Dziewczyna wiedziona tęsknotą za Tomaszem i młodzieńczą fascynacją zgadza się bez wahania. Wychodząc z domu, rzuca rodzicom przez ramię, że idzie na spacer z chłopakami i na pewno wróci przed 23. Przecież nigdy nie zakładasz, że potworem, który po ciebie idzie, będzie chłopak, do którego właśnie się uśmiechasz. Mieli ostre nosze, starannie przygotowany plan i ofiary, które ufały im bezgranicznie. Wszystko wydawało się perfekcyjne, ale ich mroczna ideologia miała jedną, fundamentalną lukę.

W jego doktrynie dzieci i zwierzęta to istoty czyste, całkowicie niewinne. Składanie ofiar z ludzi i zwierząt nazywa idiotyzmem. Uważa, że prawdziwy satanista czerpie moc z własnej energii witalnej, a nie z cudzej krwi. Zabijanie dla demona to dla niego oznaka słabości i głupoty, ostateczne zaprzeczenie satanistycznej logiki, która stawia człowieka w centrum wszechświata. W związku z tym, jeżeli Tomasz i Robert uważali się za wyznawców tego nurtu, to byli całkowitymi ignorantami. Nie realizowali doktryny LaVeya. Odrzucili ją, aby stworzyć własną. Oczywiście historia religii zna odłamy, które traktują zło zupełnie dosłownie. Pół wieku po laweju w Wielkiej Brytanii powstaje radykalny, okultystyczno-neonazistowski zakon, który faktycznie wierzy w mrocznych bogów.

A to prowadzi nas do najciekawszego punktu tej historii. Właśnie to odkrywamy na dnie bunkra w Rudzie Śląskiej. Tomasz i Robert nie byli wyznawcami. Byli samozwańczymi reżyserami własnego, makabrycznego horroru, w którym postanowili obsadzić swoich przyjaciół w rolach ofiar. Co jeśli zło, które uderzyło tamtej nocy nie wymagało ani jednej kropli nadprzyrodzonej mocy? Co jeśli wszystko, co dotąd przyjęliśmy za fakt o tej zbrodni, było tylko dekoracją dla czegoś znacznie bardziej ludzkiego? Kiedy opadł dym czarnych świec, w bunkrze nie było już potężnych magów z zaświatów. Zostało tylko dwóch przerażonych chłopców, do których właśnie dotarło, że magia nie istnieje.

Mieli przebić się nożami, by jako triumfatorzy przejść na drugą stronę i zasiąść po prawicy mrocznych sił. Tyle, że gdy krew naprawdę popłynęła, cała ta starannie budowana, potężna iluzja runęła jak domek z kart. To tutaj rozpoczyna się potężna kolizja dwóch wersji wydarzeń. Dwóch zupełnie innych ucieczek przed odpowiedzialnością. Narracje Tomasza i Roberta ścierają się ze sobą, tworząc obraz skrajnego tchórzostwa, który na zawsze odziera ten czyn z jakiejkolwiek demonicznej aury. Zacznijmy od wersji Roberta. Kiedy doszło do morderstwa, Robert stał w mroku. Adrenalina, która dotąd napędzała jego wyobraźnię, gwałtownie opadła. Zamiast obiecanej potęgi i głosu zza światów, czuje coś boleśnie ludzkiego, obezwłatniające mdłości.

Przez ułamek sekundy podnosi nóż, przymiesza go do własnego brzucha, ale instynkt przetrwania, ten sam, którym tak bardzo gardził u zwykłych ludzi, nagle przejmuje nad nim kontrolę. Robert nie jest żadnym Syriuszem, demonem z wyższych sfer. Jest po prostu osiemnastolatkiem, który właśnie zrujnował sobie życie i jest przerażony do szpiku kości. Chłopak wpada w histerię, odwraca się na pięcie i wybiega z bunkra, zostawiając Tomasza samego w ciemnościach. Biegnie przez las na oślep, kiedy w końcu dociera do swojego domu. Iluzja Mrocznego Paktu wciąż resztkami sił walczy z narastającą paniką. Podczas przesłuchań Robert ostatecznie pęka. Przyznaje się do wszystkiego. Jego umysł wciąż jest uwięziony w półprawdach. Majaczy o zyskaniu przychylności zła, ale pod ciężarem pytań prokuratora osuwa się w absolutną rezygnację.

Jest też wersja Tomasza. I tu zaczyna się prawdziwy, psychologiczny horror tej historii. Opowieść Tomka to książkowy przykład przerażającej, zimnej manipulacji. Chłopak został w bunkrze sam. Pakt wymagał jego życia. Ale Tomasz, czyli Adam Wielki, charyzmatyczny przywódca, wcale nie spieszył się na tamten świat. Zauważył, że ból, którego tak bardzo pragnął w swoich fantazjach, rzeczywistości wcale go nie pociąga. Kocha swoje życie dokładnie tak samo, jako ofiary, którym je odebrał. Zamiast dołączyć do swojego mrocznego pana, Tomasz podejmuje błyskawiczną, chłodną kalkulację. Jak wyjść z tego cało? Jak zachować twarz i uniknąć więzienia? Chwyta za nóż, ale nie po to, aby odebrać sobie życie. Przyciąga ostrzem po swoim prawym nadgarstku i brzuchu.

Nacięcia są płytkie, powierzchowne. Zadaje je sobie tylko po to, aby popłynęła krew. Porzuca swój własny, ciężki nóż w głębi lasu, żeby na miejscu zbrodni pozostał wyłącznie sztylet Roberta. Z tą starannie wyreżyserowaną charakteryzacją ofiary Tomasz wraca do domu. Budzi swoją matkę, opowiada jej spójną, łzawą historię. Poszli z przyjaciółmi na imprezę w lesie, ale Robert niespodziewanie wpadł w szał. Zaatakował go. Tomasz twierdzi, że stracił przytomność, a gdy się ocknął, uciekł, aby ratować własne życie. Gra perfekcyjnie. Matka opatruje mu rany, a potem Tomasz robi coś, co mrozi krew w żyłach u każdego psychologa analizującego te akta. Prosi swojego młodszego brata, żeby ten poszedł w środku nocy do lasu i sprawdził czy tamci wciąż żyją.

Wysyła własnego brata do grobowca, z którego sam przed chwilą uciekł. Te dwie wersje zdarzeń zderzają się ze sobą z potężnym hukiem w prokuraturze. Śledczy stają przed zadaniem rozplątania sieci kłamstw, iluzji i popkulturowych fantazji. Tomasz przez pierwsze godziny i dni zmienia wersję. Kluczy, gra niewinnego. Twierdzi, że poszli tam tylko wywoływać duchy, a Robert nagle zwariował. Twierdzi, że od lat był naciskany na to morderstwo. To Robert miał mu prać mózg. Zrzuca z siebie każdą odpowiedzialność. Podczas badań psychiatrycznych niepytany nagle zaczyna deklarować, że jest praktykującym katolikiem. Odmawia udział w wizji lokalnej, zasłaniając się traumą. Ale śledczy nie są naiwni. Przechwytują tajne wiadomości, tzw. grypsy, które Tomasz próbuje przemycić z aresztu.

W jednym z nich pisze do brata o planach ucieczki z więzienia, fantazjując o bazuce uderzającej w mur i rozwaleniu spacerniaka. W kolejnym grypsie skierowanym do Roberta, Tomasz objawia swoją prawdziwą twarz. Twarz cynicznego reżysera instruuje Roberta, jak ten ma zaznawać. Przekonuje go, aby wziął całą winę wyłącznie na siebie. Obiecuje, że jeśli Robert to zrobi, to ludzie na wolności o niego zadbają, a on sam, gdy tylko opuści areszt, wytarga go stamtąd. Nawet w obliczu katastrofy, zamknięty za kratami, Tomasz wciąż wierzy, że może kontrolować rzeczywistość. Zmienił tylko scenariusz z gotyckiego horroru na tani film sensacyjny. Biegli psycholodzy i psychiatrzy, którzy analizowali dwóch młodych mężczyzn, stanęli przed fascynującym, choć ponurym obrazem.

W swoich raportach obnażali prawdę, która ostatecznie odarła tę zbrodnię z resztek mistycznej zasłony. Z jednej strony Robert. Biegli opisali go jako zdominowanego, podejrzliwego introwertyka o niskim poczuciu własnej wartości. Chłopaka, który uwierzył w iluzję mroku, bo tylko ona dawała mu jakiekolwiek znaczenie w świecie, który go ignorował. Działał w poczuciu odrzucenia. Uwiódł go scenariusz, w którym w końcu stawał się kimś ważnym. Z drugiej strony Tomasz. Diagnoza biegłych uderza jak wyrok. Osobowość o cechach psychopatycznych. Charakteryzująca się dużą ogładą społeczną. Eksperci zauważają u niego potężny dysonans. Z jednej strony jest dobry, grzeczny, idealny syn i uczeń, ale pod tą maską kryje się zaburzona uczciwość i brak zdolności przewidywania społecznego.

Tomasz zapytany o współczucie dla ofiar, żali się w pierwszej kolejności nad sobą. ja miałem iść na studia, a teraz co? Skarży się, że poczuł ogromny strach i ból, poprawiając się dopiero po chwili, że jego ofiara chyba czuła większy. W tym zimnym, wyrachowanym umyśle nie było miejsca na żadne demony. Było jedynie miejsce dla niego samego. Te dwie wersje nie mogły istnieć jednocześnie. Jedna musiała upaść, upadły obie. Nie było w nich potęgi czy magii. Była tylko brutalna, ostateczna dekonstrukcja młodzieńczej fantazji o władzy. Bunkier w ruskim lesie stał się milczącym grobowcem, a maszyna wymiaru sprawiedliwości zaczęła mielić dowody, żeby wydać sprawiedliwy wyrok. Wszystko wydawało się zmierzać ku racjonalnemu finałowi, ale największe kłamstwo tej zbrodni, kłamstwo, w które uwierzyły miliony ludzi, miało dopiero ujrzeć światło dzienne.

Zapach taniej sypanej kawy, dymu papierosów i potu. To tam, w tej na wskroś przyziemnej, urzędowej rzeczywistości, mroczni kapłani z Halemby zamienili się w dwóch przerażonych chłopaków, którzy właśnie uświadomili sobie, że resztę życia spędzą za kratami. Robert zatrzymany w swoim domu w samo południe poddaje się bez oporu. Tomasz przesłuchiwany na szpitalnym łóżku kluczy, kłamie i oskarża kolegę. Opowieść o potężnych demonach kończy się w policyjnym protokole, spięta biurowym spinaczem. I wtedy rusza proces, a wraz z nim rusza coś znacznie większego i potężniejszego niż sama zbrodnia. Rusza masowa, społeczna histeria. Bo tak naprawdę Polska końca lat 90. XX wieku potrzebowała tego potwora.

Tomasz zostaje skazany na dożywocie. Robert ma spędzić za kratami 25 lat. Ale to, co najistotniejsze, kryje się w uzasadnieniu tego wyroku. Sąd uznaje, że zbrodnia została popełniona z motywacji zasługującej na szczególne potępienie. Dlaczego? Ponieważ jak zapisano w aktach, oskarżeni działali z chęci złożenia ofiary z człowieka szatanowi w celu pozyskania jego przychylności. Sąd, prokuratura, a po nich nawet Sąd Najwyższy, który oddalił kasację, Wszyscy oficjalnie i formalnie przybili pieczęć na tej wersji zdarzeń. Można powiedzieć, że w majestacie prawa potwierdzili istnienie kultu w tamtym bunkrze. Społeczeństwo zaś mogło odetchnąć z ulgą. Czujesz ulgę, prawda? System zadziałał tak, jak powinien.

Odseparował jednostki chore od zdrowej tkanki społeczeństwa. Zneutralizował anomalie. Wymierzył sprawiedliwość, a nawet fizycznie zabetonował miejsce zbrodni. Wszystkie elementy układanki idealnie wskoczyły na swoje miejsce. Sprawa zamknięta. Tylko, że nie do końca. Przypomnij sobie to, co mówiłem na samym początku. Tę amatorską łacinę ze słownika, a także to, że satanizm LaVeya zakazywał zabijania. Pamiętasz tchórzostwo Roberta, kłamstwa Tomasza i jego czystą, psychopatyczną kalkulację, w której nie było miejsca na żadne demony? Spójrz na tę układankę jeszcze raz, z innej perspektywy. Brakującym elementem tego pozornie idealnego obrazu jest fakt, że sędziowie, prokuratorzy, eksperci w telewizji i przerażeni obywatele, wszyscy bez wyjątku kupili dokładnie tę samą iluzję, którą stworzył Tomasz.

Diabeł był zawsze niezwykle wygodnym alibi dla naszej własnej, mrocznej natury. Ale morderstwo w Rudzie Śląskiej brutalnie zdziera tę maskę. Zrywa ołowianą zasłonę, za którą okazuje się, że nie ma niczego poza rozdętym ludzkim ego. Prawdziwym motywem w bunkrze wcale nie był kult istot zaświatów. To nie był religijny hołd oddawany Panu Ciemności. Zabójstwo było tam wyłącznie narzędziem kontroli. Najbardziej prymitywnym, bezwzględnym narzędziem, po jakie może sięgnąć człowiek. Spójrz jeszcze raz na Tomasza. Chłopak żył w świecie, który na jego oczach kruszył się w pył. Jego ojciec zmarł. Transformacja ustrojowa zniszczyła pewność jutra w całym regionie. W tym chaosie przerażającej, codziennej beznadziei, Tomasz znalazł własny sposób na przetrwanie.